Παρά το γεγονός ότι η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου έχει αποκτήσει πλέον παγκόσμιο χαρακτήρα, φιλοξενώντας υψηλόβαθμους αξιωματούχους από την Ιαπωνία έως τη Χιλή, στον πυρήνα της παραμένει μια αμιγώς διατλαντική και, κατά κύριο λόγο, ευρωπαϊκή διοργάνωση. Αυτό το κλίμα κυριάρχησε και την τελευταία ημέρα των εργασιών, η οποία ξεκίνησε με συζητήσεις γύρω από την ανάκτηση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας σε έναν «σκληρότερο κόσμο» και την προάσπιση των αξιών της Ευρώπης υπό πίεση.
«Συμφωνώ ότι υπάρχει επιτακτική ανάγκη η Ευρώπη να ανακτήσει την κυριαρχία της», δήλωσε στην ομιλία της η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλλας.
«Σε αντίθεση με όσα λέγονται, η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει τον κίνδυνο του πολιτισμικού αφανισμού», υπογράμμισε η Κάλας. «Αντιθέτως, πολλοί εξακολουθούν να θέλουν να γίνουν μέλη της οικογένειάς μας. Όταν βρέθηκα στον Καναδά πέρυσι, μου είπαν ότι πάνω από το 40% των Καναδών ενδιαφέρεται για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση· η λίστα αναμονής είναι αρκετά μεγάλη».
Το υπαρξιακό ερώτημα
Στην κορυφή αυτής της λίστας βρίσκεται η Ουκρανία, η οποία αποτέλεσε το κεντρικό θέμα της τελευταίας ημέρας. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην επόμενη ημέρα του πολέμου με τη Ρωσία και τον ρόλο που θα διαδραματίσει η Ευρώπη σε μια ενδεχόμενη ειρήνη.
«Το πώς θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος αποτελεί, στην πραγματικότητα, ένα υπαρξιακό ερώτημα για την Ευρώπη», δήλωσε ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, πρώην πρεσβευτής της Γερμανίας στην Ουάσινγκτον και πρόεδρος της διάσκεψης. «Θα καθορίσει, με πολλούς τρόπους, το μέλλον της ηπείρου μας», πρόσθεσε.
Ωστόσο, παρά τις αλλεπάλληλες ομιλίες, σύμφωνα με τους συντάκτες του Foreign Policy, Τζον Χαλτιγουάνγκερ και Ρίσι Ιγιενγκάρ, δεν προέκυψε καμία νέα απάντηση για τον τρόπο τερματισμού των εχθροπραξιών. Η επικρατούσα άποψη μεταξύ των Ευρωπαίων, την οποία διατύπωσε και ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, είναι ότι «η Ρωσία δεν είναι ακόμα πρόθυμη για σοβαρές συνομιλίες… Αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει μόνο όταν η Ρωσία εξαντληθεί, τουλάχιστον οικονομικά και ενδεχομένως στρατιωτικά».
Από την άλλη πλευρά, ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν επιθυμεί μια συμφωνία.
Με έναν νέο γύρο συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας —υπό τη μεσολάβηση των ΗΠΑ— να αναμένεται αυτή την εβδομάδα στη Γενεύη, οι Χαλτιγουάνγκερ και Ιγιενγκάρ αναφέρουν πως το μεγαλύτερο αναπάντητο ερώτημα παραμένει το πώς θα γεφυρωθεί αυτό το χάσμα απόψεων.
Το «εμβόλιο» των Ευρωπαίων ηγετών
Ο Εσθονός υπουργός Εξωτερικών, Μάργκους Τσάκνα, μιλώντας στο Foreign Policy, σημείωσε ότι η αναθεώρηση των προσδοκιών μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης λειτούργησε ως «εμβόλιο» για τους Ευρωπαίους ηγέτες, ώστε να συνειδητοποιήσουν ότι η διατλαντική σχέση είναι «ισχυρή, αλλά όχι χωρίς όρους».
«Βλέπω μια Ευρώπη με περισσότερη αυτοπεποίθηση. Βλέπω ηγέτες που αντιλαμβάνονται ότι ο Πούτιν δεν πρόκειται να σταματήσει. Είναι στο χέρι της Ευρώπης να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία και να στηρίξει περισσότερο την Ουκρανία», δήλωσε ο Τσάκνα.
«Κατανοούμε ολοένα και περισσότερο ότι χρειαζόμαστε την Ουκρανία στην Ευρώπη — ως εγγύηση ασφάλειας, ως στρατιωτική και οικονομική δύναμη».
Όταν ρωτήθηκε για τη διάσταση των απόψεων μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ σχετικά με την ετοιμότητα της Ρωσίας για συμφωνία, ο Τσάκνα είπε:
«Όλοι ελπίζουν για το καλύτερο, αλλά προετοιμάζονται για το αντίθετο. Νομίζω ότι, πλέον, η Ευρώπη είναι ψυχολογικά έτοιμη να συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία σε βάθος χρόνου».
