Το Ιράν δήλωσε τη Δευτέρα ότι δεν επιδιώκει μια προσωρινή παύση των εχθροπραξιών, αλλά ένα μόνιμο τέλος στον πόλεμο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τη ρητορική του και προειδοποιεί πως η χώρα μπορεί να «βγει από τη μέση» αν δεν υπάρξει συμφωνία έως το βράδυ της Τρίτης. Η νέα αυτή αντιπαράθεση φέρνει ξανά στο επίκεντρο το Στενό του Ορμούζ, μια αρτηρία κρίσιμη για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές, και εντείνει τους φόβους για ακόμη μεγαλύτερη αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με το επίσημο ιρανικό πρακτορείο IRNA, η Τεχεράνη απάντησε σε αμερικανική πρόταση που διαβιβάστηκε μέσω Πακιστάν, απορρίπτοντας το σενάριο εκεχειρίας και παρουσιάζοντας πλαίσιο 10 σημείων. Σε αυτό περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ένα διαρκές τέλος στις συγκρούσεις στην περιοχή, πρωτόκολλο για ασφαλή διέλευση από το Ορμούζ, άρση κυρώσεων και αποκατάσταση ζημιών. Η ιρανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι οι όροι της δεν αποτελούν ένδειξη υποχώρησης, αλλά έκφραση αυτοπεποίθησης ότι μπορεί να υπερασπιστεί τις θέσεις της.

Ο Τραμπ, ωστόσο, απέρριψε την ιρανική απάντηση και δήλωσε ότι το τελεσίγραφό του παραμένει τελικό. Σε δημόσιες τοποθετήσεις του είπε ότι το Ιράν θα μπορούσε να «βγει από τη μέση σε μία νύχτα», ενώ προειδοποίησε ότι χωρίς συμφωνία θα στοχοποιηθούν γέφυρες και μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, με απειλές που προκάλεσαν ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία για το ενδεχόμενο άμεσης και μαζικής στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Ιράν και Τραμπ σε νέο μπραντεφέρ για το Ορμούζ

Η σύγκρουση για το Στενό του Ορμούζ δεν αφορά μόνο την περιφερειακή ισορροπία, αλλά και την παγκόσμια οικονομία. Μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν ουσιαστικά έκλεισε το πέρασμα, από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αυτή η δυνατότητα στραγγαλισμού της αγοράς έχει μετατραπεί στο ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης, η οποία δεν δείχνει διατεθειμένη να το εγκαταλείψει εύκολα.

Η πρόταση που, σύμφωνα με πηγές, διαμορφώθηκε με πακιστανική διαμεσολάβηση προέβλεπε άμεση κατάπαυση του πυρός και στη συνέχεια διαπραγματεύσεις για μια ευρύτερη ειρηνευτική συμφωνία μέσα σε 15 έως 20 ημέρες. Όμως το Ιράν επέλεξε να μην αποδεχθεί ένα προσωρινό σχήμα αποκλιμάκωσης, επιμένοντας σε μια πιο συνολική λύση. Αυτή ακριβώς η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές εξηγεί γιατί οι διπλωματικές προσπάθειες δείχνουν να σκοντάφτουν πάνω στο πιο κρίσιμο σημείο της κρίσης.

Τραμπ, Ιράν και ο φόβος για ισοπέδωση υποδομών

Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν περιορίστηκε σε απειλές γενικού χαρακτήρα. Δήλωσε ότι χωρίς συμφωνία «κάθε γέφυρα στο Ιράν» μπορεί να καταστραφεί και ότι οι μονάδες παραγωγής ρεύματος θα τεθούν εκτός λειτουργίας, αδιαφορώντας για τις προειδοποιήσεις ειδικών ότι πλήγματα σε πολιτικές υποδομές ενδέχεται να συνιστούν εγκλήματα πολέμου. Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ είπε ότι οι επιδρομές θα ενταθούν, υποστηρίζοντας ότι η Δευτέρα θα είναι η βαρύτερη ημέρα πληγμάτων από την έναρξη του πολέμου και ότι η Τρίτη θα είναι ακόμη χειρότερη.

Οι απειλές αυτές έρχονται ενώ η κατάσταση στο πεδίο παραμένει εξαιρετικά ασταθής. Ιρανικά κρατικά μέσα μετέδωσαν ότι σκοτώθηκε ο επικεφαλής πληροφοριών των Φρουρών της Επανάστασης, ενώ το Ισραήλ ανακοίνωσε πλήγματα κατά αεροδρομίων και άλλων εγκαταστάσεων στο Ιράν. Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη έδειξε πως εξακολουθεί να έχει ικανότητα απάντησης, με επιθέσεις σε πετροχημικές εγκαταστάσεις, πλήγματα σε πλοίο που συνδέεται με το Ισραήλ και πυραυλικά χτυπήματα που έφτασαν έως τη Χάιφα.

Ιράν, Τραμπ και η πίεση στην οικονομία

Η αντιπαράθεση δεν μένει μόνο στο στρατιωτικό επίπεδο. Η πολύμηνη πλέον κρίση έχει αρχίσει να χτυπά όλο και πιο καθαρά την οικονομία, με το Brent να κινείται ανοδικά και τις τιμές καυσίμων να πιέζονται. Το πολιτικό κόστος αγγίζει ήδη και τον ίδιο τον Τραμπ, καθώς η σύγκρουση επηρεάζει τη δημοτικότητά του και ενισχύει το άγχος στους Ρεπουμπλικανούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, το μεγάλο ερώτημα είναι αν το τελεσίγραφο του Τραμπ αποτελεί ακόμη ένα διαπραγματευτικό όπλο ή την προαναγγελία μιας ακόμη πιο βίαιης φάσης του πολέμου. Το βέβαιο είναι ότι το Ιράν δεν δείχνει πρόθυμο να υποχωρήσει υπό απειλή και ότι κάθε ώρα που περνά χωρίς συμφωνία αυξάνει τον κίνδυνο μιας καταστροφικής κλιμάκωσης, με συνέπειες που μπορεί να ξεπεράσουν κατά πολύ τα σύνορα της Μέσης Ανατολής.