«Προδοσία!»: Ο Μπαχτσελί βάζει κόκκινη γραμμή στον Ερντογάν για το νέο Σύνταγμα

Ο ηγέτης των Γκρίζων Λύκων, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, έστειλε μία από τις πιο σκληρές έως τώρα προειδοποιήσεις προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, προειδοποιώντας ότι κάθε προσπάθεια αναθεώρησης των ιδρυτικών αρχών της Τουρκικής Δημοκρατίας συνιστά «προδοσία». Οι δηλώσεις του, σε μια περίοδο όπου το προεδρικό επιτελείο ζυγίζει κινήσεις για νέο σύνταγμα και προσέγγιση με τους Κούρδους, ερμηνεύονται ως σαφές μήνυμα προς το Παλάτι.

Μιλώντας σε εκδήλωση στην Άγκυρα για τα 57 χρόνια του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (MHP), ο Μπαχτσελί τόνισε ότι το άνοιγμα σε συζήτηση των «ιδρυτικών αρχών και της δομής της Δημοκρατίας» και κάθε απόπειρα αποδόμησής τους στη βάση εθνοτικών διαφορών «υπονομεύει την ύπαρξη του κράτους» και «ονομάζεται προδοσία». Υπογράμμισε τον συμβολισμό της Άγκυρας και του 1923 ως θεμέλια του ενιαίου κράτους, αγγίζοντας τις λεγόμενες «κόκκινες γραμμές» γύρω από τα πρώτα άρθρα του Συντάγματος, που ορίζουν την Τουρκία ως κοσμικό, ενιαίο κράτος με πρωτεύουσα την Άγκυρα.

Ο Μπαχτσελί προειδοποιεί τον Ερντογάν

Παρότι δεν κατονόμασε τον ίδιο τον Ερντογάν ή το ΑΚΡ, το μήνυμα του Μπαχτσελί θεωρήθηκε από αναλυτές ως έμμεση αλλά σαφής προειδοποίηση προς τον κυβερνητικό του εταίρο, την ώρα που η Άγκυρα εξετάζει βήματα για αναζωογόνηση μιας διαδικασίας ειρήνευσης με τους Κούρδους και για ένα νέο σύνταγμα. Οι εθνικιστές εδώ και χρόνια αντιστέκονται σε αλλαγές που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον ορισμό της ιθαγένειας, της γλώσσας ή της ενιαίας κρατικής δομής, πεδία άρρηκτα συνδεδεμένα με τα κουρδικά αιτήματα για μεγαλύτερη πολιτιστική και πολιτική αναγνώριση.

Ο Μπαχτσελί επιχείρησε ταυτόχρονα να ισορροπήσει, απορρίπτοντας τον «ρατσιστικό εθνοτικό εθνικισμό» και προβάλλοντας ένα αφήγημα πολιτικού έθνους, λέγοντας ότι κάθε μορφή εθνικισμού που βασίζεται σε «δεσμούς αίματος και καταγωγής» αντιστρατεύεται τον τουρκικό εθνικισμό. Διακήρυξε ότι το τουρκικό έθνος θα μεταφέρει το «νικηφόρο παρελθόν» του στο μέλλον «με τον Τούρκο και τον Κούρδο μαζί», χαρακτηρίζοντας αυτό το καθήκον ως υποχρέωση που πρέπει να εκπληρωθεί «ακόμη και με τίμημα τη ζωή μας».

Το εθνικιστικό παζάρι γύρω από το Κουρδικό

Οι τοποθετήσεις του Μπαχτσελί έρχονται καθώς η κυβερνητική συμμαχία επιχειρεί να διατηρήσει συμπαγή την εθνικιστική της βάση, ενώ παράλληλα διερευνά κινήσεις αποκλιμάκωσης στο Κουρδικό. Το Εργατικό Κόμμα Κουρδιστάν (PKK), που χαρακτηρίζεται τρομοκρατική οργάνωση από την Τουρκία και δυτικούς συμμάχους της, έχει διεξαγάγει ένοπλο αγώνα από το 1984, με μια προηγούμενη ειρηνευτική πρωτοβουλία να καταρρέει το 2015. Στις αρχές του 2025, ο φυλακισμένος ηγέτης του PKK, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, κάλεσε την οργάνωση να καταθέσει τα όπλα και να διαλυθεί, οδηγώντας σε κήρυξη εκεχειρίας που, αν προχωρήσει, μπορεί να αναδιατάξει το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό και τον ρόλο των κουρδικών ένοπλων ομάδων σε Συρία και Ιράκ.

Σε αυτό το σκηνικό, ο Ερντογάν εξακολουθεί να εκφράζει ενδιαφέρον για αντικατάσταση του Συντάγματος του 1982, προϊόν στρατιωτικού πραξικοπήματος, με ένα νέο κείμενο. Σχολιαστές επισημαίνουν ότι ο προσεταιρισμός του φιλοκουρδικού Δημοκρατικού Κόμματος Ισότητας και Δημοκρατίας (DEM Party) θα μπορούσε να αποδειχθεί κρίσιμος, αν η κυβέρνηση χρειαστεί ψήφους πέρα από το μπλοκ ΑΚΡ–MHP για συνταγματική αναθεώρηση, την ώρα που το DEM τελεί υπό διαρκή νομική και πολιτική πίεση.

Ο Μπαχτσελί δεν περιορίστηκε στο μήνυμα προς τον Ερντογάν, αλλά εξαπέλυσε επίθεση και σε πρώην στελέχη που εγκατέλειψαν το MHP ή άλλαξαν στρατόπεδο, χαρακτηρίζοντάς τα «πολιτικούς αποστάτες» και καταγγέλλοντας τον «καιροσκοπισμό» όσων αυτοαποκαλούνται εθνικιστές. Παρά τη σκληρή ρητορική, το τελετουργικό της συμμαχίας διατηρήθηκε: ο Ερντογάν έστειλε στον εταίρο του μια ανθοσύνθεση με 57 τριαντάφυλλα σε σχήμα τουρκικής σημαίας για την επέτειο του κόμματος, την οποία ο Μπαχτσελί ευχαρίστησε δημοσίως από το βήμα στην Άγκυρα.