Η πριγκίπισσα Ειρήνη δεν επέλεξε ποτέ τον ρόλο που συνήθως συνοδεύει έναν βασιλικό τίτλο. Όπως αναφέρεται στην επίσημη ιστοσελίδα της τέως βασιλικής οικογένειας, η ζωή της κινήθηκε σε άλλους άξονες: τη μουσική, τη σκέψη, την έμπρακτη βοήθεια προς τους πιο αδύναμους. Η ίδια περιέγραφε τη μουσική ως «ένα από τα πρόσωπα του Θεού» και έβλεπε την προσφορά όχι ως καθήκον, αλλά ως στάση ζωής.
Δεν είναι τυχαίο ότι το προσωνύμιο που η ίδια αγάπησε περισσότερο ήταν «Ειρήνη, η πριγκίπισσα των φτωχών». Το κοινωνικό της έργο δεν είχε τέλος, ούτε την ικανοποιούσε ποτέ πλήρως.
«Ο σκοπός δεν είναι να σωθεί ο κόσμος, αλλά να του προσφερθεί λίγη ανακούφιση, λίγη ελπίδα, λίγη αρμονία, όπου υπάρχει πόνος», συνήθιζε να λέει, έχοντας πλήρη επίγνωση των ορίων κάθε ανθρώπινης προσπάθειας.
Από την εξορία στη διαμόρφωση χαρακτήρα
Η Ειρήνη γεννήθηκε στις 11 Μαΐου 1942 στο Κέιπ Τάουν της Νότιας Αφρικής, σε μια περίοδο που η ελληνική βασιλική οικογένεια βρισκόταν στην εξορία λόγω της ναζιστικής κατοχής.
Ήταν το τρίτο παιδί του βασιλιά Παύλου και της βασίλισσας Φρειδερίκης και η μικρότερη αδελφή του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου και της βασίλισσας Σοφίας της Ισπανίας.
Με την επιστροφή της οικογένειας στην Ελλάδα το 1946, η παιδική της ηλικία μοιράστηκε ανάμεσα στο Ψυχικό και το Τατόι. Από νωρίς συμμετείχε, μαζί με τα αδέλφια της, σε δράσεις κοινωνικής μέριμνας σε όλη τη χώρα.
Εμπειρίες που, όπως σημειώνεται στην επίσημη ιστοσελίδα της πρώην βασιλικής οικογένειας, άφησαν έντονο αποτύπωμα στη μετέπειτα πορεία της.
Μετά τον θάνατο του βασιλιά Παύλου, η Ειρήνη βρέθηκε για ένα διάστημα στη θέση της διαδόχου, έως τη γέννηση της πριγκίπισσας Αλεξίας το 1965. Δύο χρόνια αργότερα, ακολούθησε τον αδελφό της στην εξορία, μετά το αποτυχημένο αντικίνημα του 1967, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο ζωής μακριά από την Ελλάδα. Έπειτα από σύντομη παραμονή στην Ινδία, εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ισπανία, στο πλευρό της αδελφής της Σοφίας.
Σπουδές, μουσική και πνευματική αναζήτηση
Η εκπαίδευσή της περιλάμβανε σπουδές στη σχολή του Σάλεμ στη Γερμανία και μαθήματα φιλοσοφίας και αρχαιολογίας με την αρχαιολόγο Θεοφανώ Αρβανιτοπούλου. Μαζί με τη Σοφία, συμμετείχε σε αρχαιολογική έρευνα στη Δεκέλεια, που οδήγησε στην έκδοση του βιβλίου «Όστρακα εκ Δεκελείας» (“Fragments of Decelea”) το 1958, ενώ συνέβαλε και στην κινητοποίηση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας για τη συνέχιση των ερευνών.
Η μουσική, ωστόσο, υπήρξε σταθερό σημείο αναφοράς. Μαθήτευσε δίπλα στην Τζίνα Μπαχάουερ και έδωσε συναυλίες με φιλανθρωπικό χαρακτήρα στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, τα ταξίδια της στην Ινδία με τη μητέρα της άνοιξαν έναν βαθύτερο διάλογο με την ανατολική φιλοσοφία. Υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Δρ. T.M.P. Mahadevan, ασχολήθηκε με τη συγκριτική μελέτη θρησκειών, τονίζοντας τις κοινές τους ρίζες. «… όταν έχεις βαθιά πίστη στη δική σου θρησκεία, αυτό δε σε σταματάει από το να μελετήσεις κι άλλες θρησκείες…», είχε δηλώσει.
Το ανθρωπιστικό έργο και ο «Κόσμος εν Αρμονία»
Η στροφή προς τη συστηματική φιλανθρωπία ήρθε στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Αντιδρώντας σε ευρωπαϊκές πολιτικές που οδηγούσαν σε μαζική σφαγή ζώων, η πριγκίπισσα Ειρήνη ανέλαβε πρωτοβουλία για τη μεταφορά αγελάδων στην Ινδία, ώστε να αξιοποιηθούν για τη σίτιση φτωχών παιδιών. Από αυτή την εμπειρία γεννήθηκε η απόφαση για μια πιο οργανωμένη δράση.
Το 1986 ίδρυσε στη Μαδρίτη την ανθρωπιστική οργάνωση ‘World in Harmony / Mundo en Armonía’ (Κόσμος εν Αρμονία). Όπως αναφέρεται στην επίσημη ιστοσελίδα της πρώην βασιλικής οικογένειας, η οργάνωση ανέπτυξε δράσεις σε Αφρική, Νότια Ασία, Ισπανία και Ελλάδα, από σχολεία και ιατρικές μονάδες μέχρι εκπαιδευτικά προγράμματα και κοινωνική στήριξη ευάλωτων ομάδων.
Στην Ελλάδα, το έργο περιλάμβανε ενίσχυση συσσιτίων, σχολικά είδη, φαρμακευτική βοήθεια για παιδιά και βρέφη, στήριξη περιοχών μετά από φυσικές καταστροφές και συνεργασία με οργανισμούς για παιδιά με ειδικές ανάγκες. Παράλληλα, η οργάνωση στήριξε κοινότητες ιθαγενών στις ΗΠΑ και πολιτιστικά προγράμματα που στόχευαν στη διατήρηση παραδόσεων.
Το 2004 θεσπίστηκαν τα «Βραβεία Τζίνα Μπαχάουερ», δίνοντας σε νέους μουσικούς τη δυνατότητα σπουδών και εμφανίσεων στην Αθήνα και τη Μαδρίτη.
Μέχρι το τέλος του 2023, ο «Κόσμος εν Αρμονία» είχε στηρίξει περισσότερα από 150 έργα διεθνώς, πριν αναστείλει τη λειτουργία του, καθώς η πριγκίπισσα Ειρήνη δεν μπορούσε πλέον να παρακολουθεί το έργο του.
