Αιφνιδιαστική τροπή φαίνεται πως πήρε το σχέδιο του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για την προστασία πλοίων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς η Σαουδική Αραβία φέρεται να ανέστειλε τη δυνατότητα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων να χρησιμοποιούν βάσεις και εναέριο χώρο της χώρας για την υλοποίηση της επιχείρησης. Σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, η απόφαση αυτή οδήγησε τον Αμερικανό πρόεδρο στην αιφνίδια αναστολή του «Project Freedom», μόλις περίπου 36 ώρες μετά την έναρξή του.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι ο Τραμπ αιφνιδίασε τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο όταν ανακοίνωσε το «Project Freedom» μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το απόγευμα της Κυριακής, προκαλώντας έντονη δυσαρέσκεια στη σαουδαραβική ηγεσία. Ως απάντηση, το Ριάντ ενημέρωσε την Ουάσινγκτον ότι δεν θα επιτρέψει στην αμερικανική πολεμική αεροπορία να επιχειρεί από την αεροπορική βάση Prince Sultan, νοτιοανατολικά του Ριάντ, ούτε να χρησιμοποιεί τον σαουδαραβικό εναέριο χώρο για τη στήριξη της επιχείρησης.
Σύμφωνα με τους Αμερικανούς αξιωματούχους, τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στον Τραμπ και τον διάδοχο του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, δεν κατάφερε να επιλύσει το πρόβλημα, με αποτέλεσμα ο Αμερικανός πρόεδρος να αναγκαστεί να «παγώσει» προσωρινά την επιχείρηση, ώστε να αποκατασταθεί η πρόσβαση των αμερικανικών δυνάμεων στον κρίσιμο εναέριο χώρο της περιοχής. Παράλληλα, και άλλοι στενοί σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο φέρονται να αιφνιδιάστηκαν από την ανακοίνωση, ενώ ο Τραμπ επικοινώνησε με την ηγεσία του Κατάρ μόνο μετά την έναρξη της επιχείρησης.
Σαουδαραβική πηγή δήλωσε στο NBC News ότι ο Τραμπ και ο πρίγκιπας διάδοχος «βρίσκονται σε τακτική επικοινωνία», προσθέτοντας ότι Σαουδάραβες αξιωματούχοι είχαν επίσης επαφές με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ και τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο. Ερωτηθείσα εάν η ανακοίνωση του «Project Freedom» αιφνιδίασε τη σαουδαραβική ηγεσία, η ίδια πηγή απάντησε ότι «τα γεγονότα εξελίσσονται γρήγορα σε πραγματικό χρόνο», ενώ σημείωσε ότι η Σαουδική Αραβία στηρίζει τις διπλωματικές προσπάθειες του Πακιστάν για διαμεσολάβηση ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.
Από την πλευρά του, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι «οι περιφερειακοί σύμμαχοι είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων» σχετικά με την αμερικανική επιχείρηση προστασίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, διπλωμάτης της Μέσης Ανατολής ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν συντονίσει το «Project Freedom» με το Ομάν πριν από τη δημόσια ανακοίνωση του Τραμπ. Όπως είπε, «οι ΗΠΑ έκαναν πρώτα την ανακοίνωση και στη συνέχεια συντονίστηκαν μαζί μας», προσθέτοντας πάντως ότι το Ομάν δεν αντέδρασε με οργή ή δυσαρέσκεια.
Ο Τραμπ είχε παρουσιάσει την επιχείρηση ως έναν τρόπο για να «σπάσει» τον ιρανικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, ενώ κορυφαίοι αξιωματούχοι εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ προωθούσαν δημόσια την επιχείρηση σε ενημερώσεις στο Πεντάγωνο και στον Λευκό Οίκο. Παρ’ όλα αυτά, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ξαφνικά την παύση της επιχείρησης περίπου ενάμιση 24ωρο μετά την έναρξή της. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, ο αμερικανικός στρατός είχε ήδη αρχίσει να προετοιμάζει επιπλέον πλοία στον Κόλπο για διέλευση από τα Στενά όταν αποφασίστηκε η διακοπή της αποστολής. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ είχε νωρίτερα ανακοινώσει ότι δύο πλοία υπό αμερικανική σημαία είχαν ήδη περάσει επιτυχώς από τα Στενά στο πλαίσιο του «Project Freedom».
Σε ανάρτησή του, ο Τραμπ δήλωσε ότι το «Project Freedom» θα «παγώσει για σύντομο χρονικό διάστημα», προκειμένου να διαπιστωθεί εάν μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Οι ΗΠΑ διατηρούν στη βάση Prince Sultan μαχητικά αεροσκάφη, ιπτάμενα τάνκερ ανεφοδιασμού και συστήματα αεράμυνας. Η Σαουδική Αραβία είχε επιτρέψει στις αμερικανικές δυνάμεις να χρησιμοποιούν τη βάση για την υποστήριξη των επιχειρήσεων στον πόλεμο με το Ιράν, καθώς και να πραγματοποιούν υπερπτήσεις από γειτονικές χώρες.
Όπως εξήγησε Αμερικανός αξιωματούχος, «λόγω γεωγραφίας απαιτείται συνεργασία από περιφερειακούς εταίρους για τη χρήση του εναέριου χώρου κατά μήκος των συνόρων τους», υπογραμμίζοντας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δεν υπάρχει εναλλακτική διαδρομή. Τα στρατιωτικά αεροσκάφη θεωρούνταν κρίσιμα για την προστασία των πλοίων κατά τη διάρκεια του «Project Freedom», καθώς παρείχαν ουσιαστικά μια αμυντική «ομπρέλα» ασφαλείας. Ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποιεί τον όρο ABO (access, basing and overflight) για την άδεια χρήσης ξένης επικράτειας, βάσεων και εναέριου χώρου. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Σαουδική Αραβία και η Ιορδανία θεωρούνται κομβικές για τη στάθμευση αεροσκαφών, το Κουβέιτ για τις υπερπτήσεις και το Ομάν τόσο για υπερπτήσεις όσο και για ναυτική υποστήριξη.
Μετά την έναρξη της επιχείρησης, ο Τραμπ επικοινώνησε και με τον εμίρη του Κατάρ. Καταριανός αξιωματούχος δήλωσε ότι στη συνομιλία συζητήθηκαν η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και «οι επιπτώσεις στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού», ενώ τονίστηκε η ανάγκη αποκλιμάκωσης της έντασης.
Παρά την παύση του «Project Freedom», οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διατηρούν ισχυρή στρατιωτική παρουσία στον Κόλπο, μεγαλύτερη από εκείνη που υπήρχε στις 28 Φεβρουαρίου όταν ξεκίνησε ο πόλεμος. Στην περιοχή βρίσκονται δύο ομάδες μάχης αεροπλανοφόρων, ενώ το Πεντάγωνο έχει αποστείλει επιπλέον δυνάμεις υποστήριξης και έχει ενισχύσει τα αποθέματα εφοδιασμού. Η επιχείρηση παρείχε προσωρινά στρατιωτική επιτήρηση, πυρά υποστήριξης και προσωπικό επί των πλοίων ώστε να μπορούν να αποπλέουν με ασφάλεια από τον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ οι ιρανικές δυνάμεις συνέχιζαν να απειλούν και να επιτίθενται σε πλοία στην περιοχή. Αξιωματούχοι του Πενταγώνου διευκρίνισαν ότι η επιχείρηση ήταν ξεχωριστή από την αεροπορική εκστρατεία βομβαρδισμών που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με την ονομασία «Epic Fury».
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να προωθήσει διαπραγματευτική συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, δήλωσε σε συνέντευξή του στο ημιεπίσημο πρακτορείο ISNA ότι το Ιράν εξετάζει νέα ειρηνευτική πρόταση των ΗΠΑ και ότι, αφού αξιολογηθεί, θα συζητηθεί με το Πακιστάν, το οποίο λειτουργεί ως διαμεσολαβητής. Λεπτομέρειες της πρότασης είχαν δημοσιευθεί αρχικά από το Axios.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα ξημερώματα της Τετάρτης, ο Τραμπ δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες για την πρόταση, αλλά υποστήριξε ότι ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει, εφόσον «το Ιράν συμφωνήσει σε όσα έχουν συμφωνηθεί». Από το Οβάλ Γραφείο δήλωσε επίσης ότι «θέλουν να κάνουν συμφωνία» και έκανε λόγο για «πολύ καλές συνομιλίες τις τελευταίες 24 ώρες».
Η πολιτική πίεση προς τον Αμερικανό πρόεδρο εντείνεται ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, όπου οι Ρεπουμπλικάνοι θα επιδιώξουν να διατηρήσουν την οριακή πλειοψηφία τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τον έλεγχο της Γερουσίας. Σε συνέντευξή του στο PBS, ο Τραμπ δήλωσε ότι είναι πιθανό οι Αμερικανοί διαπραγματευτές να καταλήξουν σε συμφωνία με το ιρανικό καθεστώς πριν από το ταξίδι του στο Πεκίνο την επόμενη εβδομάδα για συνάντηση με τον Κινέζο πρόεδρο, Σι Τζινπίνγκ.
«Πιστεύω ότι υπάρχουν πολύ μεγάλες πιθανότητες να τελειώσει και, αν δεν τελειώσει, θα πρέπει να επιστρέψουμε και να τους βομβαρδίσουμε σκληρά», δήλωσε ο Τραμπ στο PBS. Σύμφωνα με πολλούς πρώην Αμερικανούς αξιωματούχους, στενοί συνεργάτες του προέδρου τον προτρέπουν να «ολοκληρώσει τη δουλειά» στο Ιράν, πλήττοντας τα εναπομείναντα συμβατικά στρατιωτικά μέσα του καθεστώτος, εκτιμώντας μάλιστα ότι η επιχείρηση θα μπορούσε να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το κρίσιμο ταξίδι στην Κίνα.
Την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας, Ουάνγκ Γι, συναντήθηκε με Ιρανούς αξιωματούχους και δήλωσε ότι είναι κρίσιμο να τερματιστεί ο πόλεμος το συντομότερο δυνατό. Όπως ανέφερε, «απαιτείται επειγόντως πλήρης κατάπαυση του πυρός, η επανέναρξη των εχθροπραξιών δεν είναι αποδεκτή και είναι ιδιαίτερα σημαντικό να παραμείνουν όλες οι πλευρές προσηλωμένες στον διάλογο και στις διαπραγματεύσεις».
Παράλληλα, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ανώτερος Ιρανός κοινοβουλευτικός αξιωματούχος χαρακτήρισε την τελευταία αμερικανική πρόταση «λίστα επιθυμιών μέχρι να γίνει πραγματικότητα». Ο Εμπραχίμ Ρεζαεΐ έγραψε στην πλατφόρμα X ότι «οι Αμερικανοί δεν θα αποκτήσουν μέσω ενός αποτυχημένου πολέμου όσα απέτυχαν στις πρόσωπο με πρόσωπο διαπραγματεύσεις». Πρόσθεσε ακόμα ότι «το Ιράν έχει το δάχτυλο στη σκανδάλη και είναι έτοιμο» και προειδοποίησε για «σκληρή και οδυνηρή απάντηση» σε περίπτωση που οι ΗΠΑ ή οι σύμμαχοί τους επιχειρήσουν περαιτέρω ενέργειες.
Ωστόσο, Ιορδανός αξιωματούχος δήλωσε στο NBC News ότι οι διπλωματικές προσπάθειες είναι σοβαρές, επισημαίνοντας ότι «οι Ιρανοί δεν διαθέτουν τα οικονομικά μέσα για να συνεχίσουν αυτή την κατάσταση», καθώς, όπως είπε, «η οικονομία τους καταρρέει και δεν μπορούν να πληρώσουν μισθούς».
