Με το πολιτικό θερμόμετρο να ανεβαίνει και το σενάριο πρόωρων εκλογών να παραμένει ανοιχτό, η κυβέρνηση επιταχύνει ένα ευρύ πακέτο παρεμβάσεων για τους συνταξιούχους, επιχειρώντας να δώσει κοινωνικό και πολιτικό αποτύπωμα στο τελευταίο διάστημα της θητείας της.
Αυξήσεις συντάξεων, κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, μεγαλύτερα επιδόματα, ρυθμίσεις για τις συντάξεις χηρείας και νέες διευκολύνσεις για επικουρικές συντάξεις συνθέτουν ένα σκηνικό παροχών που αναμένεται να ξεδιπλωθεί σταδιακά μέσα στους επόμενους μήνες, με φόντο και τη ΔΕΘ, η οποία θα αποτελέσει ουσιαστικά την τελευταία μεγάλη προεκλογική εμφάνιση της κυβέρνησης, ακόμη κι αν οι κάλπες στηθούν στο τέλος της τετραετίας.
Στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ότι το επόμενο εξάμηνο θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση σε κοινωνικές ομάδες που πιέστηκαν έντονα τα τελευταία χρόνια από τον πληθωρισμό και την ακρίβεια, με τους συνταξιούχους να βρίσκονται στην κορυφή της λίστας.
Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά τις αυξήσεις των συντάξεων από το 2027. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε άνοδο 2,4%, ωστόσο ο υψηλότερος πληθωρισμός αλλάζει τα δεδομένα και πλέον το ποσοστό της αύξησης αναμένεται να φτάσει το 2,6%.
Η αύξηση θα καταβληθεί τον Δεκέμβριο του 2026, μαζί με τη σύνταξη Ιανουαρίου 2027, και αφορά περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ένας συνταξιούχος με αποδοχές 500 ευρώ θα δει ετήσιο όφελος περίπου 150 ευρώ, ενώ για σύνταξη 1.250 ευρώ η συνολική ετήσια αύξηση θα προσεγγίσει τα 389 ευρώ. Για υψηλότερες συντάξεις, κοντά στα 2.700 ευρώ, το ετήσιο όφελος μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 833 ευρώ.
Στο επίκεντρο των κυβερνητικών σχεδιασμών βρίσκεται και η οριστική κατάργηση της προσωπικής διαφοράς για περίπου 670.000 συνταξιούχους, οι οποίοι μέχρι σήμερα έβλεπαν τις αυξήσεις να «ροκανίζονται» ή να μηδενίζονται λόγω του συγκεκριμένου μηχανισμού.
Η κυβέρνηση έχει ήδη περιορίσει φέτος την επίδραση της προσωπικής διαφοράς κατά 50%, ενώ από το 2027 σχεδιάζεται η πλήρης κατάργησή της ως «κόφτη» των αυξήσεων. Έτσι, οι συνταξιούχοι θα λαμβάνουν πλέον ολόκληρη την ετήσια αύξηση στη σύνταξή τους.
Το ποσό της προσωπικής διαφοράς δεν θα εξαφανιστεί, αλλά θα συνεχίσει να καταβάλλεται ως ξεχωριστό τμήμα της σύνταξης, χωρίς όμως να αυξάνεται περαιτέρω. Παράλληλα, προβλέπεται ότι πάνω στο συγκεκριμένο ποσό δεν θα επιβάλλονται κρατήσεις υπέρ υγείας και ΕΑΣ, αλλά μόνο φόρος εισοδήματος.
Μέσα στο φθινόπωρο αναμένεται και η καταβολή του μόνιμου επιδόματος προς συνταξιούχους και δικαιούχους του ΟΠΕΚΑ, το οποίο θα είναι αυξημένο στα 300 ευρώ από 250 ευρώ πέρυσι.
Η διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων εκτιμάται ότι θα προσθέσει περίπου 420.000 νέους δικαιούχους, με αποτέλεσμα σημαντικά μεγαλύτερος αριθμός συνταξιούχων να λάβει την ενίσχυση.
Παράλληλα, το υπουργείο Εργασίας επεξεργάζεται νέα ρύθμιση για την εξαγορά πλασματικών ετών ασφάλισης και στην επικουρική σύνταξη, κάτι που αφορά κυρίως ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους που δεν καταφέρνουν να συμπληρώσουν τα ελάχιστα 15 έτη ασφάλισης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 45.000 ασφαλισμένοι θα μπορέσουν να αποκτήσουν δικαίωμα επικουρικής σύνταξης μέσω της συγκεκριμένης διαδικασίας.
Την ίδια στιγμή, η βελτίωση των χρόνων απονομής των συντάξεων φέρνει στο τραπέζι ακόμη και την κατάργηση της προσωρινής σύνταξης, αρχικά για τους συνταξιούχους του Δημοσίου.
Η ταχύτητα έκδοσης των οριστικών αποφάσεων έχει αυξηθεί αισθητά λόγω της ψηφιοποίησης των ενσήμων και της αυτοματοποιημένης επεξεργασίας των αιτήσεων. Σε αρκετές περιπτώσεις στον δημόσιο τομέα, η απονομή της κύριας σύνταξης ολοκληρώνεται πλέον σε λιγότερο από δύο μήνες, περιορίζοντας σημαντικά την ανάγκη ύπαρξης προσωρινής σύνταξης.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στο ζήτημα των συντάξεων χηρείας, μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσε η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τη μη σωρευτική καταβολή εθνικών συντάξεων.
Το υπουργείο Εργασίας προετοιμάζει νομοθετική παρέμβαση ώστε να αποφευχθούν περικοπές για περίπου 130.000 συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα που λαμβάνουν ταυτόχρονα σύνταξη χηρείας και σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος.
Στην κυβέρνηση αναγνωρίζουν ότι το συγκεκριμένο θέμα έχει ισχυρό κοινωνικό και πολιτικό φορτίο, καθώς αφορά κυρίως χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα, τα οποία έχουν ήδη επιβαρυνθεί σημαντικά από την ακρίβεια των τελευταίων ετών.
Το συνολικό πακέτο μέτρων αναμένεται να ξεδιπλωθεί σταδιακά έως το τέλος του έτους, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να ενισχύσει το κοινωνικό της αποτύπωμα σε μια περίοδο όπου το πολιτικό σκηνικό εισέρχεται πλέον σε καθαρά προεκλογική τροχιά.
