Η ογκώδης δικογραφία του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης αποκαλύπτει ότι ο Τζέφρι Έπσταϊν επιχείρησε συστηματικά να χτίσει δίκτυο σχέσεων με τη Ρωσία, από στελέχη της ελίτ μέχρι το Κρεμλίνο, αναζητώντας πρόσβαση ακόμη και στον Βλαντιμίρ Πούτιν. Τα έγγραφα φωτίζουν ένα παρασκήνιο επαφών με Ρώσους αξιωματούχους, ολιγάρχες και διαμεσολαβητές, που ξεπερνά τη στενή εικόνα του καταδικασμένου για σεξουαλικά εγκλήματα χρηματιστή.
Την ίδια ώρα, η δημοσιοποίηση των αρχείων προκαλεί πολιτικούς τριγμούς στην Ευρώπη: η Πολωνία ανακοίνωσε έρευνα για πιθανές διασυνδέσεις του Έπσταϊν με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες, ενώ το Κρεμλίνο απαντά ειρωνικά ότι οι καταγγελίες «αξίζουν μόνο ανέκδοτα» και όχι σοβαρό σχολιασμό. Η υπόθεση προστίθεται στο παζλ των υποψιών για το πώς η ρωσική ισχύς επιχειρεί να επηρεάσει δυτικά κέντρα αποφάσεων, αξιοποιώντας πρόθυμους ή ευάλωτους ενδιάμεσους.
Ρωσία, Πούτιν και οι ανεπίτευκτες συναντήσεις με Έπσταϊν
Σύμφωνα με τα αρχεία, το όνομα του Βλαντιμίρ Πούτιν εμφανίζεται πάνω από 1.000 φορές, κυρίως σε αποκόμματα Τύπου που λάμβανε ο Έπσταϊν, αλλά και σε ιδιωτικά emails όπου πίεζε για μια κατ’ ιδίαν συνάντηση. Από τη δεκαετία του 2010 ο Έπσταϊν φέρεται να αξιοποίησε επαφές όπως ο πρώην Νορβηγός πρωθυπουργός Θόρμπγιορν Γιάγκλαντ, ζητώντας του επανειλημμένα να «κανονίσει» ραντεβού με τον Ρώσο πρόεδρο σε Μόσχα και Σότσι.
Σε email του 2013 προς τον πρώην πρωθυπουργό του Ισραήλ, Εχούντ Μπαράκ, ο Έπσταϊν υποστήριζε ότι είχε προσκληθεί στο οικονομικό φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, όπου δίνει πάντα το παρών ο Πούτιν, αλλά ισχυριζόταν πως αρνήθηκε γράφοντας προκλητικά: «Αν θέλει να συναντηθούμε, θα πρέπει να αφιερώσει πραγματικό χρόνο και ιδιωτικότητα». Τον Ιούλιο του 2014, λίγο μετά την κατάρριψη της πτήσης MH17 στην ανατολική Ουκρανία, εμφανίζεται να απορρίπτει άλλη προσπάθεια συνάντησης σχολιάζοντας «κακή ιδέα τώρα μετά τη συντριβή του αεροπλάνου», ενώ ακόμη και το 2018 συνέχιζε να γράφει ότι «θα ήθελε πολύ να συναντήσει τον Πούτιν».
Η σκιά της Ρωσίας πάνω από το δίκτυο Έπσταϊν
Κεντρική φιγούρα στις ρωσο-αμερικανικές διασυνδέσεις είναι ο Σεργκέι Μπελιάκοφ, απόφοιτος της Ακαδημίας της FSB και τότε υφυπουργός Οικονομικής Ανάπτυξης της Ρωσίας, που από το 2014 έως το 2018 διατήρησε στενή επαφή με τον Έπσταϊν. Σε email τον ευχαριστεί για τη «συναρπαστική» γνωριμία, ενώ στη συνέχεια τον προσκαλεί επανειλημμένα στο Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, την ώρα που ο Έπσταϊν τον συστήνει σε πρόσωπα όπως ο Εχούντ Μπαράκ και ο δισεκατομμυριούχος Πίτερ Τιλ.
Το 2015 ο Έπσταϊν ζητά «χάρη» από τον Μπελιάκοφ, λέγοντας πως μια «Ρωσίδα από τη Μόσχα» επιχειρεί να εκβιάσει «ομάδα ισχυρών επιχειρηματιών» στη Νέα Υόρκη, υποστηρίζοντας ότι «ισχυροί άντρες εκμεταλλεύονται γυναίκες σαν κι εκείνη». Ο Ρώσος αξιωματούχος εμφανίζεται πρόθυμος να «βοηθήσει», αναφερόμενος σε γνωστό της γυναίκας και χαρακτηρίζοντάς την εμπλεκόμενη σε «σεξ και escort», ενώ αργότερα, από τη νέα του θέση στο Ρωσικό Ταμείο Άμεσων Επενδύσεων, αναζητά μαζί με τον Έπσταϊν επενδυτικές ευκαιρίες σε Ρωσία και κρυπτονομίσματα.
Σε άλλο επίπεδο, τα έγγραφα δείχνουν ότι ο Έπσταϊν ήταν σε επαφή με το περιβάλλον του ολιγάρχη Όλεγκ Ντεριπάσκα, στενού φίλου του Κρεμλίνου. Μέσα από email με τον Βρετανό πολιτικό Πίτερ Μάντελσον και συνεργάτη του, φαίνεται ότι το δίκτυο Ντεριπάσκα ενεργοποιήθηκε για να εξασφαλίσει στον Έπσταϊν βίζα τελευταίας στιγμής για Ρωσία το 2010, την ώρα που ο ίδιος ο Μάντελσον είχε ήδη δεχτεί σφοδρή κριτική για τις διακοπές του σε γιοτ του Ρώσου μεγιστάνα.
Ρωσία, μυστική διπλωματία και «μάνατζμεντ εικόνας»
Τα αρχεία αναδεικνύουν ακόμη τη σχέση του Έπσταϊν με τον μόνιμο αντιπρόσωπο της Ρωσίας στον ΟΗΕ, Βιτάλι Τσούρκιν, ο οποίος πέθανε το 2017. Ο Τσούρκιν τον ευχαριστεί για τη βοήθεια στο να βρει δουλειά ο γιος του στις ΗΠΑ, με τον Έπσταϊν να επιμένει ότι ο ρόλος του «πρέπει να παραμείνει εμπιστευτικός», ενώ αλλού κομπάζει πως έδινε «πολιτικές συμβουλές» στον Ρώσο διπλωμάτη για το πώς να «καταλάβει τον Τραμπ» και καλεί το Κρεμλίνο, μέσω Γιάγκλαντ, να τον συμβουλευτεί αν θέλει καλύτερη πρόσβαση στον τότε Αμερικανό πρόεδρο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η επαφή με τη Μαρία Ντρόκοβα (Μαρία Μπούχερ), πρώην προβεβλημένη ακτιβίστρια της φιλοκρεμλινικής νεολαίας Nashi, η οποία στον απόηχο του ντοκιμαντέρ «Putin’s Kiss» μετανάστευσε στη Σίλικον Βάλεϊ και επανεμφανίστηκε ως ειδική στις δημόσιες σχέσεις και στη venture capital. Στα emails που δημοσιοποιήθηκαν, ο Έπσταϊν αναφέρει ότι εκείνη τον βοηθά στην «επιδιόρθωση της εικόνας» του, συζητούν για παραγωγή βίντεο και συνεντεύξεων ώστε να εμφανίζεται ως προστάτης των startups και της επιστήμης, ενώ ο ίδιος της δίνει συμβουλές για την εκκίνηση του fund Day One Ventures και εκείνη τον φέρνει σε επαφή με founders της τεχνολογικής σκηνής, όπως γράφει η Washington Post.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει από τα αρχεία είναι ενός ανθρώπου που αξιοποίησε την τοξική φήμη του ως κλειστό «πρόβλημα» του παρελθόντος, για να πλασαριστεί σε ελίτ της Ρωσίας και της Δύσης ως πολύτιμος μεσάζων, επενδυτής και άτυπος σύμβουλος. Από τις απόπειρες πρόσβασης στον Πούτιν μέχρι τα emails για εκβιασμούς, βίζες και «μάνατζμεντ εικόνας», η υπόθεση φωτίζει πώς σκοτεινά δίκτυα χρηματοοικονομικής ισχύος, πολιτικής επιρροής και ρωσικών διασυνδέσεων διασταυρώνονται πίσω από κλειστές πόρτες – αφήνοντας σήμερα περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις.
