Με αυστηρότερο πλαίσιο επιχειρεί το Υπουργείο Οικονομικών να περιορίσει τη χρήση μετρητών στην αγορά, βάζοντας οριστικό τέλος στις συναλλαγές άνω των 500 ευρώ εκτός τραπεζικού συστήματος και κλείνοντας «παράθυρα» που μέχρι σήμερα επέτρεπαν την καταστρατήγηση της νομοθεσίας.
Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που έχει ήδη κατατεθεί στη Βουλή, προβλέπει την υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής, από κάρτες και e-banking έως τραπεζικά εμβάσματα και ψηφιακά πορτοφόλια, για κάθε συναλλαγή ίσης ή μεγαλύτερης αξίας των 500 ευρώ.
Η παρέμβαση δεν περιορίζεται απλώς στη διατήρηση του ορίου, αλλά επεκτείνεται στον τρόπο εφαρμογής του. Το «κλειδί» βρίσκεται στην αλλαγή της βάσης υπολογισμού. Το όριο των 500 ευρώ δεν αφορά πλέον μεμονωμένα παραστατικά, αλλά το σύνολο της συναλλαγής. Με αυτόν τον τρόπο, μπαίνει φρένο στην πρακτική του «σπασίματος» πληρωμών σε περισσότερες αποδείξεις μικρότερης αξίας, ώστε να εξοφλούνται με μετρητά.
Πότε η χρήση μετρητών καθίσταται παράνομη
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν εκδοθούν πολλαπλά παραστατικά, εφόσον η συνολική αξία της συναλλαγής υπερβαίνει τα 500 ευρώ, η εξόφληση πρέπει να γίνεται αποκλειστικά μέσω τραπεζικών καναλιών. Η χρήση μετρητών καθίσταται παράνομη, ανεξαρτήτως του αν έχουν εκδοθεί και διαβιβαστεί κανονικά τα φορολογικά στοιχεία.
Το νέο καθεστώς συνοδεύεται από αυστηρές κυρώσεις. Για κάθε παράβαση, το πρόστιμο ορίζεται στο διπλάσιο του ποσού που καταβλήθηκε με μετρητά, ανεβάζοντας σημαντικά το κόστος μη συμμόρφωσης για επιχειρήσεις και επαγγελματίες.
Για παράδειγμα, σε πώληση αξίας 1.000 ευρώ, δεν επιτρέπεται η μερική εξόφληση με ηλεκτρονικό τρόπο για τα 500 ευρώ και με μετρητά για τα υπόλοιπα 500 ευρώ. Αντίστοιχα, δεν μπορεί μια συναλλαγή αξίας 1.500 ευρώ να «σπάσει» σε τρεις μικρότερες των 500 ευρώ, προκειμένου να αποφευχθεί η υποχρέωση ηλεκτρονικής πληρωμής.
Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι η πλήρης ιχνηλασιμότητα των συναλλαγών θα ενισχύσει τους ελέγχους και θα περιορίσει τη φοροδιαφυγή, η οποία παραμένει στενά συνδεδεμένη με τη χρήση μετρητών. Με το αυστηρότερο πλαίσιο που προβλέπει το νομοσχέδιο, κάθε συναλλαγή άνω των 500 ευρώ περνά πλέον υποχρεωτικά μέσα από το τραπεζικό σύστημα.
