Ένα αρχαιολογικό εύρημα αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το ποιος ανακάλυψε την Αμερική, καθώς μια νέα θεωρία υποστηρίζει ότι έφτασαν πρώτοι οι Ρωμαίοι, την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Επισήμως, ο Χριστόφορος Κολόμβος θεωρείται ο πρώτος Ευρωπαίος που έφτασε στον Νέο Κόσμο το 1492, παρότι προηγήθηκαν οι Βίκινγκς με οικισμό που δημιούργησαν το 1021 στο L’Anse aux Meadows στη Νέα Γη του Καναδά.
Ένα μικρό κεφάλι από τερακότα όμως, που απεικονίζει έναν γενειοφόρο άνδρα με ευρωπαϊκά γνωρίσματα, κρυμμένο μέσα σε έναν μεξικάνικο τάφο, ενδέχεται να αλλάξει την παγκόσμια ιστορία.
Η Daily Mail έγραψε ότι το αντικείμενο είναι γνωστό ως «Κεφάλι του Tecaxic-Calixtlahuaca» και ανακαλύφθηκε το 1933 μέσα σε έναν σφραγισμένο προ-ισπανικό τάφο, κάτω από πολλές άθικτες στρώσεις, γεγονός που φαινομενικά υποδηλώνει ότι δεν τοποθετήθηκε μετά την ταφή.
Επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τα χαρακτηριστικά του προσώπου, το στυλ της γενειάδας και η τεχνική κατασκευής του αρχαιολογικού ευρήματος, παρουσιάζουν εντυπωσιακή ομοιότητα με αντικείμενα της αρχαίας Μεσογείου και όχι με τους τότε πολιτισμούς της Μεσοαμερικής.
Ο Γερμανός αρχαιολόγος Μπερνάρντ Αντρέα κατέληξε τη δεκαετία του 1960 στο συμπέρασμα ότι το αντικείμενο ήταν «χωρίς καμία αμφιβολία ρωμαϊκό», συνδέοντάς το από στυλιστική άποψη με την περίοδο των Σεβήρων της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, γύρω στο 200 μ.Χ.
Επιπλέον, επιστημονικές αναλύσεις με τη μέθοδο της θερμοφωταύγειας -μια τεχνική που προσδιορίζει την ηλικία των κεραμικών και των αγγείων μετρώντας το φως που εκπέμπουν όταν θερμαίνονται- επιβεβαίωσαν περαιτέρω την αρχαιότητά του, υποδηλώνοντας ότι το αντικείμενο χρονολογείται πριν από την επαφή των Ευρωπαίων με την Αμερική.
Ακόμη, ο τάφος που βρέθηκε το «Κεφάλι του Tecaxic-Calixtlahuaca» χρονολογείται στα τέλη του 15ου αιώνα, λίγα μόλις χρόνια πριν από την άφιξη του Ερνάν Κορτές.
Τα παραπάνω οδηγούν στην αμφιλεγόμενη θεωρία που υποστηρίζει πως οι Ρωμαίοι ενδέχεται να ανακάλυψαν την Αμερική πριν από τον Κολόμβο και πριν φτάσουν οι Βίκινγκς.
Επιφυλάξεις, ερωτήματα και κενά στη θεωρία
Παρά τον προβληματισμό που έχει προκαλέσει το εύρημα, πολλοί αρχαιολόγοι παραμένουν επιφυλακτικοί, προειδοποιώντας ότι ακραίοι ισχυρισμοί απαιτούν και αδιάσειστα στοιχεία.
Συγκεκριμένα, στην Αμερική δεν έχουν εντοπιστεί ρωμαϊκά πλοία, οικισμοί ή άλλα αντικείμενα που να επιβεβαιώνουν ένα τέτοιο ταξίδι.
Μία εξήγηση λοιπόν, είναι πως το κεφάλι μπορεί να έφτασε στο Μεξικό πριν από την κατάκτηση από τον Κορτές. Εξάλλου, τότε οι Ευρωπαίοι ήδη βρίσκονταν στην Αμερική με αποικίες στην Κούβα.
Μια άλλη θεωρία υποστηρίζει πως είναι αρχαιολογική απάτη, επισημαίνοντας κενά στα αρχεία της ανασκαφής του 1933 υπό τη διεύθυνση του Χοσέ Γκαρσία Παγιόν.
Σύμφωνα με μεταγενέστερες μαρτυρίες, ο Παγιόν δεν ήταν πάντα παρών κατά τη διάρκεια της ανασκαφής, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο το αντικείμενο να είχε τοποθετηθεί εκεί σκόπιμα.
Ωστόσο, όσοι υποστηρίζουν την αυθεντικότητα του αντικειμένου, ισχυρίστηκαν ότι το πλαίσιο της ανακάλυψης καθιστά τέτοιες εξηγήσεις δύσκολο να γίνουν αποδεκτές. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, το κεφάλι βρέθηκε σε έναν σφραγισμένο τάφο κάτω από πολλαπλά άθικτα στρώματα δαπέδου, μια λεπτομέρεια που υποδηλώνει ότι ο χώρος παρέμενε ανέπαφος για αιώνες. Αν αυτό ισχύει, το συγκεκριμένο πλαίσιο περιορίζει σημαντικά την πιθανότητα το αντικείμενο να εισήχθη μεταγενέστερα.
Ακόμη, μια τέταρτη θεωρία που τα τελευταία χρόνια συγκεντρώνει το ενδιαφέρον των αρχαιολόγων, αναφέρει πως το αρχαιολογικό εύρημα έφτασε πράγματι από Ευρωπαίους τα αρχαία χρόνια, αλλά τυχαία.
Συγκεκριμένα, υποστηρίζει ότι κάποιο πλοίο έμεινε ακυβέρνητο και πως το φορτίο του κατέληξε στις ακτές του Μεξικού. Με την πάροδο του χρόνου, το αντικείμενο ενδέχεται να ενσωματώθηκε στις τοπικές πολιτισμικές ή ταφικές πρακτικές, χάνοντας κάθε ίχνος της αρχικής του διαδρομής.
Αν και αυτή η ιδέα μπορεί να φαίνεται αδύνατη, οι ωκεανογράφοι έχουν παρατηρήσει ότι ρεύματα όπως το Ρεύμα των Καναρίων Νήσων και το Βόρειο Ισημερινό Ρεύμα μπορούν, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, να μεταφέρουν απορρίμματα σε τεράστιες αποστάσεις.
Οι επικριτές της παραπάνω θεωρίας τονίζουν, όμως, ότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένα αρχαιολογικά ευρήματα που να υποστηρίζουν τη ρωμαϊκή παρουσία στην Αμερική πέρα από αυτό το μοναδικό αντικείμενο.
