Σε πλήρη αναδιάταξη μπαίνει ο χάρτης της ακίνητης περιουσίας στη χώρα, καθώς ενεργοποιείται το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, ένα έργο που φιλοδοξεί να συγκεντρώσει για πρώτη φορά σε ενιαία βάση όλα τα δεδομένα για τα ακίνητα των φορολογουμένων. Η ΑΑΔΕ θέτει σε κίνηση έναν εκτεταμένο μηχανισμό ελέγχων και καλεί περίπου επτά εκατομμύρια ιδιοκτήτες να επανεξετάσουν τα στοιχεία που έχουν δηλώσει, διορθώνοντας λάθη ή συμπληρώνοντας πληροφορίες που λείπουν.
Η νέα πλατφόρμα αλλάζει ουσιαστικά τη φιλοσοφία της καταγραφής, καθώς δεν περιορίζεται σε αποσπασματικές δηλώσεις αλλά δημιουργεί έναν πλήρη «ψηφιακό φάκελο» για κάθε ακίνητο. Σε αυτόν θα αποτυπώνονται με λεπτομέρεια το είδος, η επιφάνεια, η γεωγραφική θέση, ο όροφος, η κατάσταση (ημιτελές ή ολοκληρωμένο), η ηλεκτροδότηση, καθώς και ο τρόπος χρήσης, είτε πρόκειται για ιδιοκατοίκηση, μίσθωση, δωρεάν παραχώρηση ή κενό ακίνητο.
Το Μητρώο θα «αντλεί» και θα διασταυρώνει πληροφορίες από το Εθνικό Κτηματολόγιο, τον ΔΕΔΔΗΕ και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος
Κρίσιμο στοιχείο του νέου συστήματος είναι η διασύνδεση με άλλες βάσεις δεδομένων. Το Μητρώο θα «αντλεί» και θα διασταυρώνει πληροφορίες από το Εθνικό Κτηματολόγιο, τον ΔΕΔΔΗΕ και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, ενώ θα ενσωματώνει ακόμη και στοιχεία για ασφαλιστήρια συμβόλαια ή πολεοδομικές άδειες. Με αυτόν τον τρόπο, η φορολογική διοίκηση αποκτά τη δυνατότητα να εντοπίζει άμεσα αποκλίσεις και ασυμφωνίες ανάμεσα σε διαφορετικές δηλώσεις.
Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται κυρίως περιπτώσεις όπου ακίνητα έχουν καταγραφεί σε άλλες υπηρεσίες αλλά δεν έχουν δηλωθεί στην εφορία. Αν ένα ακίνητο δεν εμφανίζεται στο έντυπο Ε9, τότε δεν έχει επιβληθεί ούτε ο ΕΝΦΙΑ ή παλαιότεροι φόροι ακίνητης περιουσίας, γεγονός που ενεργοποιεί ελέγχους με πιθανές κυρώσεις. Από τη φορολογική διοίκηση διευκρινίζεται ότι οι περιπτώσεις σοβαρών παραλείψεων θα αντιμετωπιστούν αυστηρά, ενώ για μικρές διαφορές αναμένεται πιο ευέλικτη προσέγγιση.
Παράλληλα, το νέο Μητρώο φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε μια χρόνια στρέβλωση που αφορά τα αγροτεμάχια και τις καλλιεργούμενες εκτάσεις. Μέχρι σήμερα, η εικόνα που υπήρχε ήταν συχνά ασαφής, καθώς δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις όπου δηλώνονταν εκτάσεις που δεν ανήκαν στον δηλούντα ή καλλιεργούνταν μέσω άτυπων συμφωνιών ανταλλαγής μεταξύ αγροτών.
Με το νέο καθεστώς, κάθε παραγωγός υποχρεούται να δηλώνει με ακρίβεια όχι μόνο τα ιδιόκτητα χωράφια, αλλά και εκείνα που μισθώνει ή του έχουν παραχωρηθεί για καλλιέργεια. Η καταγραφή αυτή συνδέεται άμεσα με τις αγροτικές ενισχύσεις, καθώς μόνο οι δηλωμένες εκτάσεις θα λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των επιδοτήσεων. Αυτό σημαίνει ότι όσοι δεν συμμορφωθούν κινδυνεύουν να χάσουν σημαντικά ποσά, ιδιαίτερα ενόψει των πληρωμών που πραγματοποιούνται το φθινόπωρο.
Την ίδια στιγμή, μετατίθεται για ακόμη μία φορά η υποχρεωτική πληρωμή των ενοικίων μέσω τραπεζικών συναλλαγών. Αν και το μέτρο είχε προγραμματιστεί να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Απριλίου, τελικά αποφασίστηκε εξάμηνη παράταση, με ορίζοντα εφαρμογής την 1η Οκτωβρίου. Η καθυστέρηση αυτή συνδέεται με την ανάγκη πλήρους ενσωμάτωσης των μισθωτικών σχέσεων στο νέο Μητρώο.
Όταν τεθεί σε ισχύ το νέο πλαίσιο, οι αλλαγές θα είναι ουσιαστικές. Οι ενοικιαστές που συνεχίζουν να πληρώνουν με μετρητά θα αποκλείονται από επιδόματα και ενισχύσεις που σχετίζονται με τη στέγαση. Αντίστοιχα, οι ιδιοκτήτες που δεν δηλώνουν τις εισπράξεις τους μέσω τραπεζικού συστήματος θα χάνουν φορολογικά οφέλη, όπως η έκπτωση στο εισόδημα από ενοίκια, γεγονός που οδηγεί σε αυξημένη φορολογική επιβάρυνση.
Συνολικά, το Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων αποτελεί ένα κρίσιμο εργαλείο για τον εκσυγχρονισμό της αγοράς και την ενίσχυση της διαφάνειας. Μέσα από τη συγκέντρωση και τη διασταύρωση δεδομένων, επιχειρείται να περιοριστεί η φοροδιαφυγή, να ξεκαθαρίσει η πραγματική εικόνα της περιουσίας και να τεθούν οι βάσεις για πιο στοχευμένες πολιτικές. Το επόμενο διάστημα θα αποδείξει κατά πόσο το εγχείρημα μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά το τοπίο ή αν θα σκοντάψει στις γνωστές αδυναμίες της εφαρμογής.
