Η Ελλάδα θα επιχειρήσει να αποδείξει έμπρακτα το προσεχές διάστημα πως παραμένει ο ισχυρότερος «παίκτης» των Βαλκανίων και στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση αναμένεται μέσα στο μήνα να ενεργοποιήσει το σχέδιο που έχει συνταχθεί στο υπουργείο Εξωτερικών για την προώθηση της διαδικασίας ένταξης των βορείων γειτόνων μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για μια διαδικασία που εδώ και χρόνια κινούνταν με αργούς ρυθμούς, αλλά τώρα κρίθηκε πως είναι ο κατάλληλος χρόνος ώστε να δοθεί νέα ώθηση στο ζήτημα αυτό.
Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ετοιμάζεται να πραγματοποιήσει μέσα στον Απρίλιο περιοδεία σε έξι χώρες της περιοχής μας, και συγκεκριμένα στην Αλβανία, στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, στο Μαυροβούνιο, στη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, στο Κόσοβο και στη Σερβία. Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η ένταξη των χωρών αυτών δεν αφορά μόνο τις ίδιες, αλλά συνδέεται άμεσα με τη σταθερότητα και το μέλλον ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα, λοιπόν, με τον σχεδιασμό, η πρωτοβουλία θα κινηθεί ταυτόχρονα σε τρία επίπεδα. Το πρώτο αφορά τις επαφές και τις παρεμβάσεις μέσα στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο να πειστούν περισσότερα κράτη-μέλη να στηρίξουν ενεργά τη διεύρυνση. Το δεύτερο σχετίζεται με τη δημιουργία ενός άτυπου δικτύου κρατών που θα λειτουργούν ως «σύμμαχοι» της προσπάθειας αυτής. Το τρίτο επίπεδο αφορά την άμεση συνεργασία με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, ώστε να προχωρήσουν πιο γρήγορα στις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την ένταξή τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η Ελλάδα εμφανίζεται έτοιμη να προσφέρει και πιο στοχευμένη βοήθεια.
Η Αθήνα αντιμετωπίζει το ζήτημα αυτό ως κάτι πολύ περισσότερο από μια τυπική ευρωπαϊκή διαδικασία. Το βλέπει ως στρατηγική επιλογή που σχετίζεται τόσο με τις αξίες της Ευρώπης όσο και με τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή. Η ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με νέα μέλη από τα Δυτικά Βαλκάνια εκτιμάται ότι θα την καταστήσει πιο ισχυρή και πιο ανεξάρτητη διεθνώς, ειδικά σε μια περίοδο όπου το διεθνές περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα και εντάσεις. Ήδη, η ελληνική διπλωματία έχει αρχίσει να εξασφαλίζει υποστήριξη από σημαντικές ευρωπαϊκές χώρες. Η Γερμανία έχει εκφράσει ξεκάθαρα τη στήριξή της στην προσπάθεια αυτή, αναγνωρίζοντας την ανάγκη να προχωρήσει η διεύρυνση. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Ισπανία, ενισχύοντας το ευρωπαϊκό μέτωπο που τάσσεται υπέρ της ένταξης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων.
Κομβικό ρόλο στον σχεδιασμό της Αθήνας αναμένεται πάντως να διαδραματίσει η ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Εκείνη την περίοδο θεωρείται πιθανό να υπάρξουν σημαντικές εξελίξεις στο θέμα της διεύρυνσης. Με τα τωρινά δεδομένα, το Μαυροβούνιο και η Αλβανία φαίνεται να βρίσκονται πιο κοντά στην ένταξη σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της περιοχής, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι υπόλοιπες έχουν μείνει εκτός της διαδικασίας.
Ο κ. Γεραπετρίτης έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι χρειάζεται μια νέα αρχή για τη σχέση της Ευρώπης με τα Δυτικά Βαλκάνια. Έχουν περάσει πάνω από είκοσι χρόνια από την Ατζέντα της Θεσσαλονίκης, όταν για πρώτη φορά δόθηκε ξεκάθαρη υπόσχεση ένταξης στις χώρες της περιοχής. Σήμερα, ωστόσο, σε πολλές από αυτές τις χώρες υπάρχει απογοήτευση, καθώς οι διαδικασίες προχωρούν αργά και συχνά χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα. Για τον λόγο αυτό, η ελληνική πλευρά επιδιώκει να σταλεί ένα πιο καθαρό και ουσιαστικό μήνυμα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που θα δείχνει ότι η προοπτική ένταξης παραμένει ανοιχτή και ρεαλιστική. Ένα τέτοιο μήνυμα θεωρείται ότι μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στις χώρες αυτές και να δώσει νέα ώθηση στις μεταρρυθμίσεις.
Παράλληλα, η χώρα μας βλέπει και τη δική της θέση να ενισχύεται μέσα από αυτή τη διαδικασία. Η μεγαλύτερη παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια σημαίνει και μεγαλύτερη σταθερότητα σε μια περιοχή που βρίσκεται πολύ κοντά στα ελληνικά σύνορα. Ταυτόχρονα, περιορίζεται ο κίνδυνος εξωτερικών παρεμβάσεων από δυνάμεις που επιδιώκουν να αυξήσουν την επιρροή τους στην περιοχή.
Οι επισκέψεις του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών αναμένεται να πραγματοποιηθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα, η μία μετά την άλλη, ώστε να υπάρχει συνέχεια και συνοχή στις επαφές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επίσκεψη στην Αλβανία, για την οποία έχει ήδη αποσταλεί επίσημη πρόσκληση από τα τέλη Ιανουαρίου. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης αυτής, ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναμένεται να συναντηθεί με τον νέο υπουργό Εξωτερικών της χώρας, Φέριτ Χότζα, ο οποίος εμφανίζεται προσηλωμένος στην ευρωπαϊκή πορεία της χώρας του, κάτι που ευνοεί και τους δικούς μας σχεδιασμούς.
