Ο ρωσικός στρατός στην Ουκρανία μετρά ολοένα και βαρύτερο τίμημα σε ανθρώπινες απώλειες, την ώρα που το Κρεμλίνο προσπαθεί απεγνωσμένα να διατηρήσει την πίεση στην πρώτη γραμμή. Οι αυξανόμενοι νεκροί και αγνοούμενοι μειώνουν τις πιθανότητες για το στρατιωτικό «άλμα» που επιδιώκει ο Βλαντίμιρ Πούτιν, παρά τις διακηρύξεις ότι όλα «προχωρούν σύμφωνα με το σχέδιο».
Σύμφωνα με ουκρανικές και δυτικές εκτιμήσεις, τουλάχιστον 325.000 Ρώσοι στρατιώτες έχουν σκοτωθεί στη σύγκρουση, αριθμός πολλαπλάσιος από όλες τις απώλειες της Ρωσίας και της Σοβιετικής Ένωσης μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ κάθε μήνα 30.000–35.000 Ρώσοι σκοτώνονται ή τραυματίζονται σοβαρά. Οι ρωσικές προελάσεις, ακόμη και εκεί όπου η Μόσχα έχει το πάνω χέρι, μετρώνται πλέον σε 15–70 μέτρα την ημέρα – ρυθμός πιο αργός από σχεδόν κάθε πόλεμο του τελευταίου αιώνα και σαφής ένδειξη του αδιεξόδου στο μέτωπο Ρωσία–Ουκρανία.
Η Μόσχα προσπαθεί να καλύψει τα κενά με επιθετική στρατολόγηση, όμως δεν βρίσκει αρκετούς πρόθυμους. Παρά το γεγονός ότι πετυχαίνει ονομαστικούς στόχους περίπου 35.000 νεοσύλλεκτων τον μήνα και ισχυρίζεται ότι μόνο το 2025 στρατολόγησε πάνω από 420.000 άνδρες, έως και το 90% των νέων αφίξεων στέλνεται απλώς για να καλύψει απώλειες στο πεδίο. Η Ρωσία στρέφεται έτσι σε κατηγορούμενους για εγκληματικές πράξεις, πιέζει κληρωτούς να υπογράψουν συμβόλαια μετά τη θητεία τους και επαναπροωθεί τραυματίες, ενώ τα ποσοστά λιποταξίας βρίσκονται στο υψηλότερο σημείο από την αρχή του πολέμου.
Ρωσία – Ουκρανία: ο πόλεμος των drones
Η εκρηκτική χρήση drones έχει μετατρέψει τα χαρακώματα σε ζώνη θανάτου για στρατιώτες και από τις δύο πλευρές. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές υπηρεσίες, τα μη επανδρωμένα ευθύνονται πλέον για 70–80% των νεκρών και τραυματιών, καθώς επιτηρούν και χτυπούν συνεχώς, καθιστώντας εξαιρετικά επικίνδυνη κάθε απόπειρα εκκένωσης τραυματιών. Ένας τραυματίας στρατιώτης μπορεί να μετατραπεί σε βάρος για τη μονάδα του, αφού η παραμονή του στο πεδίο υπό την «ομπρέλα» των drones αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο νέων απωλειών.
Αντί για κλασικές μηχανοκίνητες επιθέσεις, η Ρωσία χρησιμοποιεί πλέον ελαφρά μηχανοκίνητα τμήματα και πεζικό που κινείται «στα τυφλά» ανάμεσα στις ουκρανικές γραμμές, θυσιάζοντας λιγότερο τεθωρακισμένα αλλά πολύ περισσότερους ανθρώπους. Αναλυτές σημειώνουν ότι το Κρεμλίνο έχει αποδεχθεί αυτό το μοντέλο φθοράς, έχοντας δημιουργήσει έναν «σωλήνα» συνεχών συμβασιούχων και μονάδων εφόδου που στέλνονται στην πρώτη γραμμή με την προσδοκία ότι θα είναι αναλώσιμες.
Ρωσία: ο πόλεμος που πληρώνεται σε ρούβλια
Το μεγάλο όπλο της Μόσχας για να κρατήσει γεμάτα τα στρατολογικά γραφεία είναι το χρήμα. Περιφέρειες όπως η πλούσια σε πετρέλαιο Χαντί-Μανσίισκ προσφέρουν πακέτα έως 4,1 εκατ. ρούβλια (περίπου 53.000 δολάρια), ενώ 28 ακόμη περιοχές δίνουν μπόνους γύρω στα 2,5 εκατ. ρούβλια, ποσά αντίστοιχα με πολλά χρόνια μέσου μισθού. Συνολικά, οι ρωσικές περιφέρειες ξόδεψαν τουλάχιστον 500 δισ. ρούβλια σε μπόνους στρατολόγησης μέσα σε έναν χρόνο, με τα επιδόματα να αντιστοιχούν περίπου στο 0,5% του ΑΕΠ – ένα μικρό κομμάτι σε έναν αμυντικό προϋπολογισμό που φτάνει το 8–10% του ΑΕΠ.
Τα ποσά αυτά είναι ιδιαίτερα δελεαστικά στις φτωχότερες περιοχές, που «αιμορραγούν» δυσανάλογα σε απώλειες. Περιοχές όπως η Μπουριάτια και η Τούβα στη Σιβηρία εμφανίζουν πιθανότητες θανάτου για τους άνδρες τους έως και 25 φορές μεγαλύτερες από εκείνες της Μόσχας, με πολλούς να κατατάσσονται τυπικά σε άλλες, πιο πλούσιες περιφέρειες για να εισπράξουν υψηλότερα μπόνους. Την ίδια στιγμή, για να περιοριστεί το κόστος, η Ρωσία έχει σφίξει τα κριτήρια αποζημίωσης οικογενειών αγνοουμένων και στέλνει εκ νέου στο μέτωπο τραυματίες, επιβαρύνοντας περαιτέρω το ανθρώπινο δυναμικό της.
Ουκρανία, Ρωσία και το όριο αντοχής
Παρά τις δικές της ελλείψεις σε προσωπικό, η Ουκρανία αναγκάζεται να εγκαταλείπει έδαφος σε κάποια σημεία του μετώπου για να κρατήσει τις γραμμές της αλλού, εκμεταλλευόμενη τις ρωσικές αδυναμίες. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποιεί ότι αν συνεχιστεί ο τωρινός ρυθμός, η Ρωσία θα χάσει 100.000–120.000 στρατιώτες πρώτης γραμμής μέσα σε λίγους μήνες, γεγονός που θα κάνει όλο και δυσκολότερη τη διατήρηση των σημερινών ποσοστών στρατολόγησης, όπως γράφουν οι Financial Times.
Ειδικοί εκτιμούν ότι η Μόσχα μπορεί να «αγοράζει» άνδρες για κάποιο ακόμη διάστημα, όσο διατηρεί την προτεραιότητα των στρατιωτικών δαπανών. Ωστόσο, προειδοποιούν ότι η Ρωσία δεν διαθέτει απεριόριστο απόθεμα πρόθυμων και ικανών ανδρών: κάποια στιγμή «τελειώνουν» εκείνοι για τους οποίους το χρήμα αξίζει το ρίσκο της πρώτης γραμμής στην Ουκρανία.
