Τον τελευταίο καιρό, αν παρακολουθεί κανείς συστηματικά τα διεθνή fashion media, παρατηρεί ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο: σχεδόν κάθε τολμηρή σιλουέτα καταλήγει να παρομοιάζεται με κάτι σεξουαλικό. Και πολύ συχνά, με κάτι πολύ συγκεκριμένο. Το πέος. Η πιο πρόσφατη αφορμή; Η εμφάνιση της Charli XCX στο κόκκινο χαλί της πρεμιέρας του Wuthering Heights με ένα φόρεμα που, μέσα σε λίγες ώρες, μετατράπηκε από couture επιλογή σε meme, άρθρο και διεθνές πολιτισμικό debate.

Η Charli XCX εμφανίστηκε φορώντας ένα custom nude φόρεμα Vivienne Westwood, με έντονη tulip σιλουέτα: όγκος στους γοφούς, στένεμα προς τα κάτω, καθαρές γραμμές και μια αρχιτεκτονική φόρμα που δεν προσπαθεί να είναι εύκολη. Η συγκεκριμένη γραμμή δεν είναι καινούρια, αλλά αποτελεί διαχρονικό στοιχείο της μόδας και, όπως λέει και το όνομά της, παραπέμπει στο σχήμα της τουλίπας. Κι όμως, για ένα μέρος του κοινού και των media, το μυαλό πήγε αλλού. Όχι στο design, όχι στη Vivienne Westwood, όχι στο context της εμφάνισης, αλλά σε μια φαλλική ανάγνωση του φορέματος. Και κάπως έτσι, γεννήθηκε το ερώτημα: πρόκειται για “penis-inspired dress” ή απλώς για projection;

Bλέπουμε αυτό που θέλουμε να δούμε;

Το φόρεμα της Charli XCX δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Τα τελευταία χρόνια, αρκετές εμφανίσεις στο red carpet έχουν δεχτεί παρόμοιες παρομοιώσεις: Δημιουργίες του Jonathan Anderson έχουν σχολιαστεί ως «φαλλικές», τόσο στον Loewe όσο και στις πιο πρόσφατες ready-to-wear συλλογές του. Η Teyana Taylor, φορώντας tulip dress του Ashi Studio, βρέθηκε στο ίδιο επίκεντρο συζήτησης, με το κοινό να εστιάζει περισσότερο στο υπονοούμενο σχήμα παρά στην κατασκευή και τη φόρμα. Μάλιστα σε αυτό τη στήλη έχουμε γράψει για το φόρεμα της Kate Backinsale που οι χρήστες των social media χαρακτήρισαν ως πέος με όρχεις. Ακόμα και sculptural φορέματα από τους οίκους Schiaparelli ή Mugler έχουν κατά καιρούς μετατραπεί σε αντικείμενα χιουμοριστικών –και συχνά πρόχειρων– σεξουαλικών αναγνώσεων. Το μοτίβο είναι ξεκάθαρο: κάθε έντονη, μη «ασφαλής» σιλουέτα γίνεται υποψήφια για φαλλική ερμηνεία.

Σχεδιάζει όντως η μόδα με έμπνευση το πέος;

Η σύντομη απάντηση; Όχι ακριβώς. Η μακρύτερη απάντηση είναι πιο ενδιαφέρουσα. Η μόδα ανέκαθεν χρησιμοποιούσε το σεξ ως εργαλείο. Από τον Tom Ford στον Gucci μέχρι τον Alexander McQueen και τα bumster trousers, το σώμα δεν παρουσιαζόταν ποτέ ουδέτερα. Το σεξ στη μόδα είναι πολιτικό, κοινωνικό και συχνά επιθετικό. Όμως άλλο πράγμα η σεξουαλικότητα και άλλο η μονοδιάστατη ανάγνωση. Οι tulip γραμμές, τα γλυπτικά volumes και οι αφαιρετικές φόρμες δεν σχεδιάζονται για να «θυμίζουν πέος», αλλά για να σπάνε τη συμβατική εικόνα του σώματος.

Μήπως τελικά το πρόβλημα είναι το βλέμμα μας;

Ίσως το πιο ενδιαφέρον ερώτημα δεν είναι αν η μόδα γίνεται φαλλική, αλλά αν το κοινό είναι πλέον τόσο εθισμένο στο σοκ, που ψάχνει απεγνωσμένα κάτι να σχολιάσει. Στην εποχή των social media, το αστείο, το προκλητικό και το «είδες τι μοιάζει;» παράγουν clicks, engagement και στιγμιαία ντοπαμίνη. Το φόρεμα της Charli XCX λειτουργεί περισσότερο ως καθρέφτης: δείχνει πόσο γρήγορα εγκαταλείπουμε την ανάλυση για χάρη του εύκολου και πραγματικά παρωχημένου πλέον αστείου.

Αν υπάρχει κάτι πραγματικά ενδιαφέρον στην εμφάνιση της Charli XCX, δεν είναι το αν μοιάζει με πέος. Είναι το γεγονός ότι ένα γυναικείο σώμα φορά μια σιλουέτα που δεν προσπαθεί να είναι «κολακευτική», «σεμνή» ή «εύπεπτη». Και αν αυτή η σιλουέτα διαβάζεται ως φαλλική, τότε ίσως το παιχνίδι εξουσίας αντιστρέφεται. Η γυναίκα δεν γίνεται αντικείμενο του συμβόλου. Το φορά. Το ορίζει. Το γελοιοποιεί, αν θέλεις.

Η μόδα δεν σχεδιάζει με έμπνευση το πέος. Σχεδιάζει με έμπνευση το σώμα, τη φόρμα, την πρόκληση και τον διάλογο. Αν το κοινό βλέπει φαλλούς παντού, ίσως αυτό λέει περισσότερα για τις συλλογικές μας εμμονές παρά για τους σχεδιαστές. Και τελικά, ίσως αυτό να είναι το πιο επιτυχημένο fashion statement: ένα φόρεμα που δεν απαντά, αλλά προκαλεί την ερώτηση.