Το Ιράν βυθίστηκε σε μια από τις πιο αιματηρές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας του. Αυτό που ξεκίνησε ως κύμα διαδηλώσεων για οικονομικές συνθήκες μετατράπηκε σε ανοιχτή σύγκρουση με το καθεστώς, με τις δυνάμεις ασφαλείας να απαντούν με πρωτοφανή βία.

Για περισσότερες από επτά ημέρες, οι διαδηλώσεις εξαπλώθηκαν από την Τεχεράνη σε δεκάδες πόλεις. Τα συνθήματα άλλαξαν χαρακτήρα: από διαμαρτυρία έγιναν κραυγές ανατροπής. Οι δρόμοι γέμισαν νέους ανθρώπους, γυναίκες και άνδρες που φώναζαν «Θάνατος στον δικτάτορα», γνωρίζοντας ότι το τίμημα μπορεί να είναι η ζωή τους.

Το καθεστώς του Ιράν προετοιμαζόταν. Οι προειδοποιήσεις είχαν δοθεί. Όταν όμως έπεσε το σκοτάδι, κανείς δεν περίμενε το μέγεθος της αγριότητας που θα ακολουθούσε.

Ιράν: Η στιγμή που έσβησε το διαδίκτυο και άρχισε η σφαγή

Γύρω στις 8:30 το βράδυ, οι αρχές διέκοψαν το διαδίκτυο σε ολόκληρη τη χώρα. Η επικοινωνία κόπηκε απότομα. Κάμερες σίγησαν. Οι δρόμοι μετατράπηκαν σε πεδία μάχης.

Σύμφωνα με μαρτυρίες, εκείνη τη στιγμή ξεκίνησε η μαζική καταστολή. Η Ισλαμική Επαναστατική Φρουρά και η πολιτοφυλακή Basij αναπτύχθηκαν σε τεράστιους αριθμούς, συχνά με πολιτικά ρούχα, κρατώντας Καλάσνικοφ και βαριά όπλα. Σε ορισμένες περιοχές της Τεχεράνης καταγράφηκαν ακόμα και πολυβόλα τοποθετημένα σε φορτηγάκια.

«Ήταν σαν εμπόλεμη ζώνη», δήλωσε ο Χάντι Γκαεμί από το Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Ιράν. «Είμαστε βέβαιοι ότι έγινε μαζική σφαγή σε όλη τη χώρα».

Ιράν: Σφαίρες από κοντινή απόσταση και δρόμοι γεμάτοι αίμα

Βίντεο που επαληθεύτηκαν δείχνουν διαδηλωτές παγιδευμένους σε στενά, με πυροβολισμούς να ακούγονται ασταμάτητα. Πολλοί πυροβολήθηκαν από κοντινή απόσταση, στο κεφάλι, στον λαιμό, στο στήθος. Γιατροί περιγράφουν ότι τα τραύματα άλλαξαν «χαρακτήρα»: λιγότεροι τραυματισμοί, περισσότεροι θάνατοι.

Νεκροτομεία και νοσοκομεία γέμισαν ασφυκτικά. Σώματα τοποθετούνταν ακόμα και σε δρόμους, τυλιγμένα με λευκά σάβανα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα πτώματα μεταφέρονταν με αγροτικά οχήματα. Οι οικογένειες έψαχναν απεγνωσμένα τους αγνοούμενους, συχνά χωρίς καμία επίσημη ενημέρωση.

Ιράν: Ο φόβος ως κρατική πολιτική

Οι αρχές του Ιράν δεν προσπάθησαν να κρύψουν τη σκληρότητα. Ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ χαρακτήρισε τους διαδηλωτές «πράκτορες του εχθρού» και ζήτησε πλήρη καταστολή. Ο εισαγγελέας προειδοποίησε ότι όσοι κατέστρεψαν περιουσία ή πήραν τα όπλα μπορεί να κατηγορηθούν ως «εχθροί του Θεού», αδίκημα που επισύρει θανατική ποινή.

Παράλληλα, πολίτες λάμβαναν απειλητικά SMS που καλούσαν τους γονείς να «συνετίσουν τα παιδιά τους». Σε πολλές γειτονιές, η αστυνομία φώτιζε τα παράθυρα με φακούς και διέταζε τους κατοίκους να μείνουν μακριά.

Ιράν: Χιλιάδες νεκροί και μια κοινωνία σε σοκ

Οι εκτιμήσεις για τον αριθμό των θυμάτων διαφέρουν δραματικά. Η κυβέρνηση παραδέχθηκε «εκατοντάδες» νεκρούς. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάνουν λόγο για πάνω από 2.600 νεκρούς και 18.400 συλλήψεις, ενώ ορισμένες πηγές μιλούν για ακόμα περισσότερους, γράφουν οι Financial Times.

Η συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων ήταν διαδηλωτές, αν και αναφέρεται ότι σκοτώθηκαν και περισσότερα από 150 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας. Αν επιβεβαιωθούν τα στοιχεία, πρόκειται για την πιο αιματηρή καταστολή στο Ιράν από τη δεκαετία του 1980.

Σήμερα, σε πολλές πόλεις επικρατεί μια ανατριχιαστική σιωπή. Οι δρόμοι άδειασαν, όχι επειδή τελείωσε η οργή, αλλά επειδή ο φόβος έγινε απόλυτος. Οι οικογένειες θάβουν τους νεκρούς τους όπως μπορούν, συχνά χωρίς τελετές, χωρίς ονόματα, χωρίς δικαιοσύνη.

Το Ιράν μπορεί να φαίνεται ήσυχο. Όμως κάτω από αυτή τη σιωπή, η οργή και το πένθος συνεχίζουν να βράζουν.