Η Ρωσία και η Ουκρανία ξεκίνησαν έναν νέο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών στη Γενεύη της Ελβετίας, με αμερικανική μεσολάβηση, αλλά οι προσδοκίες για άμεσο τερματισμό του πολέμου παραμένουν χαμηλές. Οι αντιπροσωπείες των δύο χωρών φτάνουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων την ώρα που οι μάχες συνεχίζονται και οι βαθιές διαφωνίες για εδάφη και ασφάλεια παραμένουν αγεφύρωτες.
Παρά την κόπωση του πολέμου και από τις δύο πλευρές, Κίεβο και Μόσχα εισέρχονται στις συνομιλίες με σκληρές θέσεις, σε μια διαδικασία που τελεί υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών και με «ορίζοντα» λύσης μέχρι τον Ιούνιο. Η Ουκρανία επιδιώκει ουσιαστικές εγγυήσεις ασφάλειας από τη Δύση και προστασία των εδαφών που εξακολουθεί να ελέγχει, ενώ η Ρωσία πιέζει για αναγνώριση των κερδών της στο πεδίο και χαλάρωση των κυρώσεων.
Ρωσία – Ουκρανία: το ναρκοπέδιο των εδαφών
Στον πυρήνα των συνομιλιών βρίσκεται το ζήτημα της γης: ποια εδάφη της ανατολικής Ουκρανίας θα παραμείνουν υπό ουκρανικό έλεγχο και ποια επιχειρεί να αποσπάσει η Ρωσία μέσω μιας συμφωνίας που θα «παγώνει» τις γραμμές του μετώπου. Για το Κίεβο, κάθε παραχώρηση κινδυνεύει να θεωρηθεί πολιτική ήττα στο εσωτερικό, ενώ για το Κρεμλίνο η κατοχύρωση εδαφών αποτελεί κεντρικό στόχο ώστε να παρουσιαστεί η εκστρατεία ως επιτυχία.
Εξίσου εκρηκτικό είναι το θέμα των εγγυήσεων ασφαλείας, με την Ουκρανία να ζητά μηχανισμούς που θα αποτρέψουν μια νέα ρωσική επίθεση, και τις ΗΠΑ να δοκιμάζουν τη φόρμουλα ενός πλέγματος διμερών και πολυμερών δεσμεύσεων. Η Ρωσία, από την πλευρά της, αντιδρά σε κάθε σενάριο που θα μπορούσε να φέρει το ΝΑΤΟ ακόμη πιο κοντά στα σύνορά της, επιμένοντας σε περιορισμούς στη δυτική στρατιωτική παρουσία στην Ουκρανία.
Ρωσία – Ουκρανία με αμερικανική μεσολάβηση
Τις συνομιλίες στη Γενεύη διαμεσολαβούν Αμερικανοί αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ, με ειδικό απεσταλμένο τον επιχειρηματία Στιβ Γουίτκοφ και κεντρικό ρόλο για τον Τζάρεντ Κούσνερ, που επιχειρούν να γεφυρώσουν τα χάσματα μεταξύ Μόσχας και Κιέβου. Η επιλογή της ελβετικής πόλης δεν είναι τυχαία, καθώς η Ελβετία φιλοξενεί συστηματικά τις κρίσιμες φάσεις της διαδικασίας από το 2025 και λειτουργεί ως ουδέτερος χώρος συνάντησης για τις τρεις πλευρές – Ρωσία, Ουκρανία και ΗΠΑ.
Η ουκρανική αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον γραμματέα του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας Ρουστέμ Ουμιέροφ και τον στενό συνεργάτη του προέδρου Ζελένσκι Κίριλο Μπουντάνοφ, καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις για ειρήνη και στον φόβο ότι μια κακή συμφωνία θα παγιώσει τη ρωσική παρουσία στα κατεχόμενα. Η ρωσική πλευρά εκπροσωπείται από τον στενό σύμβουλο του Κρεμλίνου Βλαντίμιρ Μεντίνσκι και ανώτερους αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών, με σαφή εντολή να διασφαλίσουν ότι οποιαδήποτε λύση δεν θα υπονομεύει τις ρωσικές στρατηγικές θέσεις.
Ρωσία – Ουκρανία: χαμηλές προσδοκίες, υψηλό ρίσκο
Παρά τις συνεχείς γύρους συνομιλιών από το Βερολίνο και το Άμπου Ντάμπι έως τη Γενεύη, η μέχρι σήμερα πρόοδος είναι περιορισμένη, με τις τρεις πλευρές να μιλούν για «παράθυρο ευκαιρίας» το οποίο όμως μπορεί να κλείσει γρήγορα αν κλιμακωθούν ξανά τα πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές. Ο ίδιος ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει προειδοποιήσει ότι οι συνεχείς ρωσικές επιθέσεις σε ενεργειακούς στόχους δυσκολεύουν πολιτικά οποιαδήποτε συμφωνία, δημιουργώντας κλίμα δυσπιστίας στην ουκρανική κοινωνία, σύμφωνα με τους New York Times.
Στην Ουάσιγκτον, η κυβέρνηση Τραμπ πιέζει για ένα πλαίσιο συμφωνίας πριν από το καλοκαίρι, επιδιώκοντας να παρουσιάσει πρόοδο σε ένα μέτωπο που απορροφά τεράστιους πόρους και προκαλεί κόπωση στην αμερικανική κοινή γνώμη. Ωστόσο, διπλωματικές πηγές αναγνωρίζουν ότι, ακόμη κι αν υπάρξουν τεχνικές συγκλίσεις, η πολιτική βούληση Ρωσίας και Ουκρανίας να επωμιστούν το κόστος των συμβιβασμών παραμένει το μεγάλο ερωτηματικό.
