Η προειδοποίηση του Χακάν Φιντάν ότι η Τουρκία μπορεί να παρασυρθεί σε μια περιφερειακή κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών, αν το Ιράν κινηθεί προς την απόκτηση πυρηνικών όπλων, ανοίγει ένα νέο, ιδιαίτερα ανησυχητικό κεφάλαιο για την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, σε συνέντευξή του σε δημοφιλές βραδινό πρόγραμμα του CNN Türk, τόνισε ότι η Άγκυρα δεν επιθυμεί «δραματικές αλλαγές» που θα ανατρέψουν τις ισορροπίες στην περιοχή, αλλά άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι η Τουρκία δεν θα μείνει με σταυρωμένα χέρια αν το Ιράν περάσει τον πυρηνικό Ρουβίκωνα. Απαντώντας σε ερώτηση για το αν ένα πυρηνικό Ιράν θα αποτελούσε απειλή για την Τουρκία, ο Φιντάν μίλησε για τον κίνδυνο ενός ντόμινο πυρηνικών φιλοδοξιών, προειδοποιώντας ότι η χώρα του θα μπορούσε να βρεθεί υποχρεωμένη να συμμετάσχει σε μια «πυρηνική κούρσα» για λόγους αποτροπής.

Τουρκία και πυρηνικά: ανάμεσα σε συνθήκες και πραγματικότητα

Η Τουρκία επισήμως δεν διαθέτει πρόγραμμα πυρηνικών όπλων και είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων (NPT), δεσμευόμενη να μην επιδιώξει την απόκτησή τους. Ωστόσο, στο έδαφός της, στη βάση του Ιντσιρλίκ κοντά στα σύνορα με τη Συρία, εκτιμάται ευρέως ότι φιλοξενούνται αμερικανικές τακτικές πυρηνικές βόμβες, οι οποίες παραμένουν υπό αμερικανικό έλεγχο, προσφέροντας μια ιδιότυπη, έμμεση πυρηνική «ασπίδα».

Ο Φιντάν τοποθέτησε τον κίνδυνο μιας περιφερειακής κούρσας πυρηνικών εξοπλισμών μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αμφισβήτησης των εγγυήσεων ασφαλείας, προειδοποιώντας ότι οι αμφιβολίες για το κατά πόσο η Ουάσινγκτον θα τιμήσει τις δεσμεύσεις της μπορεί να ενισχύσουν πυρηνικές φιλοδοξίες όχι μόνο στη Μέση Ανατολή αλλά και σε τμήματα της Ασίας και της Ευρώπης. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ήδη αποσταθεροποιημένη Μέση Ανατολή «δεν αντέχει έναν ακόμη πόλεμο» και απέρριψε την ιδέα ότι αεροπορικά πλήγματα θα μπορούσαν να ανατρέψουν το ιρανικό καθεστώς.

Τουρκία – πυρηνικά εργοστάσια και πυρηνικά όπλα

Την ίδια στιγμή που η Άγκυρα στέλνει μηνύματα αποτροπής προς την Τεχεράνη, συνεχίζεται η πορεία της προς την ειρηνική αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας. Ο πρώτος πυρηνικός σταθμός της χώρας, ο ρωσικής κατασκευής Ακούγιου στις ακτές της Μεσογείου, έχει αντιμετωπίσει καθυστερήσεις, με την έναρξη λειτουργίας του να αναμένεται πλέον μέσα στο έτος, σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις.

Ο Φιντάν αξιοποίησε τη συνέντευξη και για να καταγγείλει «διπλά στάνταρ» στην περιοχή, επαναλαμβάνοντας τον πάγιο ισχυρισμό της Τουρκίας ότι το Ισραήλ διαθέτει πυρηνικά όπλα – κάτι που η ισραηλινή πλευρά ούτε επιβεβαιώνει ούτε διαψεύδει. Στο μεταξύ, οι αμερικανοϊρανικές συνομιλίες στο Ομάν, που συνεχίζονται αυτή την εβδομάδα, παρουσιάστηκαν από τον Τούρκο υπουργό ως η μοναδική ρεαλιστική διέξοδος, με τον ίδιο να δηλώνει ότι δεν αναμένει κλιμάκωση σε ανοιχτό, άμεσο πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν.

Ο κεντρικός όμως άξονας του μηνύματος της Άγκυρας είναι σαφής: αν το Ιράν προχωρήσει προς την κατασκευή πυρηνικών όπλων, η Τουρκία θα βρεθεί στο επίκεντρο μιας νέας, επικίνδυνης γεωπολιτικής εξίσωσης, όπου το δίλημμα ανάμεσα στη συμμόρφωση με τις διεθνείς συνθήκες και στην επιδίωξη μιας δικής της πυρηνικής αποτροπής θα γίνει πιο πιεστικό από ποτέ.