Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αποφασισμένος να πείσει ότι ο πόλεμος με το Ιράν πέτυχε τον «υπ’ αριθμόν ένα» στόχο: να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα η Τεχεράνη. Στο Οβάλ Γραφείο διακήρυξε ότι «ο στόχος επετεύχθη», την ώρα που οι υπηρεσίες πληροφοριών και η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) δεν έχουν καταγράψει καταστροφή ή απομάκρυνση του αποθέματος υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου από τα ιρανικά υπόγεια συγκροτήματα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται αμερικανικοί και διεθνείς αξιωματούχοι, το Ιράν φέρεται να διατηρεί περίπου 970 λίβρες (περίπου 440 κιλά) υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, ικανές –θεωρητικά– για 10 έως και 12 πυρηνικές βόμβες, εφόσον αποκατασταθεί η βιομηχανική ικανότητα εμπλουτισμού. Παρά τους επανειλημμένους βομβαρδισμούς σε εγκαταστάσεις όπως η Ισφαχάν και η Νατάνζ, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το υλικό μετακινήθηκε ή εξουδετερώθηκε, ενώ διεθνείς επιθεωρητές δεν έχουν μπορέσει να επιστρέψουν στο πεδίο μετά τα χτυπήματα.

Πυρηνικά Ιράν: ο πόλεμος των αφηγημάτων

Την ίδια στιγμή, ο Λευκός Οίκος συρρικνώνει σταδιακά τους διακηρυγμένους στόχους του πολέμου, αποφεύγοντας πλέον ακόμη και να αναφέρει ρητά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο παρουσίασε δημόσια τέσσερις βασικούς στόχους της εκστρατείας, χωρίς να περιλαμβάνει την εξουδετέρωση των ιρανικών πυρηνικών, εστιάζοντας αντίθετα στην «συντριβή της ασπίδας πυραύλων και drones» που προστατεύουν τις εγκαταστάσεις.

Αυτό δημιουργεί ένα επικίνδυνο κενό ανάμεσα στην ρητορική περί εξάλειψης της πυρηνικής απειλής και στην πραγματικότητα στο πεδίο, όπου το καθεστώς της Τεχεράνης διατηρεί τον έλεγχο κρίσιμης πυρηνικής υποδομής και αποθεμάτων. Ο επικεφαλής της ΙΑΕΑ, Ραφαέλ Γκρόσι, αναγνωρίζει ότι οι αεροπορικές επιθέσεις «σήκωσαν χειρόφρενο» στο πρόγραμμα, αλλά προειδοποιεί πως, όταν τελειώσουν οι επιχειρήσεις, η διεθνής κοινότητα θα βρεθεί αντιμέτωπη με «μείζονα ζητήματα» που παραμένουν άλυτα.

Πυρηνικά και Ιράν μετά τον πόλεμο

Στρατιωτικές και διπλωματικές πηγές αποκαλύπτουν ότι η Ουάσιγκτον εξέτασε σοβαρά την αποστολή Ειδικών Δυνάμεων για την κατάληψη των 30–50 κοντέινερ με πυρηνικό υλικό, αλλά ο κίνδυνος βαριών απωλειών σε βάθος εκατοντάδων μιλίων μέσα στο Ιράν πάγωσε το σχέδιο. Η Ισλαμική Επαναστατική Φρουρά, που έχει τον έλεγχο του «σκιώδους» πυρηνικού βραχίονα της χώρας, θεωρείται ότι έχει θωρακίσει την Ισφαχάν με ισχυρές αντιαεροπορικές και χερσαίες δυνάμεις.

Στο παρασκήνιο επανέρχεται στο τραπέζι το σενάριο μιας νέας συμφωνίας, αντίστοιχης με αυτήν του 2015, όταν η κυβέρνηση Ομπάμα πέτυχε την αποστολή περίπου του 97% των ιρανικών αποθεμάτων στη Ρωσία, επιμηκύνοντας τον χρόνο «διάρρηξης» για κατασκευή πυρηνικού όπλου τουλάχιστον σε έναν χρόνο. Ο ίδιος ο Τραμπ είχε αποσύρει τις ΗΠΑ από εκείνη τη συμφωνία το 2018 χαρακτηρίζοντάς την «από τις χειρότερες στην ιστορία», τώρα όμως βρίσκεται αντιμέτωπος με την κριτική ότι, παρά τον πόλεμο, έχει πετύχει λιγότερα από τον προκάτοχό του στο μέτωπο των πυρηνικών του Ιράν, όπως γράφουν οι New York Times.

Καθώς ο πρόεδρος μιλά για «ολοκλήρωση» των επιχειρήσεων εντός «λίγων εβδομάδων» και μεταθέτει την τελική αντιμετώπιση της πυρηνικής απειλής σε «έναν μελλοντικό πρόεδρο που θα πάει να τους χτυπήσει ξανά», το τοπίο στην περιοχή γίνεται ακόμη πιο ρευστό. Τη στιγμή που ο πόλεμος απλώνεται στον Περσικό Κόλπο, με επιθέσεις σε πετρελαιοφόρα και άνοιγμα νέων μετώπων σε Λίβανο και πανεπιστήμια του Ιράν, η πυρηνική αβεβαιότητα λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής κινδύνου για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία.
.