Η παραβίαση των δεσμεύσεων, ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμένων και οι απειλές είναι τα κύρια εμπόδια στις «ειλικρινείς διαπραγματεύσεις», δήλωσε σήμερα ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν.

«Ο κόσμος παρακολουθεί την ατέλειωτη υποκριτική ρητορική σας και την αντίφαση ανάμεσα στους ισχυρισμούς και τις πράξεις», τόνισε, μία ημέρα μετά την παράταση της εκεχειρίας από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Αναλυτικά η δήλωσή του: «Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πάντα υποδέχονταν και συνεχίζει να υποδέχεται τον διάλογο και τη συμφωνία. Η κακή πίστη, η πολιορκία και οι απειλές αποτελούν τα κύρια εμπόδια για μια ουσιαστική διαπραγμάτευση. Ο κόσμος είναι μάρτυρας των υποκριτικών και κενών λόγων σας, καθώς και της αντίφασης μεταξύ των ισχυρισμών και των πράξεών σας».

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής των διαπραγματεύσεων Μοχάμαντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ δήλωσε την Τετάρτη ότι μια πλήρης κατάπαυση του πυρός θα είχε νόημα μόνο αν δεν παραβιαζόταν από τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.

Ο Καλιμπάφ ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ ήταν αδύνατη υπό τις συνθήκες μιας τέτοιας «κατάφωρης παραβίασης της κατάπαυσης του πυρός».

Το Ιράν κόβει κάθε κουβέντα για τα Στενά του Ορμούζ

Το Ιράν αποκλείει το ενδεχόμενο να ξανανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, όσο παραμένει σε ισχύ ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών, δήλωσε σήμερα ο πρόεδρος του κοινοβουλίου.

Ο Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο κορυφαίος διαπραγματευτής του Ιράν, ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ ότι η πλήρης κατάπαυση του πυρός έχει νόημα μόνο εφόσον δεν παραβιάζεται από τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.

Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ είναι «αδύνατον» με μια τέτοια «κατάφωρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός», πρόσθεσε.

Λίγο νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράκ Εσμαΐλ Μπαγαεΐ είπε ότι «εκτιμά» τις προσπάθειες που καταβάλλει το Πακιστάν για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς ωστόσο να σχολιάσει την παράταση της κατάπαυσης του πυρός που αποφασίστηκε μονομερώς από την Ουάσιγκτον.

Όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους σχετικά με το αίτημα των Πακιστανών μεσολαβητών για παράταση της εκεχειρίας –που το αποδέχτηκε ο Ντόναλντ Τραμπ πριν από τη λήξη της– ο εκπρόσωπος περιορίστηκε να χαιρετίσει τις προσπάθειες του Πακιστάν και υπογράμμισε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία λαμβάνει «τα αναγκαία μέτρα (…) για την ασφάλεια» της χώρας.

Τι συνέβη στα Στενά του Oρμούζ

Το Ιράν κατέλαβε την Τετάρτη δύο εμπορικά πλοία στα Στενά του Oρμούζ, ενισχύοντας τον έλεγχό του στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο, μετά την απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να «παγώσει» για άλλη μια φορά τα σχέδια στρατιωτικών πληγμάτων χωρίς να διαφαίνεται επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών. Σύμφωνα με τους Φρουρούς της Επανάστασης, τα δύο πλοία –το παναμαϊκό MSC Francesca και το λιβεριανό Epaminondas, που διαχειρίζεται ελληνική εταιρεία– κατηγορούνται για παραβιάσεις ναυτιλιακών κανόνων και αλλοίωση των συστημάτων πλοήγησης.

Το Epaminondas ανέφερε ότι δέχθηκε πυρά περίπου 20 ναυτικά μίλια βορειοδυτικά του Ομάν, με ζημιές στη γέφυρα αλλά χωρίς τραυματισμούς, ενώ πηγές ασφαλείας στη ναυτιλία μιλούν και για τρίτο πλοίο με σημαία Λιβερίας που δέχθηκε πυροβολισμούς στην ίδια περιοχή χωρίς να υποστεί ζημιές. Οι ιρανικοί Φρουροί προειδοποίησαν ότι οποιαδήποτε διατάραξη της «τάξης και ασφάλειας» στα Στενά θα θεωρηθεί «κόκκινη γραμμή», την ώρα που περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και LNG διέρχεται από την περιοχή.

Αντιπαράθεση για την εκεχειρία και τον αποκλεισμό

Παρότι ο Τραμπ ανακοίνωσε μέσω κοινωνικών δικτύων ότι οι ΗΠΑ αποδέχθηκαν αίτημα της πακιστανικής διαμεσολάβησης για παράταση της εκεχειρίας, πηγή με γνώση των συνομιλιών ανέφερε ότι δεν έχει οριστεί νέα προθεσμία λήξης της. Ο πρόεδρος διατήρησε τον ναυτικό αποκλεισμό στις θαλάσσιες μεταφορές του Ιράν, κάτι που ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής και επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Καλιμπάφ χαρακτήρισε «κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας», υποστηρίζοντας ότι πλήρης κατάπαυση του πυρός έχει νόημα μόνο αν αρθεί ο αποκλεισμός.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Καλιμπάφ κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι δεν πέτυχαν τους στόχους τους με στρατιωτική επιθετικότητα και δεν θα τους πετύχουν με «εκφοβισμό», υπογραμμίζοντας ότι «ο μόνος δρόμος είναι η αναγνώριση των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού». Το Ιράν, την ίδια ώρα, οργάνωσε στην Τεχεράνη παρέλαση όπου παρουσίασε βαλλιστικούς πυραύλους, με πλήθη να ανεμίζουν σημαίες και πανό που διακήρυτταν ότι τα Στενά του Χορμούζ βρίσκονται «επ’ αόριστον υπό τον έλεγχο του Ιράν» και ότι ο Τραμπ «δεν μπόρεσε να κάνει τίποτα», σε μια επίδειξη εσωτερικής συσπείρωσης.

Ο ρόλος του Πακιστάν και τα ανοιχτά μέτωπα

Το Πακιστάν, που έχει αναλάβει ρόλο μεσολαβητή, προσπαθεί να επαναφέρει τις δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, παρότι ούτε οι αμερικανικές ούτε οι ιρανικές αντιπροσωπείες εμφανίστηκαν στη συνάντηση που είχε προγραμματιστεί μία ημέρα πριν από τη λήξη της αρχικής, δύο εβδομάδων εκεχειρίας. Πακιστανός αξιωματούχος που μίλησε στο πρακτορείο έκανε λόγο για «απρόσμενη οπισθοδρόμηση», σημειώνοντας όμως ότι η Τεχεράνη δεν αρνήθηκε να συμμετάσχει και εξακολουθεί να δηλώνει πρόθυμη για συνομιλίες.

Παρά την παράταση της εκεχειρίας, τα θεμελιώδη ζητήματα παραμένουν άλυτα: η Ουάσινγκτον ζητά από την Τεχεράνη να εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό σε υψηλά επίπεδα ουρανίου, ενώ το Ιράν απαιτεί τερματισμό του πολέμου, άρση των κυρώσεων, αποζημιώσεις και διεθνή αναγνώριση του ελέγχου του στα Στενά του Χορμούζ. Η ένταση τροφοδοτείται και από το μέτωπο του Λιβάνου, όπου ισραηλινό πλήγμα σκότωσε δύο άτομα στον νότο και η Χεζμπολάχ απάντησε με επίθεση με drone, δοκιμάζοντας περαιτέρω την εύθραυστη εκεχειρία που αποτελούσε προϋπόθεση για να καθίσει το Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Επιπτώσεις σε ενέργεια και ναυτιλία

Τα επεισόδια με τα πλοία και η κλιμάκωση στο Χορμούζ είχαν άμεση αντανάκλαση στις αγορές ενέργειας, με τις τιμές του πετρελαίου τύπου Brent να επιστρέφουν σε ανοδική πορεία και τα συμβόλαια να ενισχύονται σχεδόν 4%, στα 102,2 δολάρια το βαρέλι. Η συνεχιζόμενη απειλή για τη ροή πετρελαίου και LNG από την περιοχή βαθαίνει την παγκόσμια ενεργειακή κρίση που έχει πυροδοτήσει ο πόλεμος, ενώ οι καταγγελίες περί πυρών και καταλήψεων εμπορικών πλοίων εντείνουν το ρίσκο για τις ναυτιλιακές εταιρείες – μεταξύ αυτών και ελληνικών συμφερόντων.

Παράλληλα, η απουσία σαφούς χρονοδιαγράμματος για την εκεχειρία και η εμμονή των δύο πλευρών στις κόκκινες γραμμές τους ενισχύουν τον κίνδυνο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης, παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ –υπό διεθνή κριτική για απειλές που ΟΗΕ και άλλοι χαρακτηρίζουν πιθανές «εγκλήματα πολέμου»– απέφυγε για δεύτερη φορά να δώσει εντολή για βομβαρδισμό ιρανικών υποδομών. Σε αυτό το πλαίσιο, η κατάληψη των πλοίων στα Στενά λειτουργεί ως μοχλός πίεσης της Τεχεράνης τόσο προς την Ουάσινγκτον όσο και προς τις αγορές, με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας να βρίσκεται πλέον στην καρδιά της διαμάχης