Η αποκάλυψη ότι η Δανία ήταν έτοιμη να ανατινάξει τους βασικούς διαδρόμους προσγείωσης στη Γροιλανδία, αν οι ΗΠΑ επιχειρούσαν εισβολή για να πάρουν τον έλεγχο του νησιού, φωτίζει τη σοβαρότερη κρίση στις σχέσεις Κοπεγχάγης–Ουάσινγκτον στη μεταπολεμική περίοδο. Η υπόθεση αναδεικνύει τη γεωπολιτική σημασία που έχει αποκτήσει η Γροιλανδία για τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη, σε ένα σκηνικό ενεργειακού και στρατηγικού ανταγωνισμού στην Αρκτική.
Σύμφωνα με ανώτερους Ευρωπαίους αξιωματούχους, η Δανία έστειλε τον Ιανουάριο στρατιώτες στη Γροιλανδία με επαρκείς ποσότητες εκρηκτικών για να καταστρέψουν τους κύριους διαδρόμους προσγείωσης κοντά στην πρωτεύουσα Νουούκ και στην πρώην αεροπορική βάση του Κανγκερλουάκ. Μαζί με τα εκρηκτικά μεταφέρθηκαν και αποθέματα αίματος, ένδειξη ότι η Κοπεγχάγη προετοιμαζόταν ακόμη και για ανοιχτή σύγκρουση με αμερικανικές δυνάμεις σε γη ΝΑΤΟϊκού εδάφους.
Η κίνηση αυτή έγινε εν μέσω κλιμάκωσης της έντασης με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επέμενε στη «λήψη ελέγχου» της Γροιλανδίας, μετά την επιτυχία του στην ανατροπή του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα. Ευρωπαίος αξιωματούχος περιέγραψε το κλίμα στην Ουάσινγκτον λέγοντας χαρακτηριστικά ότι, μετά τη Βενεζουέλα, στον Λευκό Οίκο «νόμιζαν ότι μπορούν να περπατήσουν στο νερό» και ότι η Γροιλανδία αποτελούσε τον επόμενο μεγάλο στόχο.
Δανία, Γροιλανδία και ευρωπαϊκή ασπίδα
Τυπικά, η ανάπτυξη δανικών, γαλλικών, γερμανικών και άλλων βόρειων στρατευμάτων στη Γροιλανδία βαφτίστηκε ως «στρατιωτική άσκηση», η οποία είχε, όπως υποστηρίζει η Κοπεγχάγη, κοινοποιηθεί στο αμερικανικό Πεντάγωνο. Ωστόσο, όπως αποκάλυψε η δανική δημόσια τηλεόραση DR, ο πραγματικός στόχος ήταν να καταστεί σαφές ότι τυχόν αμερικανική προσπάθεια κατάληψης της Γροιλανδίας θα μπορούσε να γίνει μόνο με εχθρικό τρόπο, χωρίς την υποδομή που θα διευκόλυνε μία γρήγορη στρατιωτική επιχείρηση.
Η Δανία δεν ήταν μόνη. Γαλλία και Γερμανία, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, στήριξαν αποφασιστικά το σχέδιο της Κοπεγχάγης. «Οι Γάλλοι ήταν απίστευτα χρήσιμοι, κατάλαβαν αμέσως ότι χρειαζόμασταν ένα σχέδιο», ανέφερε χαρακτηριστικά δεύτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος, υπογραμμίζοντας τον βαθμό ευρωπαϊκής συσπείρωσης γύρω από την υπεράσπιση της Γροιλανδίας ως τμήμα του δανικού, και άρα ευρωπαϊκού, χώρου.
Η κρίση Δανίας – ΗΠΑ για τη Γροιλανδία
Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν χαρακτήρισε την υπόθεση ως τη «χειρότερη εξωτερική κρίση από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο» για τη χώρα της. Η ίδια τόνισε ότι μόνο χάρη στην ευρωπαϊκή συνεργασία η Κοπεγχάγη βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη θέση, υπογραμμίζοντας ότι ο κίνδυνος δεν έχει πλήρως απομακρυνθεί.
Η αποκλιμάκωση επήλθε όταν ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, εκμεταλλευόμενος τη συνάντηση στο Νταβός, έπεισε τον Τραμπ να αποδεχθεί το περίγραμμα μιας «μελλοντικής συμφωνίας» με τη Δανία για τη Γροιλανδία. Παρά τις διαβεβαιώσεις για συνέχιση των διαπραγματεύσεων με σεβασμό στις «κόκκινες γραμμές» κυριαρχίας της Δανίας και της Γροιλανδίας, η Φρεντέρικσεν παραδέχθηκε ότι η επιθυμία του Τραμπ «να πάρει τη Γροιλανδία παραμένει άθικτη».
Το «κοιμισμένο» μέτωπο της Γροιλανδίας
Η DR μίλησε με δώδεκα κορυφαίους κυβερνητικούς, στρατιωτικούς και αξιωματούχους πληροφοριών στη Δανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία, περιγράφοντας μια ταχεία κλιμάκωση της προετοιμασίας μετά την εισβολή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα. Πρώην Δανός υπουργός προειδοποίησε ότι το ζήτημα της Γροιλανδίας «δεν έχει εξαφανιστεί, απλώς κοιμάται», δηλώνοντας ουσιαστικά ότι το μέτωπο Δανίας–Γροιλανδίας–ΗΠΑ μπορεί ανά πάσα στιγμή να αναζωπυρωθεί, σύμφωνα με τους Financial Times.
Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ αντέδρασε οργισμένα στο ευρωπαϊκό μπλοκ γύρω από τη Δανία, απειλώντας με επιπλέον δασμούς τη χώρα και τους συμμάχους της που συμμετείχαν στην ανάπτυξη δυνάμεων στη Γροιλανδία. Το σκηνικό αυτό εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική αντιπαράθεση στην Αρκτική, όπου η Γροιλανδία αποτελεί κρίσιμο κρίκο για αντιπυραυλική άμυνα, πρόσβαση σε νέες θαλάσσιες οδούς και εκμετάλλευση φυσικών πόρων.
