Ένας αυτοδίδακτος μηχανικός αυτοκινήτων από τη φτωχή επαρχία Άκκαρ φέρεται να «ντύθηκε» τον ρόλο ενός ισχυρού πρίγκιπα από τη Σαουδική Αραβία και να επηρέασε, μέσω τηλεφώνου, κρίσιμες πολιτικές ισορροπίες στη Βηρυτό. Το θράσος της απάτης, που αποκαλύφθηκε πρόσφατα, εκθέτει όχι μόνο τους πρωταγωνιστές της υπόθεσης, αλλά και μια πολιτική τάξη εθισμένη στα σήματα και τις «ευλογίες» ξένων δυνάμεων.
Ο μυστηριώδης «Αμπού Ομάρ», όπως συστηνόταν στον Λίβανο, παρουσιαζόταν ως άνθρωπος του βασιλικού δικαστηρίου της Σαουδικής Αραβίας και μιλούσε πάντα από βρετανικό αριθμό, ποτέ διά ζώσης. Μέσω ενός ισχυρού σουνίτη σεΐχη, του Χαλντούν Οράιμετ, ο υποτιθέμενος πρίγκιπας είχε πρόσβαση σε βουλευτές, υποψήφιους και πρώην πρωθυπουργούς, προσφέροντας πολιτικές «συμβουλές» και έμμεσες υποσχέσεις στήριξης από το Ριάντ. Λίγες ώρες πριν από την ψηφοφορία για τον νέο πρωθυπουργό, τηλεφώνησε σε ομάδα βουλευτών, φέρεται να μετέφερε «οδηγίες» από τη Σαουδική Αραβία να μην στηρίξουν τον απερχόμενο Νατζίμπ Μικάτι και να προτιμήσουν τον Ναουάφ Σαλάμ, ο οποίος και εξελέγη.
Η «Σαουδική Αραβία» στο τηλέφωνο
Για μήνες, ο αυτοαποκαλούμενος πρίγκιπας από τη Σαουδική Αραβία φαίνεται πως έπαιζε με την ανάγκη του λιβανέζικου συστήματος για ξένη νομιμοποίηση. Υποψήφιοι φέρονται να του ζητούσαν βοήθεια για καριέρες, ακόμη και για την κατάκτηση μεταλλίων ιππασίας στη Σαουδική Αραβία, ενώ ένας δώρισε αυτοκίνητο στον γιο του σεΐχη και μετά το πήρε πίσω όταν άρχισαν οι αποκαλύψεις. Ο ίδιος δεν εμφανίστηκε ποτέ δημόσια, αλλά μιλούσε σε άψογη σαουδαραβική διάλεκτο, γεγονός που, σύμφωνα με αναλυτές, εκμεταλλεύτηκε την ομοιότητα της προφοράς της περιοχής Γουάντι Χάλεντ με εκείνη της Σαουδικής Αραβίας.
Η υπόθεση έχει πάρει διαστάσεις εθνικού σκανδάλου, καθώς αποκαλύφθηκε ότι ο «Αμπού Ομάρ» είχε φτάσει μέχρι τα ανώτατα κλιμάκια: συνομιλούσε τακτικά με τον βουλευτή Φουάντ Μαχζουμί, ενώ σε άλλη περίπτωση τέθηκε στο τηλέφωνο με την Μπαχία Χαρίρι για να της μεταφέρει συλλυπητήρια ως εκπρόσωπος του σαουδαραβικού θρόνου. Παρότι δεν προκύπτουν πάντα άμεσες οικονομικές συναλλαγές, δικηγόροι και πολιτικοί αναφέρουν ότι γινόταν λόγος να «φροντίζεται» ο σεΐχης Οράιμετ, μέσα από δωρεές σε συνδεδεμένους φορείς και δομές.
Όταν ο πρίγκιπας αποδείχθηκε μηχανικός
Στο κέντρο της ιστορίας βρίσκονται δύο άνδρες από τη φτωχή, παραμελημένη βόρεια Λιβανική περιφέρεια: ο Μουστάφα αλ‑Χασιάν, ένας 40άρης εργαζόμενος σε συνεργείο, και ο σεΐχης Χαλντούν Οράιμετ, επιφανής σουνίτης ιερωμένος με πλούσιο δίκτυο επαφών σε πολιτικούς και επιχειρηματίες του Κόλπου. Ο Χασιάν γνώρισε τον Οράιμετ μέσω προγραμμάτων επισιτιστικής βοήθειας, άρχισε να επισκέπτεται συχνά το περιβάλλον του σεΐχη και, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, προτάθηκε να «παίξει» τον ρόλο του Αμπού Ομάρ, λαμβάνοντας μόνο «βοήθεια» και ιατρική υποστήριξη ως αντάλλαγμα.
Οι δύο άνδρες κρατούνται πλέον από τις αρχές και αντιμετωπίζουν κατηγορίες για απάτη, εκβιασμό, επηρεασμό πολιτικών αποφάσεων, πλαστοπροσωπία και υπονόμευση των σχέσεων Λιβάνου‑Σαουδικής Αραβίας. Ένας ακόμη σεΐχης κατηγορείται για ψευδή κατάθεση, ενώ σειρά βουλευτών και υποψηφίων κλήθηκαν να καταθέσουν στο πλαίσιο της δικαστικής έρευνας, η οποία προς το παρόν δεν έχει φτάσει στο στάδιο της δίκης. Ο δικηγόρος του Οράιμετ επιμένει ότι ο πελάτης του επίσης εξαπατήθηκε και πίστευε ότι ο Αμπού Ομάρ ήταν πραγματικό στέλεχος του σαουδαραβικού βασιλικού δικαστηρίου, απορρίπτοντας κάθε πρόθεση οικονομικού οφέλους.
Πώς ένας ψεύτικος πρίγκιπας εκθέτει Σαουδική Αραβία και Λίβανο
Η υπόθεση του ψεύτικου πρίγκιπα από τη Σαουδική Αραβία λειτουργεί σαν καθρέφτης των παθογενειών του λιβανέζικου συστήματος εξουσίας. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η απάτη πάτησε πάνω στη δομική εξάρτηση των λιβανέζικων φατριών από ξένους προστάτες – από τη Σαουδική Αραβία και το Ιράν μέχρι τις ΗΠΑ – και στην εμμονή των ηγετών να επιδεικνύουν τέτοιες «πλάτες» στο εσωτερικό ακροατήριό τους. «Θα έκαναν τα πάντα μόλις ακούσουν σαουδαραβική προφορά», σχολιάζει χαρακτηριστικά επικεφαλής δεξαμενής σκέψης στη Βηρυτό, περιγράφοντας μια ελίτ που παραιτείται από κάθε προσπάθεια ανεξάρτητης κρίσης όταν νομίζει ότι ακούει τη φωνή της Σαουδικής Αραβίας, όπως γράφουν οι Financial Times.
Ο πολιτικός επιστήμονας Ιμάντ Σαλαμέχ σημειώνει ότι το σκάνδαλο δεν απογυμνώνει μόνο την ευαλωτότητα απέναντι σε ξένες παρεμβάσεις, αλλά και τη δυνατότητα χειραγώγησης «ίσως από τον οποιονδήποτε» που μπορεί να μιμηθεί στο τηλέφωνο έναν πρίγκιπα από τη Σαουδική Αραβία. Για πολλούς Λιβανέζους, ο πραγματικός χαμένος δεν είναι ούτε ο αυτοδίδακτος μηχανικός που υποδύθηκε τον πρίγκιπα, ούτε οι πολιτικοί που εκτέθηκαν, αλλά ένας ολόκληρος λαός που κυβερνάται από ηγέτες οι οποίοι αποδεικνύονται τόσο εύκολα χειραγωγήσιμοι.
