Διανύουμε σήμερα την τρίτη ημέρα της δεύτερης εβδομάδας πολέμου στη Μέση Ανατολή μεταξύ ΗΠΑ – Ισραήλ και Ιράν και στο ελληνικό κυβερνητικό επιτελείο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και οι συνεργάτες του επιχειρούν να αποτιμήσουν τις πρώτες πολιτικές και οικονομικές συνέπειες που ενδέχεται να προκύψουν για τη χώρα μας. Στο Μέγαρο Μαξίμου επικρατεί η εκτίμηση ότι η παγκόσμια αβεβαιότητα, παρά τους κινδύνους που δημιουργεί, επιβεβαιώνει την κεντρική γραμμή της κυβέρνησης περί ανάγκης πολιτικής σταθερότητας στο εσωτερικό της χώρας.
Τα πρώτα στοιχεία από τις δημοσκοπήσεις, άλλωστε, δείχνουν ότι η διεθνής κρίση επηρεάζει τη στάση ενός διόλου ευκαταφρόνητου τμήματος της κοινής γνώμης, το οποίο στρέφεται προς τη λογική της ασφάλειας και της σταθερότητας. Στο κυβερνητικό στρατόπεδο θεωρούν ότι η στάση που υιοθέτησε η Αθήνα – η οποία κινείται ανάμεσα στη στήριξη των δυτικών συμμάχων και στην αποφυγή άμεσης εμπλοκής στη σύγκρουση – βρίσκει απήχηση σε ένα ευρύτερο ακροατήριο. Παράλληλα, η άμεση αποστολή βοήθειας προς την Κύπρο με φρεγάτες και μαχητικά F-16 αξιολογείται από συνεργάτες του πρωθυπουργού ως κίνηση που ενίσχυσε το προφίλ της κυβέρνησης στο εσωτερικό. Κινήσεις σαν κι αυτές, στέλνουν μήνυμα αποφασιστικότητας και ετοιμότητας σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στην ευρύτερη περιοχή.
Το ποσοστό του κυβερνώντος κόμματος φαίνεται να κινείται πάνω από το όριο του 30%
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που διατυπώνονται στο πρωθυπουργικό περιβάλλον, η συγκυρία έχει συμβάλει, όμως, και στην ενίσχυση της συσπείρωσης των ψηφοφόρων της κυβερνητικής παράταξης. Το ποσοστό του κυβερνώντος κόμματος φαίνεται να κινείται πάνω από το όριο του 30%, το οποίο θεωρείται κρίσιμο σημείο αναφοράς για τη διατήρηση ισχυρού πολιτικού προβαδίσματος έναντι των επόμενων εθνικών εκλογών. Το «κλειδί» σε αυτές τις συγκυρίες είναι πως ένα διόλου ευκαταφρόνητο τμήμα των πολιτών δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στη σταθερότητα της διακυβέρνησης όταν το διεθνές περιβάλλον γίνεται ασταθές. Αισθάνεται ασφάλεια και συσπειρώνεται γύρω από τον εκάστοτε ηγέτη.
Στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν ότι η στήριξη των πολιτών σε περιόδους διεθνών κρίσεων συχνά ενισχύεται προσωρινά γύρω από την εκάστοτε κυβέρνηση, ένα φαινόμενο που στην πολιτική επιστήμη περιγράφεται ως «συσπείρωση γύρω από τη σημαία». Οι πολίτες, όταν αισθάνονται ότι η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με εξωτερικές απειλές ή μεγάλες διεθνείς προκλήσεις, τείνουν να δείχνουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην πολιτική ηγεσία και να περιορίζουν προσωρινά τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις.
Έτοιμο το σχέδιο για την αντιμετώπιση πιθανών οικονομικών αναταράξεων
Ωστόσο, στο Μέγαρο Μαξίμου αναγνωρίζουν ότι η κρίση ενέχει και σοβαρούς κινδύνους για την οικονομία. Οι διεθνείς αγορές ενέργειας αποτελούν τον βασικό παράγοντα αβεβαιότητας, καθώς ενδεχόμενη νέα εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου θα μπορούσε να επηρεάσει ένα ευρύ φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας, από την ενέργεια μέχρι το κόστος βασικών αγαθών. Μια τέτοια εξέλιξη θα επιβάρυνε άμεσα τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, δημιουργώντας πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας. Ευτυχώς, όμως, από χθες το απόγευμα είδαμε μια αποκλιμάκωση στις διεθνείς τιμές μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πόλεμος δεν θα κρατήσει πολύ ακόμη.
Η κυβέρνηση, πάντως, υποστηρίζει πως ούτως ή άλλως διαθέτει έτοιμο σχέδιο για την αντιμετώπιση πιθανών οικονομικών αναταράξεων. Ο αντιπρόεδρος Κωστής Χατζηδάκης επεσήμανε ότι πριν το τέλος της τρέχουσας εβδομάδας θα ανακοινωθούν πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας και πως στις προτεραιότητες ετούτη την ώρα ανήκει και η επάρκεια στην αγορά υγρών καυσίμων και φυσικού αερίου.
Πέρα από τη διαχείριση των οικονομικών κινδύνων, όμως, η κυβέρνηση επιχειρεί να αναδείξει δύο βασικά πολιτικά πλεονεκτήματα. Το πρώτο αφορά την εικόνα της ως δύναμης που διαθέτει εμπειρία στη διαχείριση μεγάλων κρίσεων. Στελέχη του κυβερνητικού στρατοπέδου υπενθυμίζουν ότι τα τελευταία χρόνια η χώρα αντιμετώπισε διαδοχικές προκλήσεις, από την πανδημία μέχρι γεωπολιτικές εντάσεις στην περιοχή στις οποίες βγήκε αλώβητη ή με μικρές «αμυχές». Υποστηρίζουν, παράλληλα, ότι η εμπειρία αυτή αποτελεί ισχυρό επιχείρημα σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας.
Το δεύτερο στοιχείο που επιχειρεί να αναδείξει το Μαξίμου αφορά την πορεία της οικονομίας τα τελευταία χρόνια. Κυβερνητικοί παράγοντες σημειώνουν ότι η δημοσιονομική εικόνα της χώρας έχει βελτιωθεί σημαντικά από το 2019 και μετά, γεγονός που, όπως λένε, επιτρέπει μεγαλύτερα περιθώρια στήριξης της κοινωνίας σε περίπτωση νέων πιέσεων. Τα πλεονάσματα των τελευταίων ετών, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, λειτουργούν ως «μαξιλάρι» για την αντιμετώπιση έκτακτων συνθηκών.
