Το Ιράν έβαλε στο στόχαστρο την «καρδιά» του παγκόσμιου LNG, χτυπώντας το βιομηχανικό σύμπλεγμα του Ρας Λαφάν στο Κατάρ, τη μεγαλύτερη μονάδα υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, που πριν τον πόλεμο παρήγαγε περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς. Οι επιθέσεις με πυραύλους και drones προκάλεσαν «εκτεταμένες ζημιές» σε πολλαπλές εγκαταστάσεις LNG, με αποτέλεσμα πυρκαγιές, πλήρη διακοπή παραγωγής και ένα σοκ στην αγορά φυσικού αερίου που ήδη μεταφράζεται σε εκτόξευση τιμών σε Ευρώπη και Ασία.
Η Ντόχα μιλά πλέον ανοιχτά για μια καταστροφή που δεν μετριέται μόνο σε δισεκατομμύρια δολάρια, αλλά και σε χρόνια χαμένης παραγωγικής ικανότητας. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της QatarEnergy, η ζημιά αφορά εγκαταστάσεις που αντιστοιχούν περίπου στο 17% της εξαγωγικής ικανότητας LNG του Κατάρ, με τον ορίζοντα αποκατάστασης να φτάνει τα 3–5 χρόνια. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση καταγγέλλει το ιρανικό πλήγμα στο Ρας Λαφάν ως «βάναυση επίθεση», επικίνδυνη κλιμάκωση και ωμή παραβίαση της κυριαρχίας και της εθνικής ασφάλειας του εμιράτου.
Το Ρας Λαφάν, μια βιομηχανική πόλη 295 τετραγωνικών χιλιομέτρων, φιλοξενεί το μεγαλύτερο εργοστάσιο LNG στον κόσμο, μαζί με μονάδες gas-to-liquids, αποθήκες LNG, εγκαταστάσεις συμπυκνωμάτων και διυλιστήριο. Η λειτουργία του είχε ήδη διακοπεί στις αρχές Μαρτίου μετά από προηγούμενη ιρανική επίθεση με drones, όμως ο νέος γύρος πυραυλικών πληγμάτων σφράγισε την προοπτική μιας γρήγορης επανόδου στην κανονικότητα.
Οι διεθνείς αγορές φυσικού αερίου αντιδρούν βίαια: τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εκτοξεύθηκαν έως και 35% σε μια ημέρα, ενώ οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι ασιατικές τιμές LNG μπορεί να ξεπεράσουν σύντομα τα 26 δολάρια ανά εκατομμύριο BTU. Οι επιθέσεις στο Κατάρ λειτουργούν ως «ντόμινο» γεωοικονομικών αναταράξεων, καθώς η απώλεια ενός τόσο μεγάλου όγκου LNG εξαναγκάζει Ευρώπη και Ασία να αναζητήσουν εναλλακτικές, πιο ακριβές και πιο ρυπογόνες πηγές ενέργειας.
Κατάρ – φυσικό αέριο και ο νέος πόλεμος τιμών
Οι πιο ευάλωτες είναι οι αναδυόμενες οικονομίες που είχαν στραφεί στο φθηνότερο LNG του Κατάρ για να αντικαταστήσουν τον άνθρακα και να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό. Τώρα, βρίσκονται αντιμέτωπες με διπλό σοκ: ακριβότερη ενέργεια και κίνδυνο ενεργειακών ελλείψεων, την ώρα που οι ανεπτυγμένες οικονομίες «σαρώνουν» την αγορά για διαθέσιμα φορτία, σύμφωνα με το Bloomberg.
Παράλληλα, η κλιμάκωση της αντιπαράθεσης ανάμεσα στο Ιράν, το Ισραήλ και τις ΗΠΑ μετατρέπει τις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου σε πεδίο μάχης. Η Ουάσινγκτον αφήνει να εννοηθεί ότι μπορεί να χαλαρώσει τις κυρώσεις σε ορισμένες ροές ιρανικού πετρελαίου για να συγκρατήσει τις τιμές, ενώ παράλληλα προειδοποιεί ότι θα απαντήσει σε νέα επίθεση κατά των εγκαταστάσεων LNG του Κατάρ.
Σε αυτό το νέο, εύφλεκτο περιβάλλον, το Κατάρ δεν είναι απλώς ένας ακόμα παραγωγός υγροποιημένου φυσικού αερίου, αλλά ο κρίσιμος κρίκος που θα κρίνει αν ο επόμενος χειμώνας θα φέρει ενεργειακή ασφυξία ή μια ακόμη οριακή «σωτηρία» για Ευρώπη και Ασία. Οι ζημιές στο Ρας Λαφάν και η πολυετής απώλεια του 17% της παραγωγικής ικανότητας του εμιράτου προμηνύουν έναν μακρύ πόλεμο τιμών, όπου κάθε φορτίο LNG από το Κατάρ θα κοστολογείται όχι μόνο σε δολάρια, αλλά σε γεωπολιτική ισχύ.
