Σχέδιο νέας μείωσης των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών επεξεργάζεται η κυβέρνηση για το 2027, επιδιώκοντας να περιορίσει το μη μισθολογικό κόστος και να δώσει ώθηση σε μισθούς και απασχόληση, εφόσον το επιτρέψουν τα δημόσια οικονομικά.
Η μείωση του μη μισθολογικού κόστους επιστρέφει δυναμικά στην ατζέντα της κυβέρνησης, καθώς το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται νέο πακέτο παρεμβάσεων που αναμένεται να παρουσιαστεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται νέα περικοπή των ασφαλιστικών εισφορών για τις επιχειρήσεις, η οποία – σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες – αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 0,5 και 1 ποσοστιαίας μονάδας και να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Στην κυβέρνηση αντιμετωπίζουν τη συγκεκριμένη παρέμβαση όχι μόνο ως μέτρο φορολογικής ελάφρυνσης αλλά και ως εργαλείο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Το βασικό σκεπτικό είναι ότι η μείωση των εργοδοτικών επιβαρύνσεων μπορεί να δημιουργήσει περιθώριο για αυξήσεις αποδοχών, κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, όπου οι πιέσεις για υψηλότερους μισθούς εντείνονται όσο μειώνεται η ανεργία και αυξάνεται η ζήτηση για εργαζόμενους.
Το τελικό εύρος της μείωσης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον δημοσιονομικό χώρο που θα έχει διαμορφωθεί έως τα μέσα του 2026. Στο υπουργείο Οικονομικών θεωρούν ότι σημαντικό μέρος των πόρων μπορεί να προέλθει από τα πρόσθετα έσοδα που δημιουργούν οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις, η επέκταση των ψηφιακών συναλλαγών και τα μέτρα κατά της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής.
Κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν ότι οι μειώσεις ασφαλιστικών εισφορών αποτελούν μόνιμες παρεμβάσεις και για τον λόγο αυτό δεν μπορούν να στηριχθούν σε έκτακτα ή προσωρινά έσοδα, αλλά απαιτούν σταθερές δημοσιονομικές πηγές χρηματοδότησης.
Στο οικονομικό επιτελείο παρακολουθούν στενά και τα οικονομικά στοιχεία του ΕΦΚΑ, τα οποία εμφανίζουν βελτιωμένη εικόνα τα τελευταία χρόνια. Για το 2026 προβλέπεται ότι τα συνολικά έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές θα διαμορφωθούν στα 16,8 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση περίπου 4,5% σε σχέση με το 2025.
Από αυτά, τα 9,21 δισ. ευρώ αναμένεται να προέλθουν από εργοδοτικές εισφορές, 5,74 δισ. ευρώ από εισφορές εργαζομένων, 1,42 δισ. ευρώ από αυτοαπασχολούμενους και περίπου 452 εκατ. ευρώ από ασφαλιστικές εισφορές αγροτών.
Σημαντικό ρόλο στην αύξηση των εσόδων αποδίδουν κυβερνητικά στελέχη στην εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, μέσω της οποίας καταγράφονται πλέον δηλωμένες υπερωρίες που στο παρελθόν συχνά παρέμεναν αδήλωτες ή δεν επιβαρύνονταν με ασφαλιστικές κρατήσεις.
Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, η κατάργηση ασφαλιστικών εισφορών στην προσαύξηση των υπερωριών όχι μόνο δεν οδήγησε σε απώλεια εσόδων αλλά συνέβαλε τελικά σε αύξηση των δηλωμένων υπερωριών και σε υψηλότερη συνολική εισπραξιμότητα.
Παράλληλα, αυξημένα έσοδα φέρνει και η διεύρυνση της απασχόλησης συνταξιούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου 300.000 εργαζόμενοι συνταξιούχοι καταβάλλουν πλέον κανονικά ασφαλιστικές εισφορές, ενισχύοντας σημαντικά τα έσοδα του ασφαλιστικού συστήματος.
Το αποτέλεσμα είναι ότι, παρά τις μειώσεις ασφαλιστικών εισφορών κατά 5,4 ποσοστιαίες μονάδες από το 2019 μέχρι σήμερα, τα συνολικά έσοδα του συστήματος δεν έχουν παρουσιάσει επιδείνωση. Το συνολικό ποσοστό ασφαλιστικών κρατήσεων έχει ήδη υποχωρήσει από το 40,56% στο 35,16%.
Εφόσον προχωρήσει και η νέα μείωση από το 2027, το ποσοστό αυτό αναμένεται να περιοριστεί ακόμη περισσότερο, πλησιάζοντας σταδιακά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η νέα παρέμβαση θα αφορά κυρίως εργοδοτικές εισφορές και πιθανότατα θα προέλθει από τον κλάδο ασθένειας. Εάν η τελική μείωση περιοριστεί στο 0,5%, το κόστος για τον προϋπολογισμό υπολογίζεται περίπου στα 220 εκατ. ευρώ ετησίως. Σε περίπτωση που φτάσει τη μία ποσοστιαία μονάδα, το δημοσιονομικό κόστος μπορεί να προσεγγίσει τα 450 εκατ. ευρώ.
Στο τραπέζι εξετάζεται επίσης ενδεχόμενο περικοπών σε επιμέρους εργοδοτικές εισφορές που συνδέονται με προγράμματα κατάρτισης και απασχόλησης μέσω της ΔΥΠΑ.
Αντίθετα, εκτός σχεδιασμού παραμένουν προς το παρόν οι κύριες και επικουρικές συνταξιοδοτικές εισφορές, καθώς θεωρούνται κρίσιμες για τη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος.
Παρά τις μειώσεις των τελευταίων ετών, η Ελλάδα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις χώρες με υψηλή επιβάρυνση εργασίας στον ΟΟΣΑ. Το λεγόμενο tax wedge, δηλαδή η συνολική επιβάρυνση από φόρους και εισφορές για έναν εργαζόμενο με μέσο μισθό, διαμορφώθηκε το 2025 στο 39,3%, επίπεδο που παραμένει υψηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ.
