Με τις αποκαλύψεις για τον ΟΠΕΚΕΠΕ να συνεχίζονται και την εμπλοκή γαλάζιων στελεχών στις αγροτικές επιδοτήσεις σύμφωνα με τις δικογραφίες που έχουν φτάσει στη Βουλή – και τους διαλόγους που έρχονται στη δημοσιότητα με τις πληροφορίες να θέλουν και νέα δικογραφία για δύο εν ενεργεία βουλευτές να φτάνει σήμερα, ο πρωθυπουργός στη δημόσια παρέμβασή του έδωσε έμφαση στη σύγκρουση με το βαθύ κράτος και τις παθογένειες του πελατειακού συστήματος.
Το τηλεοπτικό του μήνυμα είχε τρεις βασικούς άξονες: την ανάγκη για επίσπευση των ενεργειών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, τη διαχρονική μάχη κατά του ρουσφετιού, ενώ άνοιξε και τη συζήτηση για ένα σύνολο θεσμικών πρωτοβουλιών με αιχμή το ασυμβίβαστο υπουργού – βουλευτή που προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις. Δεν έλειψε και η αυτοκριτική, αναγνωρίζοντας τη διαχρονικότητα των πελατειακών πρακτικών στο ελληνικό κράτος.
Πίεση για ταχεία διερεύνηση και σαφή συμπεράσματα
Αναφερόμενος στις εξελίξεις που σχετίζονται με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ζήτησε την επιτάχυνση των διαδικασιών μετά τις άρσεις ασυλίας, οι οποίες και συζητούνται σήμερα στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής. Όπως υπογράμμισε, θα πρέπει να υπάρξει γρήγορη απόφαση για το αν και σε ποιους θα ασκηθούν διώξεις.
Παράλληλα, στάθηκε στη στάση των εμπλεκόμενων κυβερνητικών στελεχών, επισημαίνοντας ότι υπέβαλαν άμεσα τις παραιτήσεις τους και ζήτησαν την άρση της ασυλίας τους, κάτι που –όπως είπε– τιμά την κοινοβουλευτική ομάδα της ΝΔ. Τόνισε επίσης πως, με βάση τα μέχρι στιγμής στοιχεία, δεν έχουν όλες οι υποθέσεις την ίδια βαρύτητα, ενώ υπογράμμισε ότι δεν προκύπτει οικονομικό όφελος για βουλευτές του κόμματος. Κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν ότι οι βουλευτές θα παρέχουν εξηγήσεις, όπως λέει το διαβιβαστικό, και από εκεί και πέρα θα αξιολογηθεί κάθε περίπτωση ξεχωριστά.
Εν τω μεταξύ, στις ψηφοφορίες για άρση ασυλίας οι κυβερνητικοί βουλευτές θα ψηφίσουν κατά συνείδηση, καθώς δεν τίθεται θέμα κομματικής πειθαρχίας, με τη γαλάζια κοινοβουλευτική ομάδα να βρίσκεται σε αναβρασμό εκφράζοντας δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι μπαίνουν στο κάδρο βουλευτές, οι οποίοι δεν έχουν κάνει τίποτα μεμπτό.
«Το ρουσφέτι δεν ξεκίνησε το 2019»
Σε υψηλούς τόνους απέναντι στην αντιπολίτευση, ο πρωθυπουργός κατηγόρησε τους επικριτές του για υποκρισία, σημειώνοντας ότι οι πελατειακές σχέσεις δεν αποτελούν νέο φαινόμενο, αλλά συνοδεύουν το ελληνικό κράτος από τη σύστασή του. Σε προσωπικό τόνο, παραδέχθηκε ότι κανείς πολιτικός δεν είναι πλήρως αποκομμένος από την πραγματικότητα των εξυπηρετήσεων, τονίζοντας ωστόσο ότι από το 2019 καταβάλλεται συστηματική προσπάθεια για την αλλαγή αυτού του μοντέλου με «εργαλείο» τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό του κράτους.
Θεσμικές τομές με ορίζοντα το 2027
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε την παρούσα συγκυρία «σημείο καμπής» και κάλεσε σε μια νέα αφετηρία για τη συνολική αντιμετώπιση του «βαθέος κράτους».
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε δέσμη θεσμικών προτάσεων που θα τεθούν σε δημόσια διαβούλευση και θα συνδεθούν με τη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης. Μεταξύ των βασικών προτάσεων είναι η καθιέρωση ασυμβίβαστου μεταξύ της ιδιότητας του υπουργού και του βουλευτή. Το μοντέλο αυτό, που εφαρμόζεται σε χώρες όπως η Γαλλία, προβλέπει ότι ο βουλευτής που αναλαμβάνει υπουργικά καθήκοντα θα αντικαθίσταται προσωρινά από τον πρώτο επιλαχόντα της εκλογικής του περιφέρειας. Ωστόσο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρύτερων αλλαγών, όπως η μείωση του αριθμού των βουλευτών, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι πρόκειται για προτάσεις υπό συζήτηση, οι οποίες και θα σχηματοποιηθούν το επόμενο διάστημα και θα παρουσιαστούν στο Συνέδριο της ΝΔ τον Μάιο.
Ορίζοντας το 2030 και πολιτικός σχεδιασμός
Οι προτεινόμενες αλλαγές εντάσσονται, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, σε μια ευρύτερη στρατηγική με ορίζοντα το 2030. Πρώτος σταθμός σε αυτή τη διαδρομή παραμένουν οι εθνικές εκλογές του 2027, οι οποίες –όπως επανέλαβε– θα διεξαχθούν με το ισχύον εκλογικό σύστημα, χωρίς πρόθεση αλλαγής του από την κυβέρνηση.
