Από το Ιράν στα προάστια του Λονδίνου: Ο αόρατος υβριδικός πόλεμος κατά των Εβραίων

Η αστυνομική και αντικατασκοπική κινητοποίηση σε ολόκληρη την Ευρώπη αναδεικνύει πώς μια αόρατη μορφή «υβριδικού πολέμου» στοχοποιεί οργανωμένα τους Εβραίους και τις κοινότητές τους. Στόχος δεν είναι οι μαζικές απώλειες, αλλά ο διαρκής φόβος και η ψυχολογική πίεση, με φτηνές, πρόχειρες επιθέσεις που όμως αναστατώνουν τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων.

Τους τελευταίους δύο μήνες, πάνω από δώδεκα επιθέσεις σε Βρετανία, Ολλανδία, Βέλγιο, Γαλλία και Γερμανία –εκρήξεις κοντά σε συναγωγές και εβραϊκά σχολεία, εμπρησμοί οχημάτων και κτιρίων– αποδίδονται σε μια μέχρι πρόσφατα άγνωστη οργάνωση, την «Ισλαμική Κίνηση των Συντρόφων της Δεξιάς» (Harakat Ashab al‑Yamin al‑Islamiyya). Οι αρχές εξετάζουν εάν πίσω από την οργάνωση βρίσκεται το Ιράν ή έτερο «αντιπρόσωπο», αξιοποιώντας το ευρωπαϊκό έδαφος ως σκηνικό ενός χαμηλής έντασης πολέμου με στόχο τους Εβραίους και, εμμέσως, τις κυβερνήσεις της Ευρώπης.

Πολλοί από τους φερόμενους δράστες δεν έχουν καμία ιστορία εξτρεμισμού: πρόκειται για εφήβους και νεαρούς ενήλικες, που –σύμφωνα με δικηγόρους και αστυνομικές πηγές– στρατολογούνται μέσω εφαρμογών τύπου Snapchat και Telegram με αντάλλαγμα «γρήγορα χρήματα». Μια δικηγόρος στο Βέλγιο περιγράφει τον πελάτη της, κατηγορούμενο για εμπρησμό κοντά στο εβραϊκό τρίγωνο της Αμβέρσας, ως «κρέας για τα κανόνια», εξηγώντας ότι δεν γνώριζε καν πως η ενέργεια θα βιντεοσκοπηθεί και θα χρησιμοποιηθεί για προπαγάνδα.

Εβραίοι και Ευρώπη στο στόχαστρο του «υβριδικού πολέμου»

Οι ειδικοί στον αντιτρομοκρατικό σχεδιασμό μιλούν για κλασική περίπτωση υβριδικού πολέμου: μικρές νυχτερινές επιθέσεις σε εβραϊκούς ή ισραηλινώς συνδεδεμένους στόχους, που σκοπό έχουν να κλονίσουν το αίσθημα ασφάλειας χωρίς να προκαλέσουν μια άμεση στρατιωτική κλιμάκωση. Ο Adrian Shtuni, συνεργάτης του International Center for Counter‑Terrorism, υπογραμμίζει ότι τακτικές, στόχοι και δίκτυα διάχυσης των αναρτήσεων «δείχνουν έντονα προς το Ιράν», ενώ τονίζει πως η «ερασιτεχνική» εικόνα είναι στην πραγματικότητα στρατηγική επιλογή για μεγαλύτερη ευελιξία και άρνηση ευθύνης.

Την ίδια ώρα, υπηρεσίες όπως η MI5 στη Βρετανία είχαν ήδη, από το 2025, προειδοποιήσει για κλιμάκωση της «διασυνοριακής επιθετικότητας» της Τεχεράνης, με χρήση εγκληματικών «πληρεξούσιων» σε ευρωπαϊκό έδαφος. Η δήλωση της Βρετανίδας ανώτατης συντονίστριας για την αντιτρομοκρατία, Vicki Evans, περί «βίας ως υπηρεσίας» και «εγκληματικών αντιπροσώπων» επιβεβαιώνει ότι οι αρχές βλέπουν ένα μοντέλο κρατικά καθοδηγούμενων ενεργειών, με τους Εβραίους της Ευρώπης να γίνονται, για ακόμη μια φορά, εύκολος στόχος.

Στο Λονδίνο, όπου κατοικεί πάνω από το μισό της εβραϊκής κοινότητας των περίπου 300.000 ατόμων της Βρετανίας, καταγράφηκε μπαράζ εμπρησμών σε συναγωγές, φιλανθρωπικά ιδρύματα και ακόμη και σε τέσσερα ασθενοφόρα εβραϊκής οργάνωσης στο Golders Green. Η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε επιπλέον 25 εκατ. λίρες για ενισχυμένες περιπολίες και μέτρα ασφαλείας, ενώ συναγωγές και κοινότητες συγκεντρώνουν χρήματα για ιδιωτική φύλαξη και εθελοντικές περιπολίες.

Εβραίοι στην Ευρώπη: φόβος, ασφάλεια και αντισημιτισμός

Στο Βέλγιο, στρατιώτες έχουν αναπτυχθεί μαζί με την αστυνομία για τη φύλαξη συναγωγών και εβραϊκών ιδρυμάτων, μετά από αλλεπάλληλες επιθέσεις στο Λιέγη και την Αμβέρσα. Παρόμοια εικόνα και σε Ολλανδία, Γαλλία και Γερμανία, όπου μικρές εκρήξεις και εμπρησμοί σε σχολεία και χώρους λατρείας στέλνουν το ίδιο μήνυμα: οι εβραϊκοί στόχοι είναι ευάλωτοι, και καμία πόλη στην Ευρώπη δεν είναι πραγματικά «μακριά» από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Παρότι οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει έως τώρα κυρίως υλικές ζημιές και ελάχιστους τραυματισμούς, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι το πραγματικό διακύβευμα είναι η ανθεκτικότητα των δημοκρατικών θεσμών και η εμπιστοσύνη των πολιτών. Ο Dave Rich, επικεφαλής πολιτικής στον οργανισμό Community Security Trust, υπενθυμίζει ότι, ανεξάρτητα από το αν καθοδηγούνται από κράτη ή «οργανικό» εξτρεμισμό, οι επιθέσεις αυτές παραμένουν ξεκάθαρα αντισημιτικές και αντιμετωπίζονται ως εγκλήματα μίσους από την αστυνομία.

Στο νέο αυτό περιβάλλον, όπου η γεωπολιτική ένταση μεταφράζεται σε «φτηνές» αλλά συμβολικά ισχυρές επιθέσεις, οι Εβραίοι στην Ευρώπη βιώνουν μια καθημερινότητα υπό διαρκή απειλή, πίσω από συρματοπλέγματα και αστυνομικές κορδέλες. Και καθώς οι αρχές ψάχνουν τα δίκτυα στρατολόγησης και χρηματοδότησης, η ήπειρος καλείται να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί να προστατεύσει αποτελεσματικά τις μειονότητες‑στόχους, χωρίς να υποκύψει στον φόβο που επιδιώκουν να καλλιεργήσουν οι αρχιτέκτονες του υβριδικού πολέμου;