Ισραηλινή εταιρεία αγόρασε σχεδόν ολόκληρη την εγκαταλελειμμένη κοινότητα Τρόζενα στη Λεμεσό, πυροδοτώντας πολιτική και κοινωνική συζήτηση στην Κύπρο για το όρια ανάμεσα στην ανάπτυξη και το «ξεπούλημα» γης σε ξένα συμφέροντα.
Η επένδυση αφορά τεράστια έκταση γης στην Τρόζενα, μια κοινότητα που εδώ και χρόνια παραμένει πρακτικά εγκαταλελειμμένη, με ελάχιστο ή καθόλου μόνιμο πληθυσμό. Ισραηλινών συμφερόντων εταιρεία έχει ήδη προχωρήσει στην αγορά της γης και κατέθεσε αίτηση για την ανέγερση 60 κατοικιών, κατασκηνωτικού χώρου και οινοποιείου, μετατρέποντας το χωριό σε προορισμό υψηλής τουριστικής και οικιστικής αξιοποίησης. Η είδηση, που επιβεβαιώνεται από τον πρόεδρο του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Λεμεσού Γιάννη Τσουλόφτα, έχει βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Πολλοί κάτοικοι και σχολιαστές μιλούν για εμπορευματοποίηση και ξεπούλημα της Κύπρου σε ξένες επενδύσεις, εκφράζοντας ανησυχίες για την αλλαγή του χαρακτήρα της περιοχής και την πρόσβαση σε γη που μέχρι σήμερα θεωρούνταν κομμάτι της τοπικής κληρονομιάς. Άλλοι, αντίθετα, υποστηρίζουν ότι πρόκειται για μια χαμένη κοινότητα, όπου σχεδόν κανείς δεν ενδιαφερόταν να επενδύσει ή να επιστρέψει, και βλέπουν στο σχέδιο μια ευκαιρία αναζωογόνησης, θέσεων εργασίας και αναβάθμισης υποδομών. Η Τρόζενα εντάσσεται πολεοδομικά στη Ζώνη Η1, που επιτρέπει οικιστικές αναπτύξεις μέχρι τρεις ορόφους, με υψηλούς συντελεστές δόμησης, γεγονός που καθιστά την περιοχή ιδιαίτερα ελκυστική για επενδυτές.
Κύπρος και Natura 2000: το περιβαλλοντικό «φρένο»
Το μεγάλο «αγκάθι» για την επένδυση είναι ότι η κοινότητα και η ευρύτερη περιοχή εντάσσονται στο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura 2000, κάτι που ενεργοποιεί αυστηρές διαδικασίες περιβαλλοντικής αξιολόγησης. Το Τμήμα Περιβάλλοντος έχει ήδη εκφράσει επιφυλάξεις και ζητά πρόσθετα στοιχεία για τον τύπο και την έκταση της ανάπτυξης, προκειμένου να αποτιμήσει τις πιθανές επιπτώσεις στα προστατευόμενα είδη και στα οικοσυστήματα.
Παρότι η αγορά της γης θεωρείται «αποφασιστικό βήμα» για την υλοποίηση της επένδυσης, η διαδικασία κάθε άλλο παρά τυπική είναι, καθώς χωρίς το «πράσινο φως» του Τμήματος Περιβάλλοντος το σχέδιο μπορεί να μπλοκάρει ή να απαιτήσει ριζικές αλλαγές. Ο ΕΟΑ Λεμεσού, λαμβάνοντας υπόψη τις ενστάσεις, δεν έχει εκδώσει πολεοδομική άδεια και έχει αναθέσει τη μελέτη του φακέλου σε έμπειρο λειτουργό με γνώση παρόμοιων αναπτύξεων, ώστε να ζυγιστούν όλοι οι παράγοντες πριν από οποιαδήποτε απόφαση.
Κύπρος: ποια είναι τα επόμενα βήματα της επένδυσης
Η εταιρεία δεν υπέβαλε μία ενιαία αίτηση, αλλά τέσσερις διαφορετικές: δύο για τις 60 κατοικίες, μία για το οινοποιείο και μία για τον κατασκηνωτικό χώρο, που θα χωροθετηθεί εκτός του πυρήνα της κοινότητας. Παρ’ όλα αυτά, το Τμήμα Περιβάλλοντος και ο ΕΟΑ Λεμεσού θα αξιολογήσουν συνολικά το αποτύπωμα όλων των προτεινόμενων κτισμάτων και χρήσεων, ώστε να μην παρακαμφθεί η ουσία των περιβαλλοντικών περιορισμών με τεχνικό κατακερματισμό των αιτήσεων.
Αν κριθεί ότι η συνολική επιβάρυνση για την περιοχή Natura 2000 είναι υπερβολική, δεν αποκλείεται να μπουν αυστηροί όροι ή ακόμη και να μπλοκαριστεί το project, κάτι που θα τροφοδοτήσει νέο κύκλο αντιπαράθεσης στην Κύπρο. Σε αντίθετη περίπτωση, η Τρόζενα θα αλλάξει ριζικά, με κατεδαφίσεις υφιστάμενων κτηρίων και ανέγερση σύγχρονων κατοικιών και υποδομών, μετατρέποντας ένα σχεδόν ξεχασμένο χωριό σε «case study» για το πώς η τουριστική ανάπτυξη συγκρούεται ή συμβιώνει με την προστασία της φύσης.
