Το Ιράν ανακοίνωσε ότι διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εξετάζει την απάντηση της Ουάσινγκτον στην αιματηρή καταστολή των πανεθνικών διαδηλώσεων.
Οι κινητοποιήσεις αυτές συνιστούν μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις για το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να συναντηθούν με Ιρανούς αξιωματούχους, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε επαφή με την ιρανική αντιπολίτευση. Την ίδια στιγμή, άσκησε έντονη πίεση στην ηγεσία του Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης λόγω της θανατηφόρας βίας κατά των διαδηλωτών.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ηγήθηκε ομάδας κορυφαίων συνεργατών του Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίοι τον παρότρυναν να επιχειρήσει πρώτα τη διπλωματική οδό πριν από οποιοδήποτε πλήγμα κατά του Ιράν, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι ο Λευκός Οίκος εξέταζε πρόταση του Ιράν για συζητήσεις σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης.
Οι πληροφορίες αυτές έρχονται καθώς η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λίβιτ, δήλωσε ότι η πρώτη επιλογή του Τραμπ είναι η διπλωματία, σημειώνοντας ωστόσο ότι έχει «δείξει πως δεν φοβάται να χρησιμοποιήσει στρατιωτικές επιλογές» όταν το κρίνει αναγκαίο.
Ιράν και ΗΠΑ: Διπλωματία ή σύγκρουση;
Παρότι τα αεροπορικά πλήγματα συγκαταλέγονται στα πιθανά σενάρια, ο Λευκός Οίκος τόνισε ότι η διπλωματία παραμένει η πρώτη επιλογή. Η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λίβιτ ανέφερε ότι τα δημόσια μηνύματα του ιρανικού καθεστώτος διαφέρουν σημαντικά από τις ιδιωτικές επικοινωνίες με την αμερικανική κυβέρνηση, γεγονός που ωθεί τον Τραμπ να εξετάσει σοβαρά αυτά τα παρασκηνιακά μηνύματα.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί επιβεβαίωσε ότι οι επαφές με τον Αμερικανό ειδικό απεσταλμένο συνεχίζονται πριν και μετά το ξέσπασμα των διαδηλώσεων, αν και χαρακτήρισε τις προτάσεις της Ουάσινγκτον «ασύμβατες» με τις απειλές που διατυπώνονται δημοσίως.
Ιράν: Βαρύς απολογισμός και μπλακάουτ ενημέρωσης
Σύμφωνα με την οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA, έχουν επιβεβαιωθεί 572 θάνατοι – εκ των οποίων 503 διαδηλωτές και 69 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας – καθώς και πάνω από 10.600 συλλήψεις από τις 28 Δεκεμβρίου. Οι αριθμοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα, καθώς η ροή πληροφοριών από το Ιράν έχει περιοριστεί λόγω εκτεταμένου μπλακάουτ στο διαδίκτυο.
«Δεκαέξι ημέρες μετά την έναρξη της νέας κύματος αντικυβερνητικών διαδηλώσεων σε ολόκληρο το Ιράν, τουλάχιστον 648 διαδηλωτές, μεταξύ των οποίων εννέα παιδιά κάτω των 18 ετών, έχουν σκοτωθεί και χιλιάδες έχουν τραυματιστεί. Ταυτόχρονα, ανεπιβεβαίωτες αναφορές δείχνουν ότι τουλάχιστον αρκετές εκατοντάδες άνθρωποι, και σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις περισσότεροι από 6.000, ενδέχεται να έχουν σκοτωθεί. Λόγω της διακοπής του διαδικτύου από τις 8 Ιανουαρίου και των αυστηρών περιορισμών στην πρόσβαση σε πληροφορίες, είναι εξαιρετικά δύσκολο να επαληθευτούν ανεξάρτητα αυτές οι αναφορές. Ο αριθμός των ατόμων που συνελήφθησαν στις πρόσφατες διαδηλώσεις εκτιμάται ότι υπερβαίνει τους 10.000», αναφέρει η ΜΚΟ Iran Human Rights.
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν λόγω της εκτίναξης των τιμών και των σοβαρών οικονομικών δυσκολιών, αλλά γρήγορα μετατράπηκαν σε ανοιχτές εκκλήσεις για την πτώση του κληρικού κατεστημένου. Παρά τη μαζικότητά τους, δεν υπάρχουν ενδείξεις ρηγμάτων στην πολιτική, στρατιωτική ή θρησκευτική ηγεσία, ενώ η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη.
Ιράν: Κατηγορίες για «τρομοκρατία» και διεθνείς πιέσεις
Οι ιρανικές αρχές αποδίδουν την αιματοχυσία σε «ξένη παρέμβαση» και σε τρομοκρατικές ομάδες που υποστηρίζονται, όπως υποστηρίζουν, από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Το υπουργείο Πληροφοριών ανακοίνωσε συλλήψεις ομάδων που κατηγορούνται για επιθέσεις σε τζαμιά, στρατιωτικές εγκαταστάσεις και παραστρατιωτικούς εθελοντές.
Παράλληλα, οι πρεσβευτές τεσσάρων ευρωπαϊκών χωρών κλήθηκαν στο υπουργείο Εξωτερικών στην Τεχεράνη, με το Ιράν να ζητά την απόσυρση της στήριξής τους προς τις διαδηλώσεις. Ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι εξέφρασαν έντονη ανησυχία για την κατάσταση.
Ιράν και απειλές κλιμάκωσης
Ο Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν επικοινώνησε για διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα, ωστόσο προειδοποίησε ότι οι εξελίξεις μπορεί να οδηγήσουν σε άμεση δράση πριν από οποιαδήποτε συνάντηση. Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα, εξετάζονται επιλογές όπως στρατιωτικά πλήγματα, κυβερνοεπιθέσεις, αυστηρότερες κυρώσεις και ψηφιακή στήριξη αντικυβερνητικών δικτύων.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε επίθεση θα καταστήσει «νόμιμους στόχους» τις αμερικανικές βάσεις και το Ισραήλ. Ωστόσο, το Ιράν εξακολουθεί να ανακάμπτει από τον πρόσφατο πόλεμο και η περιφερειακή του επιρροή έχει αποδυναμωθεί σημαντικά.
Παρά τις εντάσεις, η Τεχεράνη δηλώνει ότι η κατάσταση βρίσκεται «υπό πλήρη έλεγχο» και ότι η πρόσβαση στο διαδίκτυο θα αποκατασταθεί σταδιακά, σε συντονισμό με τις δυνάμεις ασφαλείας.
