Τέλος εποχής για τη φρεγάτα «Θεμιστοκλής» μετά από τέσσερις δεκαετίες επιχειρησιακής δράσης: Παροπλίζεται στις 20 Μαρτίου

Μια σημαντική σελίδα στην ιστορία του Πολεμικού Ναυτικού κλείνει με την απόσυρση μιας βασικής μονάδας επιφανείας και μιας υποβρυχίων επιχειρήσεων, που για δεκαετίες αποτέλεσαν σταθερούς πυλώνες της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας. Η φρεγάτα «Θεμιστοκλής» και το υποβρύχιο «Ποσειδών», με παρουσία που ξεπερνά τα σαράντα χρόνια συνολικά η καθεμία στην ενεργό υπηρεσία, κατεβάζουν τη σημαία τους, έχοντας διαγράψει μακρά πορεία στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Η φρεγάτα «Θεμιστοκλής» (F – 465) τύπου S, ναυπηγήθηκε το 1981 και υπηρέτησε αρχικά στο ολλανδικό ναυτικό μέχρι το 2003, οπότε και εντάχθηκε στον ελληνικό Στόλο. Από τις 24 Οκτωβρίου 2003 που ύψωσε τη σημαία της πατρίδας μας έως σήμερα αποτέλεσε μία από τις πλέον δραστήριες μονάδες επιφανείας, συμμετέχοντας σε αποστολές εθνικού και διεθνούς χαρακτήρα, καθώς και σε κρίσιμες περιόδους αυξημένης έντασης. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται και η ανάπτυξη ναυτικών δυνάμεων στο νοτιοανατολικό Αιγαίο κατά την ελληνοτουρκική κρίση του 2020, όταν ο Στόλος μας βρέθηκε σε διαρκή επιφυλακή.

Το πλοίο ξεχώρισε για τη διαθεσιμότητά του, παρά το γεγονός ότι δεν υπέστη εκτεταμένο εκσυγχρονισμό όπως άλλες μονάδες της ίδιας κλάσης. Το 2022 καταγράφηκε ως μία από τις πλέον «δραστήριες» φρεγάτες, συμπληρώνοντας περισσότερες από 218 ημέρες σε αποστολές εν πλω μέσα σε έναν χρόνο, επίδοση που θεωρήθηκε ιδιαίτερα υψηλή για τα δεδομένα της ηλικίας και των επιχειρησιακών απαιτήσεων.

Η απόσυρση της φρεγάτας «Θεμιστοκλής» αναμένεται να πραγματοποιηθεί επίσημα στις 20 Μαρτίου με σχετική τελετή που θα πραγματοποιηθεί στον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας. Ο παροπλισμός της σηματοδοτεί την αρχή μιας ευρύτερης αναδιάρθρωσης του στόλου φρεγατών. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Πολεμικού Ναυτικού, για κάθε νέα φρεγάτα τύπου Belh@rra που εντάσσεται στη δύναμή μας, μία παλαιότερη τύπου S θα τίθεται εκτός υπηρεσίας. Έτσι, από τη στιγμή που ήρθε η ολοκαίνουργια φρεγάτα FDI «Κίμων» που κατασκευάστηκε στα γαλλικά ναυπηγεία της Naval Group, η φρεγάτα «Θεμιστοκλής» είναι η πρώτη φρεγάτα κλάσης Kortenaer που αποσύρεται στο πλαίσιο αυτής της μετάβασης.

Μέχρι τα μέσα του 2027 που καλώς εχόντων των πραγμάτων θα έχουμε αποκτήσει και τις δύο επόμενες Belh@rra, αναμένεται να ακολουθήσουν οι παροπλίσεις του «Κανάρη» και του «Νικηφόρου Φωκά» (επίσης τύπου S), οι οποίες είχαν ενταχθεί στον ελληνικό Στόλο τη δεκαετία του 2000 χωρίς όμως να λάβουν πρόγραμμα εκσυγχρονισμού. Το γεγονός αυτό τις καθιστά τεχνολογικά ξεπερασμένες σε σύγκριση με τις σύγχρονες επιχειρησιακές απαιτήσεις. Την ίδια στιγμή, η φρεγάτα «Σαλαμίς» τύπου ΜΕΚΟ, έπειτα από διετή απουσία λόγω εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης, επιστρέφει στη δύναμη, ενισχύοντας εκ νέου τον επιχειρησιακό κορμό των τεσσάρων ΜΕΚΟ που θα πλαισιωθούν από τις νέες FDI και τις ιταλικής σχεδίασης Bergamini που θα πάρουμε, συγκροτώντας τη μελλοντική «αιχμή του δόρατος» του Στόλου.

Παράλληλα με την απόσυρση της φρεγάτας «Θεμιστοκλής» όμως, το Πολεμικό Ναυτικό αποχαιρετά και το υποβρύχιο S-116 «Ποσειδών», το οποίο υπέστειλε τη σημαία του στις 26 Φεβρουαρίου, ύστερα από 47 χρόνια συνεχούς παρουσίας. Ήταν το πρώτο από τα τέσσερα υποβρύχια τύπου 209/1200 που αποκτήθηκαν από τη Γερμανία τη δεκαετία του 1970, αποτελώντας για χρόνια κρίσιμο εργαλείο θαλάσσιας αποτροπής. Το «Ποσειδών» είχε καθελκυστεί στις 21 Μαρτίου 1978 και είχε παραληφθεί από το Πολεμικό Ναυτικό μας στις 21 Μαρτίου 1979, ακριβώς έναν χρόνο αργότερα δηλαδή, εντασσόμενο στη δύναμη του Αρχηγείου Στόλου.

Η απόφαση για τον παροπλισμό του δεν συνοδεύεται από άμεση αντικατάσταση, ωστόσο εντάσσεται στη νέα δομή δυνάμεων, η οποία προβλέπει συνολικά οκτώ επιχειρησιακά υποβρύχια. Σε αυτή τη δύναμη περιλαμβάνονται τα τέσσερα σύγχρονα τύπου 214 (το «Παπανικολής», «Πιπίνος», «Ματρώζος» και «Κατσώνης»), το εκσυγχρονισμένο τύπου 209 «Ωκεανός» και τρία ακόμη υποβρύχια τύπου 209, τα «Νηρεύς», «Αμφιτρίτη» και «Πόντος». Η ανανέωση του υποβρυχιακού στόλου αποτελεί ήδη αντικείμενο διερευνητικών επαφών, με στόχο την προμήθεια τεσσάρων νέων μονάδων με ορίζοντα το 2030. Στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις από τη Γερμανία με τα 212CD, από τη Γαλλία με τα Barracuda, από την Ιταλία με τα U-212NFS, από τη Νότια Κορέα με τα KSS-III και HDS-2300 και από τη Σουηδία με τα A-26.

Η φρεγάτα «Θεμιστοκλής», που αναμένεται να αποσυρθεί επίσημα στις 20 Μαρτίου σε τελετή στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας, υπηρέτησε την ελληνική σημαία επί 23 χρόνια, έχοντας προηγουμένως διανύσει δύο δεκαετίες στο ολλανδικό ναυτικό. Στη διάρκεια της ελληνικής της διαδρομής, έδρασε αδιάλειπτα σε μια περίοδο που περιλάμβανε την οικονομική κρίση και τα χρόνια των μνημονίων, όταν οι επιχειρησιακές ανάγκες παρέμεναν υψηλές παρά τους δημοσιονομικούς περιορισμούς. Μαζί με τις υπόλοιπες φρεγάτες τύπου S αποτέλεσε τη βασική ραχοκοκαλιά του στόλου επιφανείας, διατηρώντας συνεχή παρουσία σε κρίσιμες θαλάσσιες ζώνες.

Το όνομα «Θεμιστοκλής» δεν θα λείψει από τον Στόλο για πολύ. Η τέταρτη φρεγάτα FDI που θα αποκτήσει η χώρα θα φέρει την ίδια ονομασία, τιμώντας τον Αθηναίο πολιτικό και στρατηγό που διακρίθηκε στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας. Με αυτόν τον τρόπο, το ιστορικό αποτύπωμα μεταφέρεται στη νέα ψηφιακή εποχή του Πολεμικού Ναυτικού, καθώς η μετάβαση από τα παλαιά μέσα στις σύγχρονες, δικτυοκεντρικές πλατφόρμες επιχειρήσεων εξελίσσεται σταδιακά αλλά σταθερά.

(Πηγή φωτογραφιών: Πολεμικό Ναυτικό)