Μια νέα εσωτερική συζήτηση για το μέλλον του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) και τον ρόλο προσώπων του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν άνοιξε στην Τουρκία, μετά τις δημόσιες παρεμβάσεις δύο πρώην στελεχών του κυβερνώντος κόμματος.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν ο Μπεράτ Αλμπαϊράκ, γαμπρός του Τούρκου προέδρου και πρώην υπουργός Οικονομικών, και ο Μπιλάλ Ερντογάν, γιος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Η αντιπαράθεση ξεκίνησε όταν ο πρώην βουλευτής του AKP, Σαμίλ Ταγιάρ, υποστήριξε ότι το κόμμα έχει ανάγκη από ένα «ισχυρό και αξιόπιστο» πρόσωπο που θα μπορέσει να αποφορτίσει τον Ερντογάν και να αποκαταστήσει τη σχέση πολιτικής και γραφειοκρατίας.
«Το AKP χρειάζεται τον Αλμπαϊράκ»
Ο Ταγιάρ περιέγραψε μια εικόνα «συστημικής συμφόρησης» στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος, υποστηρίζοντας ότι ο χώρος της πολιτικής έχει περιοριστεί και ότι τη θέση του καταλαμβάνουν ανεξέλεγκτες ομάδες ισχύος μέσα στη γραφειοκρατία.
Κατά την εκτίμησή του, αυτή η κατάσταση υπονομεύει το AKP, αποδυναμώνει τη σχέση του με την κοινωνία και αυξάνει το πολιτικό ρίσκο ενόψει εκλογικών αναμετρήσεων.
Ο ίδιος έδειξε ως καταλληλότερο πρόσωπο για έναν τέτοιο ρόλο τον Μπεράτ Αλμπαϊράκ, λέγοντας ότι δεν πρόκειται απαραίτητα για υπουργείο ή κομματική θέση, αλλά για μια αποστολή τύπου ισχυρού συμβούλου ή ενδιάμεσου κρίκου ανάμεσα στην προεδρία, την πολιτική και τη γραφειοκρατία.
«Δεν το έχει ανάγκη ο Μπεράτ, το έχει ανάγκη το AKP», ήταν το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του.
Η απάντηση με Μπιλάλ Ερντογάν
Η τοποθέτηση Ταγιάρ προκάλεσε απάντηση από τον Μουτζαχίτ Μπιριντζί, πρώην μέλος της κεντρικής διοίκησης του AKP, ο οποίος έχει διαγραφεί από το κόμμα.
Ο Μπιριντζί απέρριψε ουσιαστικά την ιδέα ότι ο Αλμπαϊράκ είναι το πρόσωπο που χρειάζεται το κόμμα και έδειξε προς την πλευρά του Μπιλάλ Ερντογάν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τουρκία εξακολουθεί να χρειάζεται τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για ακόμη δέκα χρόνια. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι αν κάποια στιγμή ο Τούρκος πρόεδρος αποφασίσει να μη συνεχίσει, τότε κατά την προσωπική του άποψη το πρόσωπο που θα πρέπει να ακολουθήσει είναι ο Μπιλάλ Ερντογάν.
Ο Μπιριντζί υποστήριξε ότι ο Μπιλάλ Ερντογάν δεν είναι απλώς γιος του προέδρου, αλλά διαθέτει χαρακτηριστικά που, όπως είπε, μπορούν να δώσουν νέα δυναμική στη χώρα.
Συζήτηση διαδοχής ή μήνυμα εσωτερικής ανασύνταξης;
Η δημόσια αντιπαράθεση έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς δείχνει ότι στο εσωτερικό και στην περιφέρεια του AKP υπάρχει προβληματισμός για τη λειτουργία του κόμματος, τη σχέση του με τη γραφειοκρατία και την επόμενη ημέρα του ερντογανικού συστήματος.
Αν και καμία από τις δύο παρεμβάσεις δεν θέτει ευθέως ζήτημα άμεσης διαδοχής, και οι δύο κινούνται γύρω από το ίδιο ερώτημα: ποιος μπορεί να λειτουργήσει ως κεντρικός πολιτικός σταθεροποιητής σε μια περίοδο που το AKP εμφανίζεται να αναζητά νέα ισορροπία.
Η αναφορά στον Μπεράτ Αλμπαϊράκ παραπέμπει σε ένα μοντέλο διαχείρισης με ισχυρό ρόλο στο παρασκήνιο της εξουσίας, ενώ η αναφορά στον Μπιλάλ Ερντογάν ανοίγει ακόμη πιο ευαίσθητη συζήτηση, καθώς αγγίζει τον πυρήνα της οικογενειακής συνέχειας γύρω από τον Τούρκο πρόεδρο.
Το μήνυμα προς το AKP
Το ενδιαφέρον είναι ότι και οι δύο πρώην AKPικοί δεν μιλούν μόνο για πρόσωπα, αλλά για κρίση λειτουργίας.
Ο Ταγιάρ προειδοποιεί ότι η πολιτική υποχωρεί μπροστά στη γραφειοκρατία και ότι αυτό μπορεί να διαβρώσει το κόμμα. Ο Μπιριντζί, από την άλλη, επιμένει ότι ο Ερντογάν παραμένει αναντικατάστατος, αλλά βάζει στο κάδρο τον γιο του ως πιθανό μελλοντικό φορέα συνέχειας.
Έτσι, η συζήτηση Αλμπαϊράκ – Μπιλάλ Ερντογάν δεν είναι απλώς προσωπική αντιπαράθεση. Είναι ένδειξη ότι στο πολιτικό περιβάλλον της Τουρκίας αρχίζει να συζητείται πιο ανοιχτά το πώς θα διατηρηθεί η συνοχή του AKP και ποιος μπορεί να παίξει ρόλο-κλειδί δίπλα ή μετά τον Ερντογάν.
Για την τουρκική πολιτική σκηνή, ακόμη και η δημόσια αναφορά τέτοιων ονομάτων έχει βάρος. Δείχνει ότι πίσω από τη φαινομενική κυριαρχία του Τούρκου προέδρου, το ερώτημα της επόμενης ημέρας έχει ήδη αρχίσει να κινείται.
