Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου έχει βρεθεί και πάλι στο στόχαστρο της Άγκυρας η οποία εκδίδει διαδοχικές NAVTEX και αμφισβητεί ανοιχτά τα κυριαρχικά δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της Αθήνας και της Λευκωσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η αλήθεια είναι ότι το τελευταίο διάστημα η Τουρκία κάνει ό,τι μπορεί για να δυναμιτίσει το κλίμα με την Ελλάδα και για τον λόγο αυτό ο πρωθυπουργός είχε μιλήσει πρόσφατα για κυματισμό στα ήρεμα νερά.
Το νέο αυτό επεισόδιο αποτελεί συνέχεια της έντασης που είχε εκδηλωθεί το καλοκαίρι στην Κάσο, επιβεβαιώνοντας ότι η Τουρκία επιχειρεί να εργαλειοποιήσει το στρατηγικής σημασίας έργο του Great Sea Interconnector (GSI) για να επιβάλει de facto το αναθεωρητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ο πόλεμος των NAVTEX
Η νέα κρίση πυροδοτήθηκε πριν από λίγες ημέρες με αφορμή τις προετοιμασίες για την επανέναρξη των θαλάσσιων ερευνών από το γαλλικό ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo.
Στις 14 Οκτωβρίου η γαλλική εταιρεία Nexans κατέθεσε επίσημο αίτημα προς τις ελληνικές αρχές για την έκδοση NAVTEX, προκειμένου το πλοίο να ξεκινήσει γεωφυσικές μελέτες για την πόντιση του υποβρύχιου καλωδίου.
Σε μια κίνηση στρατηγικής ο ελληνικός σταθμός του Ηρακλείου εξέδωσε NAVTEX για την πραγματοποίηση της πολυεθνικής αεροναυτικής άσκησης «EUNOMIA» σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου. Η περιοχή αυτή συμπίπτει απόλυτα με τα σημεία από όπου σχεδιάζεται να περάσει το καλώδιο διασύνδεσης.
Όμως, η Άγκυρα αντέδρασε εκδίδοντας αντι-NAVTEX. Η τουρκική πλευρά ισχυρίζεται – λανθασμένα φυσικά – ότι η συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη δεν εμπίπτει στην ελληνική αρμοδιότητα αλλά στη δική της, υποστηρίζοντας ότι ο σταθμός της Αττάλειας είναι ο μόνος εξουσιοδοτημένος να εκδίδει ναυτικές οδηγίες για τη συγκεκριμένη περιοχή.
Μάλιστα ανοίγοντας και δεύτερο μέτωπο μέσα σε λίγες ώρες η Τουρκία εξέδωσε και δεύτερη αντι-NAVTEX αυτή τη φορά κατά της Λευκωσίας (σταθμός Λάρνακας) με αφορμή τις έρευνες του πλοίου Kobi Ruegg για το καλωδιακό σύστημα δεδομένων East to Med Corridor (EMC). Η Άγκυρα ισχυρίζεται προκλητικά ότι η περιοχή εντός της κυπριακής ΑΟΖ ανήκει στην «τουρκική υφαλοκρηπίδα», επικαλούμενη τις μονομερείς επιστολές της στον ΟΗΕ από το 2020.
Απέναντι σε όλα αυτά η ελληνική κυβέρνηση, σε απόλυτο συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία, τήρησε και τηρεί μια σταθερή και ξεκάθαρη στάση.
Η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι η έκδοση των ναυτικών οδηγιών εντός της ελληνικής δικαιοδοσίας (όπως ο σταθμός του Ηρακλείου) γίνεται σε πλήρη εναρμόνιση με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Επίσης, τονίζεται ότι οι έρευνες για την πόντιση καλωδίων αφορούν την ελευθερία ναυτιλίας και την ανάπτυξη κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, οι οποίες δεν μπορούν να παρεμποδίζονται από παράνομες διεκδικήσεις τρίτων χωρών.
Τι θα ακολουθήσει στη συνέχεια
Η Ελλάδα είναι αποφασισμένη να προχωρήσει και να θωρακίσει το έργο. Παρά τις τουρκικές πιέσεις και την τακτική των αντι-NAVTEX, η Αθήνα έχει προγραμματίσει την έκδοση της επίσημης NAVTEX για το γαλλικό ερευνητικό πλοίο στις 26 Οκτωβρίου 2026. Διαμηνύει ότι το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης θα προχωρήσει κανονικά, καθώς αποτελεί κορυφαίο ευρωπαϊκό project που θα βγάλει την Κύπρο από την ενεργειακή απομόνωση.
Όπως τονίζουν έμπειροι διπλωμάτες η χώρα μας δεν ήταν ποτέ αφελής ότι η Άγκυρα θα εγκατέλειπε τις αναθεωρητικές της βλέψεις. Για τον λόγο αυτό η Αθήνα παραμένει σε επιφυλακή, αποφασισμένη να προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
