Ο πόλεμος στην Ουκρανία μπαίνει στο τέταρτο έτος του με μια ζοφερή πρόβλεψη: ο αριθμός των Ρώσων και Ουκρανών στρατιωτών που έχουν σκοτωθεί, τραυματιστεί ή αγνοούνται αναμένεται να αγγίξει τα δύο εκατομμύρια μέχρι την άνοιξη. Νέα μελέτη του Center for Strategic and International Studies (CSIS) στην Ουάσιγκτον εκτιμά ότι σχεδόν 1,2 εκατ. Ρώσοι στρατιώτες και περίπου 600.000 Ουκρανοί έχουν μέχρι σήμερα τεθεί εκτός μάχης, σε μια σύγκρουση που εξελίσσεται στην πιο αιματηρή για μεγάλη δύναμη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το συνολικό ύψος των απωλειών, κοντά στα 1,8 εκατ. ήδη, αποκαλύπτει μια τρομακτική κλίμακα ανθρώπινου κόστους, τη στιγμή που ο πόλεμος όχι μόνο δεν δείχνει σημάδια λήξης, αλλά παραμένει σε φάση «αργής άλεσης».
Οι ερευνητές του CSIS στηρίχθηκαν σε αμερικανικές και βρετανικές κυβερνητικές εκτιμήσεις και σε άλλες πηγές, επιχειρώντας να καλύψουν το κενό που αφήνει η σκόπιμη ασάφεια των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων. Η Ρωσία κατηγορείται ότι υποτιμά συστηματικά τους δικούς της νεκρούς και τραυματίες, ενώ η Ουκρανία αποφεύγει να δώσει επίσημους αριθμούς, επικαλούμενη λόγους ασφάλειας και ηθικού. Μόνο οι Ρώσοι νεκροί στρατιώτες υπολογίζονται σε περίπου 325.000 από την έναρξη της εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022, ενώ για την Ουκρανία η μελέτη ανεβάζει τους νεκρούς στρατιώτες στις 100.000–140.000.
Ουκρανία: Ελάχιστα εδαφικά κέρδη, κολοσσιαίο κόστος
Παρά τον ασύλληπτο αριθμό απωλειών, η ρωσική προέλαση στην Ουκρανία παραμένει εντυπωσιακά περιορισμένη. Από τον Ιανουάριο του 2024 μέχρι σήμερα, η Ρωσία έχει καταλάβει μόλις το 1,5% της ουκρανικής επικράτειας, ενώ συνολικά ελέγχει περίπου το 20% της χώρας, παρά τα αλλεπάλληλα κύματα επιθέσεων. Σε αρκετά σημεία του μετώπου, οι ρωσικές δυνάμεις προελαύνουν με ρυθμό μόλις 50 έως 230 πόδια (περίπου 15–70 μέτρα) την ημέρα, αποτυπώνοντας έναν πόλεμο εξόντωσης, όπου κάθε μικρή γραμμή στο χάρτη κοστίζει εκατοντάδες ζωές.
Η χρονιά-ορόσημο για τη ρωσική φθορά ήταν το 2025, με τη μελέτη να κάνει λόγο για περίπου 415.000 νεκρούς και τραυματίες Ρώσους στρατιώτες μόνο μέσα σε έναν χρόνο, δηλαδή σχεδόν 35.000 απώλειες τον μήνα. Την ίδια ώρα, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε πρόσφατα ότι σχεδόν 26.000 στρατιώτες πεθαίνουν κάθε μήνα στην Ουκρανία, μια δήλωση που, ακόμη κι αν δεν ταυτίζεται απόλυτα με τους υπολογισμούς της μελέτης, υπογραμμίζει το σοκ που προκαλούν τα μεγέθη. Σε όρους αναλογίας, οι Ρώσοι υπερτερούν στο πεδίο σχεδόν τρεις προς έναν έναντι των Ουκρανών, κάτι που επιτρέπει στο Κρεμλίνο να στέλνει συνεχώς νέες δυνάμεις στην πρώτη γραμμή, χωρίς όμως να πετυχαίνει αποφασιστική καμπή στον πόλεμο.
Ουκρανία: Νέα τακτική με drones, στρατολόγηση κρατουμένων και Βορειοκορεατών
Η μελέτη δείχνει πως η φύση του πολέμου στην Ουκρανία έχει αλλάξει ριζικά, με τα drones να κυριαρχούν στον ουρανό και να διαμορφώνουν τις κινήσεις και των δύο πλευρών. Λόγω της συνεχούς παρουσίας μη επανδρωμένων αεροσκαφών, η Ρωσία έχει περιορίσει τις μεγάλες κινήσεις τεθωρακισμένων και επιλέγει πλέον μικρές ομάδες στρατιωτών με μοτοσικλέτες ή πεζή, που επιχειρούν να διεισδύσουν στις ουκρανικές γραμμές, ελπίζοντας να γίνουν λιγότερο αντιληπτοί. Στην αντίπερα όχθη, οι Ουκρανοί χειριστές drones παρακολουθούν μέχρι και ίχνη πατημάτων και ελαστικών στο χιόνι, αναζητώντας σημάδια κίνησης ρωσικών μονάδων.
Η Ρωσία έχει καταφέρει να διατηρεί τον αριθμό των στρατιωτών στο μέτωπο χάρη σε μια σειρά μέτρων που δείχνουν το βάθος της στρατιωτικής και κοινωνικής κινητοποίησης. Η μελέτη αναφέρει ότι η Μόσχα προχώρησε στην πρώτη της κανονική στρατολόγηση από την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ στρατολόγησε κρατουμένους και ανθρώπους με χρέη, προσφέροντας χρηματικά μπόνους για νέους εθελοντές. Επιπλέον, εκτιμάται ότι έως και 15.000 Βορειοκορεάτες στρατιώτες έχουν πολεμήσει στο πλευρό των Ρώσων, κυρίως στην περιοχή του Κουρσκ, με τις νοτιοκορεατικές υπηρεσίες πληροφοριών να θεωρούν ότι τουλάχιστον εκατοντάδες έχουν σκοτωθεί.
Ουκρανία: Διπλωματικές κινήσεις και η «πτώση» της Ρωσίας ως μεγάλης δύναμης
Τα ζοφερά στοιχεία για τις απώλειες στην Ουκρανία έρχονται στο φόντο των πρώτων τριμερών συνομιλιών ανάμεσα σε Ρωσία, Ουκρανία και Ηνωμένες Πολιτείες, που ολοκληρώθηκαν με έναν σπάνια θετικό τόνο. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι έκανε λόγο για πρόοδο και δήλωσε ότι το Κίεβο είναι έτοιμο για νέα ραντεβού, ενώ ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, επιβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν την επόμενη εβδομάδα. Η Ουάσιγκτον και το Κίεβο φέρονται να έχουν καταλήξει στα βασικά σημεία ενός ειρηνευτικού σχεδίου, το οποίο έχει ήδη αναθεωρηθεί πολλές φορές, όμως παραμένει ασαφές εάν η Μόσχα θα δεχθεί έστω και μέρος των προτεινόμενων όρων.
Πίσω από τις διαπραγματεύσεις, το κόστος για τη Ρωσία γίνεται ολοένα και πιο βαρύ, όχι μόνο σε ανθρώπινες ζωές αλλά και στην οικονομία. Ο Σενθ Τζ. Τζόουνς, εκ των συντακτών της μελέτης, περιγράφει την ρωσική οικονομία του πολέμου ως «υπό αυξανόμενη πίεση», με πτώση της βιομηχανικής παραγωγής, επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 0,6% το 2025 και απουσία διεθνώς ανταγωνιστικών τεχνολογικών εταιρειών που θα μπορούσαν να στηρίξουν μακροπρόθεσμα την παραγωγικότητα. Κατά τον ίδιο, η κακή επίδοση στο πεδίο της μάχης, σε συνδυασμό με την οικονομική κάμψη, δείχνουν ότι η Ρωσία βρίσκεται σε «σοβαρή παρακμή ως μεγάλη δύναμη», ακόμη κι αν διαθέτει ακόμη πυρηνικό οπλοστάσιο και μεγάλο στρατό, γράφουν οι New York Times.
Η εικόνα που αναδύεται από τη μελέτη είναι μια σύγκρουση στην Ουκρανία όπου η Ρωσία, αν και αριθμητικά ισχυρότερη, πληρώνει τεράστιο τίμημα για κάθε μέτρο γης, εξαντλεί τους πόρους της και βλέπει το κύρος της να διαβρώνεται. Για την Ουκρανία, ένας μικρότερος στρατός και πληθυσμός σημαίνουν ότι κάθε απώλεια έχει δυσανάλογο βάρος, ενώ η έκβαση των διαπραγματεύσεων θα κρίνει αν το τεράστιο ανθρώπινο κόστος θα οδηγήσει σε μια βιώσιμη ειρήνη ή σε έναν ακόμη παγωμένο, ανολοκλήρωτο πόλεμο στο κέντρο της Ευρώπης.
