Μια συγκλονιστική υπόθεση ήρθε στο φως, που αποκαλύπτει σοβαρά λάθη σε κλινικές εξωσωματικής γονιμοποίησης στο ψευδοκράτος των κατεχόμενων εδαφών στη βόρεια Κύπρο, όπου οικογένειες από τη Βρετανία έλαβαν λάθος σπέρμα. Η ιστορία της Λόρα και της Μπεθ είναι χαρακτηριστική, καθώς οι δύο γυναίκες επέλεξαν έναν συγκεκριμένο Δανό δότη σπέρματος για τα δύο παιδιά τους ώστε να έχουν βιολογική συγγένεια μεταξύ τους. Ωστόσο, μετά τη γέννηση του δεύτερου παιδιού και χρόνια αμφιβολιών, τα τεστ DNA έδειξαν ότι τα παιδιά όχι μόνο δεν προέρχονταν από τον επιλεγμένο δότη, αλλά δεν ήταν καν βιολογικά αδέλφια, καθώς χρησιμοποιήθηκε σπέρμα από δύο διαφορετικούς άνδρες.
Συνολικά επτά οικογένειες έχουν καταγγείλει παρόμοια περιστατικά, με τα αποτελέσματα εμπορικών τεστ DNA να επιβεβαιώνουν τους φόβους τους για χρήση λάθος δοτών σπέρματος ή ωαρίων. Η περιοχή του ψευδοκράτους στην βόρεια Κύπρο έχει αναδειχθεί σε δημοφιλή προορισμό για τη βιομηχανία της γονιμότητας λόγω των χαμηλών τιμών, των υψηλών ποσοστών επιτυχίας και της παροχής υπηρεσιών που είναι παράνομες στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπως η επιλογή φύλου για μη ιατρικούς λόγους. Το θέμα του φύλου απασχολεί πολλούς γονείς και φαίνεται πως, για όσους από αυτούς δεν είναι διατεθειμένοι να το αφήσουν στην τύχη, το ψευδοκράτος των κατεχόμενων εδαφών στη βόρεια Κύπρο προσφέρει μια διέξοδο.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο εκεί είναι εξαιρετικά χαλαρό και οι νόμοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εφαρμόζονται. Παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις και τα ευρήματα της έρευνας, το τοπικό «υπουργείο υγείας» που εποπτεύει τις κλινικές δεν έχει δώσει καμία απάντηση, αφήνοντας τις οικογένειες αντιμέτωπες με τις ψυχολογικές και νομικές συνέπειες αυτών των μοιραίων λαθών.
Η εμπειρία της Μπεθ και της Λόρα, του ζευγαριού από τη Βρετανία που το 2011 επέλεξε την κλινική Dogus στα Κατεχόμενα της Κύπρου για να ξεκινήσει οικογένεια, ήταν άκρως οδυνηρή. Το ζευγάρι είχε ζητήσει συγκεκριμένα τον δότη «Finn» από τη διεθνή τράπεζα σπέρματος Cryos της Δανίας, έναν άνδρα με αναλυτικό ιατρικό και ψυχολογικό προφίλ, του οποίου τα χαρακτηριστικά έμοιαζαν με τα δικά τους. Η συντονίστρια της κλινικής και η γιατρός Φιρντέβς Ουγκούζ Τιπ τις διαβεβαίωσαν ότι το σπέρμα θα παραγγελθεί κανονικά, τόσο για το πρώτο τους παιδί, την Κέιτ, όσο και για το δεύτερο, τον Τζέιμς, ώστε τα αδέρφια να έχουν βιολογική συγγένεια.
Παρά το συνολικό κόστος των 16.000 λιρών, οι υποψίες άρχισαν να γεννιούνται όταν ο Τζέιμς μεγάλωσε, καθώς τα εξωτερικά του χαρακτηριστικά διέφεραν πλήρως από εκείνα του Δανού δότη. Τα τεστ DNA στα οποία υποβλήθηκαν τελικά τα παιδιά επιβεβαίωσαν τους χειρότερους φόβους των γονέων: κανένα από τα δύο παιδιά δεν προερχόταν από τον δότη που είχαν πληρώσει, ενώ επιπλέον δεν ήταν καν βιολογικά αδέρφια μεταξύ τους, καθώς χρησιμοποιήθηκαν δύο διαφορετικοί, άγνωστοι δότες.
Η έρευνα εντόπισε και άλλες βρετανικές οικογένειες με παρόμοιες καταγγελίες για την ίδια γιατρό. Από την πλευρά της, η γιατρός αρνήθηκε κάθε ευθύνη, υποστηρίζοντας ότι δεν ήταν αρμόδια για τις παραγγελίες σπέρματος και αμφισβητώντας την εγκυρότητα των τεστ DNA. Μάλιστα, ισχυρίστηκε ότι δεν εκτελούσε θεραπείες εξωσωματικής την επίμαχη περίοδο, παρά το γεγονός ότι η ιστοσελίδα της κλινικής την παρουσίαζε τότε ως επικεφαλής των επεμβάσεων. Η ίδια η κλινική Dogus δεν έχει ανταποκριθεί μέχρι στιγμής στα αιτήματα για σχολιασμό, αφήνοντας το ζευγάρι στο απόλυτο σκοτάδι όσον αφορά το ιατρικό ιστορικό και την ταυτότητα των πραγματικών δοτών, όπως αναφέρει δημοσίευμα του BBC.
