Το Ιράν δήλωσε τη Δευτέρα ότι διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τις ΗΠΑ, ενώ ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει την αντίδρασή του στη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων που αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την Τεχεράνη από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Ο Τραμπ δήλωσε την Κυριακή ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να συναντηθούν με αξιωματούχους του Ιράν και ότι βρίσκεται σε επαφή με την αντιπολίτευση, ενώ ασκεί πίεση στους ηγέτες της Ισλαμικής Δημοκρατίας και με την απειλή πιθανής στρατιωτικής δράσης ως απάντηση στη βία κατά των διαδηλωτών.
Το Ιράν έχει αντιμετωπίσει και στο παρελθόν κύματα διαδηλώσεων με καταστολή. Αυτή τη φορά, όμως, η ηγεσία αντιμετωπίζει πανεθνικές διαδηλώσεις που εξελίχθηκαν από αντιδράσεις για τις οικονομικές δυσκολίες σε μαζικές διαδηλώσεις με αίτημα την πτώση του κατεστημένου, ενώ η περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης έχει μειωθεί σημαντικά.
«Ο δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ του υπουργού Εξωτερικών μας, Αμπάς Αραγτσί, και του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ (Στιβ Γουίτκοφ) είναι ανοιχτός και ανταλλάσσονται μηνύματα όποτε είναι απαραίτητο», δήλωσε τη Δευτέρα ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Ισμαήλ Μπαγκάι. Οι επαφές παραμένουν επίσης ανοιχτές μέσω της παραδοσιακής μεσολάβησης της Ελβετίας, πρόσθεσε.
«Αυτοί (οι ΗΠΑ) αναφέρθηκαν σε ορισμένες υποθέσεις, διατυπώθηκαν ιδέες και, γενικά, (…) η Ισλαμική Δημοκρατία είναι μια χώρα που δεν έφυγε ποτέ από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων». Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι τα «αντιφατικά μηνύματα» από τις ΗΠΑ έδειχναν έλλειψη σοβαρότητας και δεν ήταν πειστικά.
Ο Αραγτσί επανέλαβε σε ενημέρωση προς ξένους πρέσβεις στην Τεχεράνη ότι η Ισλαμική Δημοκρατία είναι έτοιμη για πόλεμο, αλλά και ανοιχτή στο διάλογο.
Περισσότεροι από 500 νεκροί
Η αμερικανική οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα HRANA δήλωσε ότι έχει επιβεβαιώσει τον θάνατο 490 διαδηλωτών και 48 μελών των δυνάμεων ασφαλείας, ενώ περισσότεροι από 10.600 άνθρωποι έχουν συλληφθεί από την έναρξη των διαδηλώσεων στις 28 Δεκεμβρίου.
Το Ιράν δεν έχει δώσει επίσημο απολογισμό και το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα τα στοιχεία. Η ροή πληροφοριών από το Ιράν έχει παρεμποδιστεί από τη διακοπή του διαδικτύου από την Πέμπτη.
Ο Τραμπ δήλωσε την Κυριακή ότι το Ιράν είχε καλέσει σε διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ βομβάρδισαν ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις σε έναν 12ήμερο πόλεμο τον Ιούνιο.
Οι επιλογές του Τραμπ
«Το Ιράν θέλει να διαπραγματευτεί, ναι. Ίσως συναντηθούμε μαζί τους. Προγραμματίζεται μια συνάντηση, αλλά ίσως χρειαστεί να δράσουμε λόγω των γεγονότων που συμβαίνουν πριν από τη συνάντηση, αλλά προγραμματίζεται μια συνάντηση. Το Ιράν ζήτησε να διαπραγματευτεί», δήλωσε στους δημοσιογράφους στο Air Force One.
Ο Τραμπ επρόκειτο να συναντηθεί με ανώτερους συμβούλους την Τρίτη για να συζητήσουν τις επιλογές για το Ιράν, δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος στο Reuters. Η Wall Street Journal ανέφερε ότι οι επιλογές περιλαμβάνουν στρατιωτικές επιθέσεις, χρήση μυστικών κυβερνοόπλων, επέκταση των κυρώσεων και παροχή διαδικτυακής βοήθειας σε αντικυβερνητικές πηγές.
Η επίθεση σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις θα μπορούσε να είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Ορισμένες βάσεις ελίτ στρατιωτικών και δυνάμεων ασφαλείας ενδέχεται να βρίσκονται σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, οπότε οποιαδήποτε επίθεση διατάξει ο Τραμπ θα μπορούσε να προκαλέσει μεγάλες απώλειες αμάχων.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου προειδοποίησε την Ουάσινγκτον. «Ας είμαστε σαφείς: σε περίπτωση επίθεσης κατά του Ιράν, τα κατεχόμενα εδάφη (Ισραήλ) καθώς και όλες οι αμερικανικές βάσεις και πλοία θα αποτελέσουν νόμιμο στόχο μας», δήλωσε ο πρώην διοικητής της ελίτ των Επαναστατικών Φρουρών του Ιράν.
Ωστόσο, η Τεχεράνη εξακολουθεί να ανακάμπτει από τον πόλεμο του περασμένου έτους, και η περιφερειακή της επιρροή έχει αποδυναμωθεί σημαντικά από τα πλήγματα που δέχτηκαν σύμμαχοί της, όπως η Χεζμπολάχ του Λιβάνου, μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 εναντίον του Ισραήλ. Το Ισραήλ σκότωσε επίσης κορυφαίους Ιρανούς στρατιωτικούς διοικητές στον πόλεμο του Ιουνίου.
Η κατάσταση «υπό πλήρη έλεγχο»
Οι ιρανικές αρχές κατηγόρησαν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι υποκίνησαν ταραχές και κάλεσαν σε πανεθνική συγκέντρωση τη Δευτέρα για να καταδικάσουν τις «τρομοκρατικές ενέργειες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ», σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Εντωμεταξύ, χιλιάδες Ιρανοί κατέκλυσαν σήμερα μια μεγάλη πλατεία στο κέντρο της Τεχεράνης για να εκφράσουν την υποστήριξή τους στην Ισλαμική Δημοκρατία και να αποτίσουν φόρο τιμής στα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας που έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια των αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων, σύμφωνα με εικόνες που μεταδόθηκαν από την κρατική τηλεόραση.
Άνθρωποι που κρατούσαν τη σημαία της Ισλαμικής Δημοκρατίας κατέκλυσαν την πλατεία Ενγελάμπ ή πλατεία της Επανάστασης, όπου αναπέμφθηκαν προσευχές για τα θύματα αυτών που η κυβέρνηση χαρακτήρισε «ταραχές».
Ο Αραγτσί δήλωσε ότι η κατάσταση στο Ιράν ήταν «υπό πλήρη έλεγχο» μετά την έξαρση της βίας που συνδέθηκε με τις διαδηλώσεις το Σαββατοκύριακο. Είπε ότι η προειδοποίηση του Τραμπ προς την Τεχεράνη για ανάληψη δράσης σε περίπτωση που οι διαδηλώσεις γίνονταν αιματηρές είχε παρακινήσει αυτούς που αποκάλεσε τρομοκράτες να στοχεύσουν τους διαδηλωτές και τις δυνάμεις ασφαλείας, προκειμένου να προκαλέσουν ξένη επέμβαση.
Οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν ως αντίδραση στη ραγδαία αύξηση των τιμών, πριν στραφούν εναντίον των ηγετών στην Τεχεράνη που κυβερνούν τη χώρα για περισσότερα από 45 χρόνια.
Ο Άλαν Άιρ, πρώην διπλωμάτης των ΗΠΑ και ειδικός για το Ιράν, θεωρεί απίθανο οι διαμαρτυρίες να ανατρέψουν το κατεστημένο. «Πιστεύω ότι είναι πιο πιθανό να καταστείλει τελικά αυτές τις διαμαρτυρίες, αλλά να βγει από τη διαδικασία πολύ πιο αδύναμο», δήλωσε στο Reuters, σημειώνοντας ότι η ελίτ του Ιράν εξακολουθεί να φαίνεται συνεκτική και ότι δεν υπάρχει οργανωμένη αντιπολίτευση.
