Η παγκόσμια κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς η ανακοίνωση της δεκαπενθήμερης εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν απομάκρυνε –προς το παρόν– το εφιαλτικό σενάριο ενός ολοκληρωτικού πολέμου. Μετά από νύχτες αγωνίας, όπου η απειλή για καταστροφή των ιρανικών υποδομών από τον Ντόναλντ Τραμπ και τα αντίποινα της Τεχεράνης στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Κόλπου «πάγωναν» τον πλανήτη, η λέξη «ειρήνη» επανέρχεται στο προσκήνιο. Είναι όμως αυτό το τέλος του πολέμου ή απλώς η «ηρεμία πριν την καταιγίδα»;

Δύο νικητές σε έναν «πόλεμο χωρίς τέλος»

Παρά τις εχθροπραξίες, τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη επιχειρούν να παρουσιάσουν την κατάσταση ως δική τους επικράτηση:

  • Ντόναλντ Τραμπ: Δηλώνει πως κατάφερε να εξουδετερώσει τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν και να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει να αποφύγει έναν μακροχρόνιο πόλεμο που θα τίναζε στον αέρα την οικονομία των ΗΠΑ και τη δημοτικότητά του.
  • Ιρανικό Καθεστώς: Επιβίωσε της επίθεσης και απέδειξε ότι διαθέτει αντανακλαστικά. Τώρα, η Τεχεράνη «καίγεται» να σταματήσουν οι βομβαρδισμοί για να ανασυνταχθεί.

Το «αγκάθι» των Στενών του Ορμούζ: Τα διόδια του πετρελαίου

Το κρισιμότερο σημείο των διαπραγματεύσεων που ξεκινούν είναι ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου. Το Ιράν φαίνεται να επιδιώκει την επιβολή ενός είδους «διοδίων» στα πλοία που διέρχονται από τα χωρικά του ύδατα. Μια τέτοια εξέλιξη θα πρόσφερε στην Τεχεράνη:
  • Τεράστια οικονομικά έσοδα.
  • Μια μόνιμη «θηλιά» στον λαιμό των παγκόσμιων εισαγωγέων ενέργειας.

Ωστόσο, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στον Κόλπο είναι απίθανο να δεχθούν έναν τέτοιο εκβιασμό, καθιστώντας το ζήτημα αυτό την «πυριτιδαποθήκη» των επερχόμενων συνομιλιών.

Πολεμικές αποζημιώσεις και το πυρηνικό θρίλερ

Η ατζέντα των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν είναι «ναρκοθετημένη». Το Ιράν απαιτεί αποζημιώσεις για τις κατεστραμμένες υποδομές του, κάτι που οι ΗΠΑ απορρίπτουν κατηγορηματικά.
Την ίδια στιγμή, οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί θέτουν σκληρούς όρους:

  • Μόνιμη απαγόρευση του εμπλουτισμού ουρανίου.
  • Αποκάλυψη της τοποθεσίας των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.
  • Εγγυήσεις για την ιρανική επανεξοπλιστική δραστηριότητα.

Ποιοι κρατούν το «κλειδί» της ειρήνης;

Το διπλωματικό σκηνικό έχει αλλάξει άρδην. Οι παραδοσιακές δυνάμεις (Ευρώπη, Ρωσία, Κίνα) φαίνονται παραγκωνισμένες. Στο προσκήνιο βρίσκονται:

  • Ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, των οποίων η αποτελεσματικότητα αμφισβητείται.
  • Μια «αποδεκατισμένη» ηγεσία στην Τεχεράνη, μετά τις πρόσφατες απώλειες κορυφαίων στελεχών και την αινιγματική απουσία του νέου Ανώτατου Ηγέτη.

Ο κόσμος μπορεί να κοιμάται λίγο πιο ήσυχος απόψε, καθώς οι πύραυλοι σταμάτησαν να πετούν. Όμως, όσο τα μεγάλα «γιατί» παραμένουν αναπάντητα, ο Αρμαγεδδών παραμένει απλώς σε αναστολή, όπως σημειώνει άρθρο της εφημερίδας Financial Times.