Ο ισραηλινός στρατός και η επίσημη πολιτική ηγεσία του Ισραήλ καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια να μείνουν εκτός της τρέχουσας κρίσης των διαδηλώσεων στο Ιράν, προκειμένου να μη βρεθούν στο στόχαστρο της Τεχεράνης και των βαλλιστικών της πυραύλων. Ωστόσο, το ερώτημα που κυριαρχεί στο παρασκήνιο είναι άλλο: ποιος είναι ο ρόλος της Μοσάντ;
Σε αντίθεση με το παρελθόν, η ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών δεν κινείται πλέον τόσο «αόρατα» εντός της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η παρουσία της είναι περισσότερο αισθητή, έστω και έμμεσα, και συχνά λειτουργεί ως μήνυμα ισχύος προς το ιρανικό καθεστώς.
Τον περασμένο Ιούνιο, η Μοσάντ φέρεται να είχε ενεργό ρόλο με εκατοντάδες πράκτορες στον 12ήμερο πόλεμο Ισραήλ–Ιράν, ο οποίος έπληξε σοβαρά το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, τις βαλλιστικές της δυνατότητες, τα συστήματα αεράμυνας και κόστισε τη ζωή σε δεκάδες ανώτατους στρατιωτικούς και στελέχη πληροφοριών.
Μοσάντ: Από τις σκιές στο μήνυμα αποτροπής
Μετά τον πόλεμο, ο επικεφαλής της υπηρεσίας, Νταβίντ Μπαρνέα, προχώρησε σε μια σπάνια και ιδιαίτερα αποκαλυπτική δημόσια δήλωση. «Το Ισραήλ θα συνεχίσει να βρίσκεται εκεί, όπως βρισκόταν πάντα», είπε απευθυνόμενος τόσο στους πράκτορες όσο και στην κοινή γνώμη, αφήνοντας σαφείς αιχμές για μελλοντική δράση της Μοσάντ στην καρδιά της Τεχεράνης.
Η φράση αυτή ερμηνεύθηκε ως προαναγγελία μιας πιο επιθετικής στρατηγικής, η οποία δεν περιορίζεται σε στρατιωτικά πλήγματα αλλά εκτείνεται και στον ψυχολογικό πόλεμο.
Μοσάντ και ψηφιακή επιρροή στο Ιράν
Στις 29 Δεκεμβρίου, ένας λογαριασμός στο X (Twitter) στα φαρσί, που αποδίδεται στη Μοσάντ, κάλεσε ανοιχτά τους Ιρανούς να βγουν στους δρόμους. «Η ώρα ήρθε. Είμαστε μαζί σας. Όχι μόνο από μακριά, αλλά και στο πεδίο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αν και επίσημες πηγές της Μοσάντ αρνήθηκαν οποιαδήποτε άμεση σύνδεση με τον λογαριασμό, είναι ευρέως γνωστό ότι οι μυστικές υπηρεσίες χρησιμοποιούν συχνά «βιτρίνες» για επιχειρήσεις επιρροής ή ψυχολογικού πολέμου, χωρίς επίσημη ανάληψη ευθύνης, αναφέρει η Jerusalem Post.
Παρόμοια τακτική ακολουθήθηκε και το 2020, μετά τις εκρήξεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Νατάνζ. Μια άγνωστη ομάδα ανέλαβε τότε την ευθύνη, η οποία αργότερα αποδείχθηκε ανύπαρκτη. Παρ’ όλα αυτά, διεθνώς –και στο ίδιο το Ιράν– η επίθεση αποδόθηκε στη Μοσάντ, κάτι που ουσιαστικά επιβεβαίωσε έμμεσα και ο πρώην επικεφαλής της υπηρεσίας Γιόσι Κοέν στο βιβλίο του.
Παράλληλα, δημοσιεύματα στο Ισραήλ ανέφεραν ότι ξένοι παράγοντες έχουν βοηθήσει Ιρανούς πολίτες να οπλιστούν απέναντι στις δυνάμεις καταστολής. Η Τεχεράνη αξιοποίησε αυτές τις πληροφορίες για να ενισχύσει το αφήγημα περί ξένης συνωμοσίας, δικαιολογώντας συλλήψεις και βίαιες επιχειρήσεις.
Οι πρόσφατες παρεμβάσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σημειώθηκαν σε μια περίοδο όπου η οικονομική κρίση στο Ιράν βαθαίνει: η κατάρρευση του ριάλ, η αύξηση των τιμών των καυσίμων και η σοβαρή κρίση υδροδότησης έχουν προκαλέσει έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια.
Σε παλαιότερη συνέντευξή του, ο πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ Ναφτάλι Μπένετ είχε περιγράψει το ιρανικό καθεστώς ως βαθιά διεφθαρμένο και ανίκανο, αναφέροντας ότι σε πολλές περιοχές «ανοίγεις τη βρύση και βγαίνει λάσπη». Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η κατάσταση δημιουργεί ευκαιρίες πίεσης, όχι μέσω άμεσης σύγκρουσης αλλά με μια στρατηγική «χίλιων μικρών πληγών».
Η προσέγγιση αυτή παραπέμπει στη στρατηγική των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου απέναντι στη Σοβιετική Ένωση, όπου μη στρατιωτικά μέσα χρησιμοποιήθηκαν για να αποδυναμώσουν σταδιακά ένα αυταρχικό σύστημα.
Δεν είναι μυστικό ότι το Ισραήλ –και η Μοσάντ– διαθέτουν εμπειρία στη στήριξη τρίτων δρώντων μέσω έμμεσων καναλιών. Από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Ουκρανία, έχουν υπάρξει περιπτώσεις μεταφοράς όπλων και υλικού με τρόπο που δεν αφήνει επίσημα ίχνη.
Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει κατηγορήσει επανειλημμένα κουρδικές και άλλες μειονοτικές ομάδες ότι συνεργάζονται με τη Μοσάντ, ενισχύοντας το κλίμα καχυποψίας και εσωτερικής καταστολής.
Η πλήρης εικόνα για τον ρόλο της Μοσάντ στις τρέχουσες εξελίξεις ίσως αποκαλυφθεί μόνο όταν καταλαγιάσει η κρίση. Όπως συμβαίνει συχνά στη σχέση Ισραήλ–Ιράν, πίσω από όσα φαίνονται κρύβονται πολύ περισσότερα απ’ όσα αποκαλύπτονται δημόσια.
