Η ακροδεξιά στην Ευρώπη υιοθετεί όλο και πιο σκληρές αμερικανικές «συνταγές» για την αντιμετώπιση της μετανάστευσης, με αιχμή την πρόταση για δημιουργία σωμάτων τύπου ICE, στα πρότυπα της αμερικανικής Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων. Την ώρα που η Ουάσινγκτον συγκλονίζεται από τις τελευταίες θανατηφόρες επιχειρήσεις της ICE, ευρωπαϊκά ακροδεξιά κόμματα βλέπουν στο μοντέλο αυτό ένα εργαλείο «παραδειγματικής» καταστολής της παράτυπης μετανάστευσης.

Στη Γερμανία, το βαυαρικό τμήμα της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) ανακοίνωσε σχέδιο για δημιουργία ειδικής αστυνομικής μονάδας εντός της κρατιδιακής αστυνομίας, με αποκλειστική αρμοδιότητα τις απελάσεις όσων έχουν εισέλθει παράτυπα στη χώρα. Η πρόταση, που εντάσσεται σε ένα ευρύτερο «πακέτο μέτρων» για την ανακοπή της παράτυπης μετανάστευσης, προβλέπει ακόμη και κρατικά οργανωμένες πτήσεις επιστροφής, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από την Ένωση Αστυνομικών, η οποία τονίζει ότι δεν υπάρχει νομική βάση για ένα τέτοιο «απελασιακό σώμα».

Ακροδεξιά και ICE: το βαυαρικό «μοντέλο»

Αντίστοιχη ρητορική καταγράφεται και στο Βέλγιο, όπου το ακροδεξιό Vlaams Belang ετοιμάζεται να καταθέσει πρόταση για δημιουργία μονάδας που, αν και τυπικά θα παραμένει εντός της υπάρχουσας αστυνομικής δομής, επί της ουσίας παραπέμπει σε ICE: εξειδικευμένοι αξιωματικοί σε κάθε αστυνομική ζώνη, πλήρεις μονάδες σε μεγάλες πόλεις και παραμεθόριες περιοχές, και ενεργητικές επιχειρήσεις εντοπισμού και σύλληψης ανθρώπων χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα. Η βουλευτής του κόμματος Φραντσέσκα βαν Μπέλεχεμ απορρίπτει τη σύγκριση με την ICE, υποστηρίζοντας ότι το βελγικό σχήμα δεν θα συνιστά ξεχωριστή ομοσπονδιακή υπηρεσία, ωστόσο η περιγραφή του σχεδίου καταδεικνύει μια σαφή προσπάθεια μίμησης της αμερικανικής πρακτικής με «ευρωπαϊκή ταυτότητα».

Ακροδεξιά, ICE και γαλλική «αμείλικτη» γραμμή

Στη Γαλλία, ο ηγέτης της ακροδεξιάς Reconquête, Ερίκ Ζεμούρ, δεν απέκλεισε την υιοθέτηση ενός αντίστοιχου σχήματος τύπου ICE, όταν ρωτήθηκε σε τηλεοπτική συνέντευξη αν η χώρα χρειάζεται μια τέτοια δύναμη. «Θα πρέπει να προσαρμοστεί στη Γαλλία και στους θεσμούς της, αλλά θα χρειαστεί να είμαστε αμείλικτοι», δήλωσε χαρακτηριστικά, σηματοδοτώντας μια περαιτέρω σκλήρυνση του ήδη επιθετικού του λόγου κατά της «παράνομης αλλά και νόμιμης» μετανάστευσης.

Πολιτικοί επιστήμονες επισημαίνουν ότι, παρότι ορισμένα ακροδεξιά κόμματα αποφεύγουν να αναφέρονται ευθέως στον Ντόναλντ Τραμπ για λόγους εικόνας, στην ουσία αντλούν έμπνευση από την πολιτική του, ιδίως ως προς την «κανονικοποίηση» ακραίων μέτρων και την προώθηση μιας κουλτούρας μηδενικής ανοχής. Η ειδικός Λόρα Γιάκομπς από το Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας τονίζει ότι η τάση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο φαινόμενο, όπου οι αυστηρές πολιτικές και οι αντι-μεταναστευτικές θέσεις έχουν πλέον μετακινηθεί από την περιφέρεια στο κέντρο της πολιτικής ατζέντας, με την ακροδεξιά να «σπρώχνει τα όρια» του αποδεκτού.

Η ακροδεξιά, το ICE και η μάχη για το πλαίσιο

Ως αντίβαρο σε αυτές τις φωνές, ευρωπαίοι Πράσινοι και Αριστεροί προειδοποιούν ότι η αποδοχή του μοντέλου ICE ως θεμιτού όρου πολιτικής συζήτησης σηματοδοτεί ήδη μια επικίνδυνη μετατόπιση. Ο Γερμανός ευρωβουλευτής των Πράσινων, Νταμιάν Μπέζελνγκερ, υπογραμμίζει ότι όσοι προωθούν τέτοιες ιδέες έχουν «βγει εκτός του δημοκρατικού φάσματος» και δεν μπορούν να θεωρηθούν «κανονικοί» συνομιλητές, ενώ η συμπρόεδρος της Ομάδας της Αριστεράς στο Ευρωκοινοβούλιο, Μανόν Ομπρί, μιλά για «συνέχεια βίας» που πρέπει να αναχαιτιστεί από την αρχή, πριν καταστεί γενικευμένη, σύμφωνα με το Politico.

Την ίδια στιγμή, η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση σκληραίνει τη γραμμή της στο μεταναστευτικό, επιχειρώντας να ανακόψει την εκλογική άνοδο της ακροδεξιάς μέσω μιας πιο «αποτρεπτικής» πολιτικής. Η πρόσφατη πενταετής στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη μετανάστευση δίνει έμφαση σε μια «διεκδικητική μεταναστευτική διπλωματία» προς τρίτες χώρες, με στόχο να συμβάλουν στην αποτροπή εισόδου παράτυπων μεταναστών και στην επιστροφή όσων δεν δικαιούνται άσυλο ή παραμονή στην Ευρώπη, γεγονός που τροφοδοτεί ακόμη περισσότερο τη συζήτηση για το πόσο ξέχωρη από την ακροδεξιά είναι τελικά η κυρίαρχη πολιτική.