Η Ρωσία έχει εντείνει την ανταλλαγή πληροφοριών και τη στρατιωτική συνεργασία με το Ιράν, παρέχοντας δορυφορικές εικόνες και βελτιωμένη τεχνολογία drones, με στόχο να βοηθήσει την Τεχεράνη να στοχεύει αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal.

Η Μόσχα επιδιώκει να διατηρήσει τον στενότερο σύμμαχό της στη Μέση Ανατολή στη σύγκρουση απέναντι στη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ και να παρατείνει έναν πόλεμο που της αποφέρει στρατιωτικά και οικονομικά οφέλη.

Η τεχνολογία που παρέχεται περιλαμβάνει εξαρτήματα τροποποιημένων drones τύπου Shahed, τα οποία στοχεύουν στη βελτίωση της επικοινωνίας, της πλοήγησης και της ακρίβειας στόχευσης, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Παράλληλα, η Ρωσία αξιοποιεί την εμπειρία που απέκτησε από τη χρήση drones στον πόλεμο της Ουκρανίας, προσφέροντας τακτικές οδηγίες σχετικά με τον αριθμό των drones που πρέπει να χρησιμοποιούνται σε επιχειρήσεις και τα ύψη από τα οποία θα πρέπει να πραγματοποιούνται οι επιθέσεις. Αυτό ανέφεραν πηγές, μεταξύ των οποίων και ανώτερος αξιωματούχος ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών.

Η Ρωσία παρέχει επίσης στο Ιράν πληροφορίες για τις τοποθεσίες αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, καθώς και για εκείνες των περιφερειακών συμμάχων τους. Η συνεργασία αυτή έχει ενισχυθεί τις πρώτες ημέρες του πολέμου, με τη Ρωσία να παραδίδει πρόσφατα δορυφορικές εικόνες απευθείας στο Ιράν, σύμφωνα με δύο από τις πηγές, έναν αξιωματούχο πληροφοριών και έναν διπλωμάτη από τη Μέση Ανατολή.

Δορυφορικές εικόνες και τεχνολογία drones από τη Μόσχα

Αναλυτές σημειώνουν ότι η βοήθεια αυτή μοιάζει με τις πληροφορίες που έχουν παράσχει τα τελευταία χρόνια οι ΗΠΑ και ευρωπαϊκές χώρες στην Ουκρανία. Στον Περσικό Κόλπο, η υποστήριξη της Μόσχας θεωρείται ότι βοήθησε το Ιράν σε πρόσφατες επιθέσεις κατά αμερικανικών συστημάτων ραντάρ στην περιοχή. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ένα ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης του συστήματος Terminal High Altitude Area Defense, γνωστού ως THAAD, στην Ιορδανία, καθώς και άλλοι στόχοι στο Μπαχρέιν, στο Κουβέιτ και στο Ομάν.

Το Κρεμλίνο δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.

Οι δορυφορικές εικόνες μπορούν να προσφέρουν πολύ πιο λεπτομερή εικόνα για τη διάταξη και τις κινήσεις στόχων τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα, βοηθώντας στον καλύτερο σχεδιασμό των επιθέσεων αλλά και στην εκτίμηση των ζημιών μετά από ένα πλήγμα.

«Αν στις εικόνες που παρέχουν οι Ρώσοι υπάρχουν λεπτομέρειες, για παράδειγμα για συγκεκριμένους τύπους αεροσκαφών, εγκαταστάσεις πυρομαχικών, συστήματα αεράμυνας ή κινήσεις ναυτικών δυνάμεων που έχουν πληροφοριακή αξία για το Ιράν, αυτό θα μπορούσε να το βοηθήσει σημαντικά», δήλωσε ο Τζιμ Λάμσον, ερευνητής στο King’s College London και πρώην αναλυτής της CIA με ειδίκευση στον ιρανικό στρατό.

Τα δεδομένα που παρέχει η Ρωσία προέρχονται από στόλο δορυφόρων που χρησιμοποιείται για στρατιωτικές πληροφορίες. Ο στόλος αυτός διαχειρίζεται από τις Ρωσικές Αεροδιαστημικές Δυνάμεις, γνωστές με το ρωσικό ακρωνύμιο VKS.

Οι ρωσικές τακτικές drones και οι επιθέσεις του Ιράν

Η στρατιωτική αποτελεσματικότητα του Ιράν στην επιλογή στόχων αμερικανικών και συμμαχικών δυνάμεων στον Κόλπο φαίνεται ότι έχει βελτιωθεί σε σχέση με τον περσινό πόλεμο των 12 ημερών. Οι επιθέσεις του, που συχνά χρησιμοποιούν drones για να κορέσουν τα συστήματα ραντάρ πριν ακολουθήσει πλήγμα με πυραύλους, θυμίζουν σε μεγάλο βαθμό τις τακτικές που εφαρμόζει η Ρωσία στον πόλεμο της Ουκρανίας, σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές.

«Οι ιρανικές επιθέσεις στον Κόλπο εστιάζουν περισσότερο σε ραντάρ και συστήματα διοίκησης και ελέγχου», δήλωσε η Νικόλ Γκραγιέφσκι, καθηγήτρια στο Sciences Po στο Παρίσι. «Τα πακέτα επιθέσεων του Ιράν μοιάζουν πλέον έντονα με τις τακτικές της Ρωσίας».

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, που ηγείται των αμερικανικών διαπραγματεύσεων με τη Μόσχα, δήλωσε ότι η Ρωσία αρνήθηκε πως παρέχει πληροφορίες στο Ιράν για να βοηθήσει τις επιθέσεις του. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι πιστεύει πως η Μόσχα μπορεί να βοηθά το Ιράν «λίγο».

«Τίποτα από όσα παρέχονται στο Ιράν από άλλες χώρες δεν επηρεάζει την επιχειρησιακή μας επιτυχία», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Ολίβια Γουέιλς. «Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν πλήξει περισσότερους από 7.000 στόχους και έχουν καταστρέψει πάνω από 100 ιρανικά ναυτικά σκάφη, γεγονός που οδήγησε σε μείωση των πυραυλικών επιθέσεων κατά 90% και των επιθέσεων με drones κατά 95%».

Η στρατιωτική συνεργασία Ρωσίας – Ιράν

Η Ρωσία και το Ιράν δεν διαθέτουν επίσημη στρατιωτική συμμαχία, όμως η Τεχεράνη αποτελεί τον στενότερο εταίρο της Μόσχας στη Μέση Ανατολή και η Ρωσία συγκαταλέγεται στους βασικούς προμηθευτές στρατιωτικού εξοπλισμού της. Η σχέση των δύο χωρών είχε διακυμάνσεις μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, ωστόσο ενισχύθηκε σημαντικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Οι δύο πλευρές δημιούργησαν κοινές επιτροπές και ομάδες εργασίας για την ανταλλαγή στρατιωτικής γνώσης. Στρατιωτικές αντιπροσωπείες πραγματοποιούν τακτικές επισκέψεις, ενώ στρατιώτες των δύο χωρών εκπαιδεύονται από κοινού. Η Ρωσία κατασκεύασε και εκτόξευσε ακόμη και ένα από τα πιο πρόσφατα δορυφορικά συστήματα του Ιράν.

Καθοριστικό ρόλο στη συνεργασία έπαιξε και το γεγονός ότι το Ιράν προμήθευσε τη Ρωσία με drones Shahed για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Όταν τα drones αυτά χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά στο πεδίο της μάχης, αντιπροσωπεία δεκάδων Ιρανών αξιωματικών βρέθηκε στην Κριμαία για να παρακολουθήσει τα αποτελέσματα των επιθέσεων σε ουκρανικές πόλεις και θέσεις στην πρώτη γραμμή.

Η Ουκρανία αναφέρει ότι η Ρωσία έχει χρησιμοποιήσει περισσότερα από 57.000 drones τύπου Shahed από την αρχή του πολέμου. Έκτοτε, η Μόσχα ξεκίνησε να τα παράγει και εγχώρια, προσαρμόζοντάς τα ώστε να πλοηγούνται και να στοχεύουν με μεγαλύτερη ακρίβεια, ενώ να αντέχουν και σε ηλεκτρονικά αντίμετρα. Ορισμένες από αυτές τις καινοτομίες μοιράζεται πλέον και με το Ιράν.

Η βοήθεια που μπορεί να προσφέρει η Ρωσία στο Ιράν παραμένει περιορισμένη, τόσο λόγω του πολέμου στην Ουκρανία όσο και λόγω της επιθυμίας του Κρεμλίνου να μην προκαλέσει την αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ. Παρότι η Μόσχα θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά τη στήριξή της, η τρέχουσα βοήθεια εξακολουθεί να παίζει έναν σημαντικό αλλά περιορισμένο ρόλο στην πολεμική προσπάθεια του Ιράν.

«Οι μορφές βοήθειας που παρέχει η Ρωσία, όπως τα δορυφορικά δεδομένα και οι συμβουλές για τις τακτικές χρήσης drones, είναι περιορισμένες αλλά εξακολουθούν να έχουν αξία για τον πόλεμο και για την ικανότητα του Ιράν να πλήττει συγκεκριμένες στρατιωτικές εγκαταστάσεις», ανέφερε ο Λάμσον.

Ο πόλεμος έχει επίσης προσφέρει ορισμένα πλεονεκτήματα στη Ρωσία, καθώς μειώνει τα αποθέματα αμερικανικών πυραύλων αναχαίτισης που χρειάζεται η Ουκρανία για την αεράμυνά της. Παράλληλα, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, έχει αυξήσει την τιμή του πετρελαίου, βασική πηγή εσόδων για τη ρωσική οικονομία.

Ωστόσο, ο πόλεμος ενέχει και κινδύνους για τη Ρωσία, ιδιαίτερα αν ανατραπεί το καθεστώς στο Ιράν. Παρ’ όλα αυτά, η Μόσχα βλέπει την ευκαιρία να στηρίξει έναν σύμμαχο και ταυτόχρονα να πλήξει τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

«Είναι μια ευκαιρία να δοθεί στις ΗΠΑ μια γεύση από το ίδιο φάρμακο σε ό,τι αφορά την υποστήριξη πληροφοριών που παρέχουν στην Ουκρανία», δήλωσε ο Σάμιουελ Τσαράπ, ειδικός σε θέματα Ρωσίας και Ευρασίας στο αμερικανικό ινστιτούτο Rand.