Για χρόνια ο Στίβεν Μίλερ αποτελούσε την «αιχμή του δόρατος» των συντηρητικών στον πολιτικό κύκλο του Ντόναλντ Τραμπ. Σήμερα έχει μετατραπεί σε «αλεξικέραυνο» αντιδράσεων.
Το ασυμβίβαστο και επιθετικό του στιλ στο τιμόνι της χάραξης της πολιτικής του Λευκού Οίκου έθεσε σε κίνηση τη σκληρή ατζέντα του προέδρου για το μεταναστευτικό, ενώ η επιρροή του πλέον επεκτείνεται και στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ σε όλο το δυτικό ημισφαίριο. Η δυναμική εκκίνηση της κυβέρνησης Τραμπ το 2026, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, απλώς εδραίωσε τη θέση του ως ενός από τους ισχυρότερους παίκτες της Ουάσινγκτον.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ωστόσο, ο Μίλερ βρέθηκε σε αχαρτογράφητα νερά. Ο άνθρωπος που προτιμούσε να κινεί τα νήματα στο παρασκήνιο, εκτέθηκε απότομα στα φώτα της δημοσιότητας, με κάθε του λέξη και πράξη να μπαίνει στο μικροσκόπιο, σύμφωνα με τον ανταποκριτή του BBC στη Βόρεια Αμερική, Άντονι Ζούρκερ. Για πρώτη φορά, αναγκάστηκε να υποχωρήσει –έστω και προσωρινά– από τις συγκρούσεις που συνήθως επιζητά.
Όλα ξεκίνησαν τον περασμένο μήνα στη Μινεάπολη, όταν δύο ομοσπονδιακοί πράκτορες πυροβόλησαν και σκότωσαν τον Άλεξ Πρέτι. Ο Μίλερ έσπευσε μέσω του «X» να κατηγορήσει το θύμα –που ήταν νοσηλευτής– ως «εγχώριο τρομοκράτη» και «δολοφόνο». Λίγες μέρες αργότερα, αναγκάστηκε να κάνει ένα βήμα πίσω, δηλώνοντας πως η αρχική εκτίμηση βασίστηκε σε αναφορές των πρακτόρων πεδίου, οι οποίοι τελικά «ενδέχεται να μην ακολούθησαν» το προβλεπόμενο πρωτόκολλο. Η κίνηση αυτή δεν έκαμψε τις αντιδράσεις των Δημοκρατικών, οι οποίοι τον κατηγορούν ότι ενθαρρύνει τη βίαιη καταστολή διαδηλώσεων από την υπηρεσία μετανάστευσης (ICE).
Η στρατηγική των μαζικών απελάσεων
Ήταν ο Μίλερ εκείνος που τον περασμένο Μάιο απαίτησε από τις Αρχές να εντείνουν τις συλλήψεις και απελάσεις μεταναστών χωρίς έγγραφα, θέτοντας τον εξωπραγματικό στόχο των 3.000 συλλήψεων ημερησίως. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, σε εσωτερικές συσκέψεις «κατακεραύνωσε» αξιωματούχους κατηγορώντας τους πως δεν κάνουν αρκετά, με αποτέλεσμα την κλιμάκωση των επιχειρήσεων σε μεγάλες πόλεις όπως η Ουάσινγκτον, το Σικάγο και η Μινεάπολη.
Ο ίδιος απορρίπτει τις κατηγορίες για ρατσισμό, υποστηρίζοντας πως η μεταναστευτική πολιτική του Τραμπ είναι απλώς η εκτέλεση της λαϊκής εντολής. Ωστόσο, οι θάνατοι του Πρέτι και της Ρενέ Γκουντ (επίσης Αμερικανίδας πολίτη) φαίνεται πως θορύβησαν ακόμα και τον ίδιο τον Τραμπ, ο οποίος έκανε λόγο για την ανάγκη μιας «πιο ήπιας προσέγγισης».
Οι δημοσκοπήσεις αντικατοπτρίζουν αυτή τη δυσφορία: η αποδοχή της μεταναστευτικής πολιτικής έχει πέσει στο 39%, το χαμηλότερο επίπεδο από την επιστροφή Τραμπ στην εξουσία, ενώ το 58% των πολιτών θεωρεί ότι οι τακτικές της ICE έχουν ξεπεράσει τα όρια. «Ο Μίλερ είναι ο αρχιτέκτονας αυτής της πολιτικής και ο Νοέμβριος θα δείξει αν θα πληρώσει το τίμημα στην κάλπη», σχολιάζουν αναλυτές των Ρεπουμπλικανών.
Ένας πολιτικός «επιζών»
Ο Μίλερ, όμως, έχει αποδείξει πως ξέρει να επιβιώνει. Από τα μαθητικά του χρόνια στη φιλελεύθερη Καλιφόρνια, όπου προκάλεσε σάλο υποστηρίζοντας την αποκλειστική χρήση της αγγλικής γλώσσας στα σχολεία, μέχρι την άνοδό του στον Λευκό Οίκο, έμαθε να ελίσσεται ανάμεσα σε ίντριγκες και εσωτερικούς πολέμους.
Οι σπουδές του Μίλερ στις πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Ντιουκ έδωσαν το πρώτο στίγμα της πορείας του· εκεί, μέσα από τη δεξιά αρθρογραφία του στη φοιτητική εφημερίδα και τον ηγετικό του ρόλο στη Συντηρητική Ένωση του ιδρύματος, άρχισε να διαμορφώνει το πολιτικό του προφίλ.
Το 2019, εκμυστηρεύτηκε στη Washington Post πως η ανακοίνωση της υποψηφιότητας του Τραμπ ήταν για εκείνον σαν ένα «ηλεκτρικό σοκ στην ψυχή του».
Έκτοτε, δεν τον εγκατέλειψε ποτέ. Παρέμεινε στο πλευρό του Τραμπ ακόμα και στις πιο δύσκολες καμπές: από την εκλογική ήττα του 2020 και τα δραματικά γεγονότα στο Καπιτώλιο, μέχρι την περίοδο της πολιτικής του απομόνωσης. Αυτή η ακλόνητη πίστη ανταμείφθηκε πέρυσι, σύμφωνα με τον Ζούρκερ, όταν ο Μίλερ ακολούθησε τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο μετά από τη νίκη του στις προεδρικές εκλογές.
Για τον Τραμπ, ο Μίλερ είναι ο άνθρωπος που δεν κάνει ποτέ πίσω. «Είναι ο φύλακας-άγγελος της ψυχολογίας του προέδρου», λέει ο στρατηγικός αναλυτής Μπράιαν Λάνζα. Η πίστη του επιβραβεύτηκε: ο Μίλερ συμμετέχει πλέον σε κρίσιμες αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής, από τους βομβαρδισμούς στην Υεμένη μέχρι τη σύλληψη του Μαδούρο στη Βενεζουέλα.
Ο υπερασπιστής του Δυτικού Πολιτισμού
Για τους υποστηρικτές του, είναι ένας υπερασπιστής του Δυτικού Πολιτισμού και των αξιών που ξεκινούν από την Αθήνα και τη Ρώμη.
«Η καταγωγή και η κληρονομιά μας ξεκινούν από την Αθήνα και τη Ρώμη και φτάνουν μέχρι τη Φιλαδέλφεια και το Μοντιτσέλο», δήλωσε ο Μίλερ τον περασμένο Σεπτέμβριο, στην επιμνημόσυνη δέηση για τον δολοφονηθέντα δεξιό ακτιβιστή, Τσάρλι Κερκ.
«Οι πρόγονοί μας έχτισαν τις πόλεις. Δημιούργησαν την τέχνη και την αρχιτεκτονική. Ανέπτυξαν τη βιομηχανία. Εμείς εκπροσωπούμε ό,τι είναι καλό, ενάρετο και ευγενές».
Πρόκειται για μια αντίληψη που έχει εκφράσει και ο ίδιος ο Τραμπ κατά τη θητεία του στον Λευκό Οίκο. Όπως είχε δηλώσει σε ομιλία του στην Πολωνία το 2017, απαιτείται «το θάρρος να διαφυλάξουμε τον πολιτισμό μας απέναντι σε εκείνους που θέλουν να τον υπονομεύσουν και να τον καταστρέψουν».
«Ο Στίβεν Μίλερ αποτελεί κεντρικό πρόσωπο στη διαμόρφωση της ατζέντας της κυβέρνησης Τραμπ», ανέφερε η προοδευτική οργάνωση Common Cause σε ανάρτησή της το 2025. «Από τη νομιμοποίηση της κρατικής βίας κατά οικογενειών μεταναστών έως την προώθηση εθνικιστικής ρητορικής εντός της κυβέρνησης, η πορεία του αποτελεί προειδοποίηση για το τι συμβαίνει όταν η μισαλλοδοξία αποκτά θεσμική ισχύ».
Παρά τη θύελλα αντιδράσεων που έχει προκαλέσει ο Μίλερ, ο στενός του δεσμός με τον Τραμπ είναι ο λόγος που η θέση του στον κλειστό κύκλο του προέδρου παραμένει, προς το παρόν, ακλόνητη, σύμφωνα με το Ζούρκερ. Όπως το έθεσε εύστοχα ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ: «Όταν η εποχή Τραμπ φτάσει στο τέλος της, ο Στίβεν Μίλερ θα είναι ανάμεσα στους λίγους που θα περάσουν μαζί του την πόρτα της εξόδου».
