Σχεδόν 900.000 Έλληνες εκτιμάται ότι στοιχημάτισαν ή συμμετείχαν σε τυχερά παιχνίδια μέσω παράνομων δικτύων μέσα στο τελευταίο έτος, τροφοδοτώντας μια «μαύρη» αγορά που διακινεί περίπου 1,8 δισ. ευρώ. Τα μεγέθη αυτά, σε συνδυασμό με τη συνεχή επέκταση του διαδικτυακού τζόγου και την ταχύτητα με την οποία μεταλλάσσονται οι παράνομες πλατφόρμες, οδηγούν την Πολιτεία σε μια συνολική αναμόρφωση του πλαισίου εποπτείας της αγοράς.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο ενισχύει σημαντικά την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ), η οποία αποκτά περισσότερες αρμοδιότητες, νέα ψηφιακά εργαλεία και αυξημένες δυνατότητες παρέμβασης απέναντι στην παρανομία. Παράλληλα, αυστηροποιούνται οι ποινές για όσους δραστηριοποιούνται χωρίς άδεια, ενώ για πρώτη φορά μπαίνουν στο στόχαστρο όχι μόνο οι παράνομοι πάροχοι αλλά και όσοι συμβάλλουν στην προβολή ή τη διευκόλυνση της δραστηριότητάς τους, από influencers και streamers έως παρόχους διαδικτύου και ιδρύματα πληρωμών.
Η αγορά αλλάζει, αλλάζουν και οι έλεγχοι
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το υφιστάμενο πλαίσιο είχε σχεδιαστεί για μια διαφορετική εποχή, όταν η αγορά των τυχερών παιχνιδιών ήταν πολύ πιο περιορισμένη και ο διαδικτυακός τζόγος δεν είχε αποκτήσει τη σημερινή έκταση. Σήμερα, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική, καθώς οι ψηφιακές πλατφόρμες, οι εφαρμογές κινητών και οι νέες μορφές διαδικτυακής προώθησης δημιουργούν συνεχώς νέες προκλήσεις για τις εποπτικές αρχές.
Μέχρι σήμερα, η ΕΕΕΠ λειτουργούσε με μόλις 80 οργανικές θέσεις, αριθμό που θεωρείται δυσανάλογος σε σχέση με το εύρος των αρμοδιοτήτων της. Με τις νέες ρυθμίσεις αποκτά τη δυνατότητα να ενισχυθεί με εξειδικευμένο επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό, ενώ μπορεί πλέον να αναθέτει ερευνητικά έργα, να αξιοποιεί σύγχρονα πληροφοριακά συστήματα και να χρησιμοποιεί διεθνείς βάσεις δεδομένων για την ταυτοποίηση των πραγματικών δικαιούχων αδειοδοτημένων εταιρειών.
Παράλληλα, εισάγεται η δυνατότητα πραγματοποίησης ελέγχων με τη μέθοδο του «μυστικού επισκέπτη», πρακτική που χρησιμοποιείται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματική στον εντοπισμό παραβάσεων.
Ανακριτικές αρμοδιότητες στους ελεγκτές
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά το Σώμα Ελεγκτών Παιγνίων. Μέχρι σήμερα οι ελεγκτές μπορούσαν να διαπιστώσουν παραβάσεις, όμως για να αποκτήσουν ανακριτική ισχύ τα στοιχεία τους έπρεπε να διαβιβαστούν σε άλλες υπηρεσίες, με αποτέλεσμα καθυστερήσεις και συχνά απώλεια κρίσιμων αποδεικτικών στοιχείων.
Με το νέο καθεστώς αποκτούν την ιδιότητα των ειδικών ανακριτικών υπαλλήλων, γεγονός που τους επιτρέπει να προχωρούν άμεσα στις προβλεπόμενες ενέργειες στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας. Στόχος είναι να μειωθεί ο χρόνος από τον εντοπισμό μιας παράβασης μέχρι τη δικαστική αξιοποίησή της, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.
Πρόστιμα έως 2 εκατ. ευρώ και λουκέτα
Ιδιαίτερα αυστηρό γίνεται και το πλαίσιο των διοικητικών κυρώσεων. Η ΕΕΕΠ αποκτά τη δυνατότητα να επιβάλλει πρόστιμα από 1.000 ευρώ έως και 2 εκατ. ευρώ για κάθε παράβαση ή ακόμη και για κάθε παράνομο παιγνιομηχάνημα, ενώ μπορεί να προχωρά σε προσωρινή ή οριστική ανάκληση άδειας λειτουργίας.
Για πρώτη φορά θεσμοθετείται επίσης η δυνατότητα άμεσης σφράγισης καταστημάτων όπου διαπιστώνεται διεξαγωγή παράνομων παιγνίων, με το λουκέτο να μπορεί να φτάσει ακόμη και τον έναν χρόνο.
Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται όμως στους άμεσα εμπλεκόμενους. Κυρώσεις προβλέπονται και για παρόχους διαδικτύου που δεν αποκλείουν παράνομους ιστοτόπους, καθώς και για επιχειρήσεις ή πρόσωπα που διαθέτουν προϊόντα και υπηρεσίες σε μη αδειοδοτημένους παρόχους.
Ξεχωριστή βαρύτητα δίνεται στην εμπορική προώθηση του παράνομου τζόγου. Όσοι διαφημίζουν ή προωθούν παράνομα τυχερά παιχνίδια κινδυνεύουν πλέον με πρόστιμα από 5.000 έως 50.000 ευρώ, ενώ η ΕΕΕΠ έχει ήδη προαναγγείλει ότι θα εντείνει τους ελέγχους σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πλατφόρμες streaming και άλλες ψηφιακές υπηρεσίες όπου εντοπίζεται σχετικό περιεχόμενο.
Βαρύτερες ποινές και για όσους οργανώνουν παράνομα παιχνίδια
Το νομοσχέδιο προβλέπει σημαντική αυστηροποίηση και των ποινικών κυρώσεων. Η διοργάνωση ή διεξαγωγή τυχερών παιχνιδιών χωρίς άδεια επισύρει πλέον ποινές φυλάκισης τουλάχιστον τριών ετών και χρηματικά πρόστιμα από 10.000 έως 500.000 ευρώ.
Στις σοβαρότερες περιπτώσεις, όταν η δραστηριότητα ασκείται κατ’ επάγγελμα, σε μεγάλη εμπορική κλίμακα ή με συμμετοχή ανηλίκων, οι ποινές μπορεί να φτάσουν ακόμη και σε κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών, ενώ τα χρηματικά πρόστιμα μπορούν να ανέλθουν έως και τις 800.000 ευρώ.
Στο νέο πλαίσιο εντάσσονται ακόμη κυρώσεις για τράπεζες και ιδρύματα πληρωμών που εξυπηρετούν παράνομους παρόχους, καθώς και για όσους παρεμποδίζουν τους ελέγχους ή παραβιάζουν τις αποφάσεις αποκλεισμού παράνομων ιστοτόπων.
