Το Ισραήλ φέρεται να ανοίγει ένα νέο, εξαιρετικά επικίνδυνο μέτωπο μέσα στο χάος του πολέμου με το Ιράν, επενδύοντας στις φιλοδοξίες Ιρανών Κούρδων ανταρτών στα σύνορα με το βόρειο Ιράκ.
Οι επαφές, που σύμφωνα με πηγές διαρκούν εδώ και περίπου έναν χρόνο, συμπλέκονται τώρα με την αεροπορική εκστρατεία ΗΠΑ–Ισραήλ, αλλά και με τον ευρύτερο αναβρασμό στη ζώνη Ιράν–Λίβανος–Γάζα – Κουρδιστάν.
Συμμαχία συμφέροντος: Ισραήλ και Κούρδοι στο ιρανικό μέτωπο
Ισραηλινές και ιρανικές κουρδικές πηγές αναφέρουν ότι το Ισραήλ έχει συνομιλίες με ένοπλες ιρανικές κουρδικές οργανώσεις που εδρεύουν στο ημιαυτόνομο Κουρδιστάν του Ιράκ, με στόχο την εκμετάλλευση της τρέχουσας σύγκρουσης για την αποδυνάμωση της Τεχεράνης. Οι συνομιλίες αυτές παρουσιάζονται ως «μακροχρόνιες», με τη λογική ενός παλιού άξονα συνεργασίας: το Ισραήλ από τη δεκαετία του 1960 βλέπει τους Κούρδους ως ανάχωμα απέναντι σε κοινούς αντιπάλους στην περιοχή.
Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τις επαφές, οι κουρδικές φατρίες προσβλέπουν σε μια ευκαιρία να περάσουν τα σύνορα και να καταλάβουν πόλεις όπως η Οσναβίγιε και η Πιράνσαρ, δημιουργώντας μια λωρίδα ελεγχόμενου εδάφους στα δυτικά σύνορα του Ιράν. Η εκτίμηση για τη συνολική δύναμη των κουρδικών ένοπλων ομάδων κυμαίνεται μεταξύ 5.000 και 8.000 μαχητών, κυρίως με ελαφρύ οπλισμό, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητές τους για μια πραγματική απόπειρα αυτοδιάθεσης, αλλά όχι για μια αποσταθεροποιητική ανταρσία στα μετόπισθεν του ιρανικού καθεστώτος.
Ισραήλ – Κούρδοι: Σχέδιο διάβρωσης του ιρανικού κράτους
Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι η υποστήριξη του Ισραήλ δεν στοχεύει στην ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος, αλλά στην αποδυνάμωση της ικανότητάς του να ελέγχει τις παραμεθόριες περιοχές και να συγκεντρώνει δυνάμεις στο μέτωπο της αεροπορικής σύγκρουσης με ΗΠΑ και Ισραήλ. Η λογική είναι να αναγκαστεί το Ιράν να διασπάσει τις δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης, αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα πυραυλικές επιθέσεις, αεροπορικά πλήγματα και μια εν δυνάμει κουρδική ανταρσία στο δυτικό του άκρο.
Μέσα στο νέο αυτό σκηνικό, οι ιρανικές κουρδικές οργανώσεις PJAK, PDKI και PAK, μαζί με άλλες μακροχρόνιες αντικαθεστωτικές δομές, ανακοίνωσαν πρόσφατα ότι συγκροτούν συμμαχία, ελπίζοντας να κεφαλαιοποιήσουν τη διεθνή πίεση στην Τεχεράνη. Στρατηγικός τους στόχος, όπως περιγράφεται από κουρδικές πηγές, είναι μια ομοσπονδιακή αρχιτεκτονική στο εσωτερικό του Ιράν, με μια ημιαυτόνομη κουρδική περιοχή κατά το ιρακινό πρότυπο, και όχι άμεση απόσχιση.
Οι Κούρδοι σε σταυρόνημα: Ισραήλ, ΗΠΑ, γείτονες και φόβος προδοσίας
Παρά την κινητοποίηση, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι οι ιρακινοί Κούρδοι θα στηρίξουν ενεργά ένα ιρανικό κουρδικό μέτωπο, καθώς η ηγεσία του Ιρακινού Κουρδιστάν έχει δημόσια αποστασιοποιηθεί από κάθε σχέδιο εμπλοκής εντός Ιράν, υπό την απειλή ιρανικών αντιποίνων και με φόντο τις πολύπλοκες σχέσεις με Βαγδάτη και Άγκυρα. Το Ιράν έχει ήδη βομβαρδίσει κουρδικούς στόχους στο βόρειο Ιράκ, αλλά και αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, ενώ προειδοποιεί την Ερμπίλ ότι θα αντιδράσει σε κάθε ανάπτυξη «εχθρικών δυνάμεων» στην επαρχία.
Οι ίδιοι οι ιρανοί Κούρδοι μιλούν για στενότερο συντονισμό με τις ΗΠΑ παρά με το Ισραήλ, επισημαίνοντας όμως ότι μια επιχείρηση πέρα από τα σύνορα θα απαιτούσε αεροπορική κάλυψη και από τις δύο χώρες. Την ίδια στιγμή, κουρδικές πηγές εκφράζουν τον φόβο ότι θα μπορούσαν να βρεθούν στην ίδια θέση με τους Κούρδους της βόρειας Συρίας, που μετά από χρόνια συνεργασίας με την Ουάσιγκτον βρέθηκαν να χάνουν εδάφη όταν άλλαξαν οι αμερικανικές προτεραιότητες.
Η προοπτική μιας κουρδικής εξέγερσης προκαλεί ανησυχία όχι μόνο στην Τεχεράνη αλλά και στην Άγκυρα και στη Βαγδάτη, που φοβούνται το ντόμινο ενός ενισχυμένου κουρδικού εθνικισμού σε μια περιοχή όπου οι Κούρδοι είναι διασκορπισμένοι σε Ιράκ, Τουρκία, Συρία και Ιράν. Αναλυτές στο Ισραήλ προειδοποιούν ότι η υποστήριξη μιας εξέγερσης μπορεί να ενισχύσει το ιρανικό εθνικό αίσθημα και να λειτουργήσει εν τέλει αντιπαραγωγικά, ακόμη κι αν βραχυπρόθεσμα πιέσει στρατηγικά την Τεχεράνη.
Μέσα σε αυτό το εύφλεκτο πλαίσιο, η κλιμάκωση του πολέμου επεκτείνεται: το Ισραήλ σφυροκοπά τη Βηρυτό και τη Χεζμπολάχ, ενώ ο Λίβανος μετρά ολοένα και περισσότερους νεκρούς και εκτοπισμένους. Ταυτόχρονα, η Ουάσιγκτον κινείται διπλωματικά αλλά και στρατιωτικά, ανακοινώνοντας, μεταξύ άλλων, σχέδια επανασφάλισης θαλάσσιων απωλειών στον Κόλπο, επιχειρώντας να ελέγξει το ντόμινο που μπορεί να εξαπλωθεί από τον Περσικό μέχρι τη Μεσόγειο.
Σε αυτό το ρευστό τοπίο, η εμπλοκή του Ισραήλ με τους Ιρανούς Κούρδους δεν είναι απλώς μια παράπλευρη κίνηση, αλλά ένα πείραμα αναδιαμόρφωσης συνόρων και ισορροπιών που μπορεί να επηρεάσει συνολικά τον γεωπολιτικό χάρτη της Μέσης Ανατολής. Το αν αυτή η συμμαχία συμφέροντος θα μείνει στην περιοχή του παρασκηνίου ή θα εξελιχθεί σε ανοικτή, ένοπλη πρόκληση για την Τεχεράνη, θα κριθεί από την αντοχή του ιρανικού καθεστώτος, τη διάθεση ρίσκου σε Τελ Αβίβ και Ουάσιγκτον και, κυρίως, από το πόσο μακριά είναι διατεθειμένοι να φτάσουν οι ίδιοι οι Κούρδοι.
