Η Ευρωζώνη μπαίνει ξανά σε ζώνη κινδύνου, καθώς η οικονομική δραστηριότητα γυρίζει απρόσμενα σε ύφεση υπό το βάρος του πολέμου στη Μέση Ανατολή και της νέας ενεργειακής κρίσης.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία του σύνθετου δείκτη PMI της S&P Global, η ιδιωτική οικονομική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη υποχώρησε τον Απρίλιο στις 48,6 μονάδες, κάτω από το όριο των 50 που διαχωρίζει την ανάπτυξη από τη συρρίκνωση, για πρώτη φορά έπειτα από 16 μήνες. Η βουτιά αποδίδεται στην εκτόξευση των τιμών ενέργειας λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, που προκάλεσε «τη μεγαλύτερη άνοδο στο κόστος» από το 2000, εξαιρουμένης της περιόδου της πανδημίας. Οι αναλυτές της αγοράς αιφνιδιάστηκαν, καθώς περίμεναν οριακή επιβράδυνση του δείκτη στις 50,1 μονάδες από 50,7 τον Μάρτιο, όχι όμως επιστροφή σε περιοχή ύφεσης.
Ο οικονομολόγος της T. Rowe Price, Tomasz Wieladek, μιλά πλέον για σαφές σκηνικό «στασιμοπληθωρισμού», με υψηλό πληθωρισμό και ασθενική ανάπτυξη, προειδοποιώντας ότι η ταχεία επιδείνωση του κλίματος μπορεί να σημαίνει πως η Ευρωζώνη «γλιστρά» ακόμη και σε ύφεση. Την εκτίμηση αυτή ενισχύει και η S&P Global Market Intelligence, η οποία βλέπει στο PMI σήμα για συρρίκνωση του τριμηνιαίου ΑΕΠ κατά 0,1%.
Ευρωζώνη: οδυνηρό πλήγμα στις υπηρεσίες, ανάσα από τη μεταποίηση
Το πλήγμα για την Ευρωζώνη είναι ιδιαίτερα έντονο στον τομέα των υπηρεσιών, όπου η επιχειρηματική δραστηριότητα υποχωρεί σε ρυθμό που δεν έχει καταγραφεί από τα lockdown της πανδημίας στις αρχές του 2021. Ο δείκτης PMI υπηρεσιών πέφτει στις 47,4 μονάδες από 50,2 τον Μάρτιο, καταγράφοντας απότομη ανατροπή μέσα σε έναν μόλις μήνα. Το σοκ στις υπηρεσίες συνδέεται τόσο με το αυξημένο ενεργειακό κόστος όσο και με την επιφυλακτικότητα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων απέναντι στις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Αντίθετα, η βιομηχανία της Ευρωζώνης δείχνει προς το παρόν σημάδια σχετικής αντοχής, με τον δείκτη PMI μεταποίησης να ενισχύεται οριακά κατά 0,2 μονάδες, στις 52,2. Αυτή η μικρή βελτίωση δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει την καθίζηση στις υπηρεσίες, αλλά λειτουργεί ως περιορισμένη δικλείδα ασφαλείας για την οικονομία του μπλοκ. Παρά ταύτα, η συνολική εικόνα παραμένει αρνητική, με τους επενδυτές να αναθεωρούν προς τα κάτω τις προσδοκίες για την ανάπτυξη έως το τέλος του έτους.
Ευρωζώνη και ΕΚΤ: δίλημμα ανάμεσα σε πληθωρισμό και ύφεση
Τα νέα δεδομένα φέρνουν την Ευρωζώνη και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα πολιτικής. Η ΕΚΤ αναμένεται να διατηρήσει τα επιτόκια στο 2% στη συνεδρίαση του Απριλίου, ωστόσο οι αγορές τιμολογούν ήδη δύο αυξήσεις κατά 0,25 μονάδες έως το τέλος του έτους. Η επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων από την ενέργεια πιέζει προς σύσφιξη, την ώρα που τα στοιχεία δραστηριότητας «φωνάζουν» για κίνδυνο βαθύτερης επιβράδυνσης ή και ύφεσης.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Philip Lane, εμφανίστηκε καθησυχαστικός, τονίζοντας ότι μέχρι στιγμής οι ενδείξεις δεν επαρκούν για να μιλήσουμε με βεβαιότητα για ύφεση στην οικονομία της Ευρωζώνης. Ωστόσο, η μεγαλύτερη από το αναμενόμενο πτώση της δραστηριότητας ήδη θέτει υπό αμφισβήτηση τις επίσημες προβλέψεις της ΕΚΤ, που κάνουν λόγο για επιβράδυνση αλλά όχι για ύφεση. Όσο η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή τροφοδοτεί τις τιμές ενέργειας και τις διαταραχές στην προσφορά, τόσο θα εντείνεται η συζήτηση για το αν η νομισματική πολιτική πρέπει να συνεχίσει τη μάχη κατά του πληθωρισμού ή να «φρενάρει» για να προστατεύσει την ανάπτυξη.
