Παρότι το ενδεχόμενο υπήρχε εδώ και μήνες, όσα συνέβησαν προκάλεσαν σοκ στη Βενεζουέλα. Οι εξελίξεις αναζωπυρώνουν τις ελπίδες της αντιπολίτευσης, γεννούν ερωτήματα για την τύχη του Νικολάς Μαδούρο και αυξάνουν τους φόβους για νέα αποσταθεροποίηση σε μια χώρα ήδη εξαντλημένη από χρόνια κρίσης.
Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, αν και για πολλούς μήνες ένα τέτοιο σενάριο θεωρούνταν πιθανό, οι σημερινές εξελίξεις αιφνιδίασαν μεγάλο μέρος της βενεζουελανικής κοινωνίας.
Για την αντιπολίτευση του Νικολάς Μαδούρο, πρόκειται για μια στιγμή που πολλοί περίμεναν εδώ και χρόνια. Μια αντιπολίτευση που έχει δοκιμάσει κάθε διαθέσιμο μέσο: από το μποϊκοτάζ των προεδρικών εκλογών του 2018, τις οποίες χαρακτήρισε νοθευμένες, μέχρι τη συμμετοχή σε εκλογικές διαδικασίες παρά τους κινδύνους. Παράλληλα, κινητοποιήθηκε μαζικά στους δρόμους όταν το Εθνικό Εκλογικό Συμβούλιο — ελεγχόμενο από πρόσωπα προσκείμενα στον τσαβισμό — ανακοίνωσε το 2024 αποτελέσματα ευνοϊκά για τον Μαδούρο χωρίς να παρουσιάσει αποδείξεις.
Από τη Βενεζουέλα φτάνουν μηνύματα υποστήριξης για τις αμερικανικές επιθέσεις, με ορισμένους υποστηρικτές της αντιπολίτευσης να τις βλέπουν ως έσχατη λύση, ως την τελευταία ελπίδα για να μπει τέλος σε μια κυβέρνηση που μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας χαρακτηρίζει δικτατορική. Ο ίδιος ο Μαδούρο έχει κατηγορηθεί από την Ουάσινγκτον και κυβερνήσεις της Λατινικής Αμερικής ότι ηγείται δικτύου διακίνησης ναρκωτικών.
Την ίδια στιγμή, στο στρατόπεδο των υποστηρικτών του προέδρου πληθαίνουν τα ερωτήματα άλλοτε ψιθυριστά, άλλοτε δημόσια στα κοινωνικά δίκτυα: Πού βρίσκεται ο πρόεδρος; Και ποιος ασκεί πλέον την εξουσία;
Αν επιβεβαιωθεί ότι ο Νικολάς Μαδούρο έχει συλληφθεί και απομακρυνθεί από τη χώρα, τότε το ενδιαφέρον στρέφεται άμεσα στο ποιος θα κυβερνήσει τη Βενεζουέλα την επόμενη μέρα.
Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, δεν αναμένονται νέες επιθέσεις και ο Ντόναλντ Τραμπ θα θεωρούσε ότι έχει πετύχει τον στόχο του με την απομάκρυνση του Μαδούρο. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το κρίσιμο ερώτημα: μπορεί ο τσαβισμός να παραμείνει στην εξουσία χωρίς τον ίδιο τον ηγέτη του;
Σε αυτό το ενδεχόμενο, τρία πρόσωπα θεωρούνται καθοριστικά για τις εξελίξεις: η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες, ο υπουργός Εσωτερικών Ντιοσδάδο Καμπέγιο και ο υπουργός Άμυνας Βλαντίμιρ Παντρίνο. Και οι τρεις εμφανίστηκαν στην τηλεόραση λίγες ώρες μετά τις επιθέσεις, ενισχύοντας τα σενάρια ότι θα μπορούσαν να αναλάβουν ηγετικό ρόλο.
Ο Παντρίνο και ο Καμπέγιο διαθέτουν σημαντική επιρροή στις ένοπλες δυνάμεις, οι οποίες αναμένεται να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας. Η Ροντρίγκες, από την άλλη πλευρά, συγκεντρώνει μεγαλύτερη πολιτική και οικονομική ισχύ, αλλά δεν έχει την ίδια άμεση πρόσβαση στον στρατό.
Ποια θα είναι η επόμενη ημέρα για τη Βενεζουέλα;
Οι αναλυτές εντοπίζουν τρία βασικά σενάρια για το μέλλον της χώρας:
1. Συνέχιση του τσαβισμού χωρίς Μαδούρο: Η εξουσία περνά σε πρόσωπο του καθεστώτος (Καμπέγιο, Παντρίνο ή Ροντρίγκες), με τον στρατό να εγγυάται τη σταθερότητα.
2. Εσωτερική σύγκρουση για τη διαδοχή: Ανταγωνισμοί εντός του καθεστώτος και αβεβαιότητα στον στρατό οδηγούν σε πολιτική αστάθεια.
3. Πίεση για πραγματική πολιτική μετάβαση: Η αντιπολίτευση κλιμακώνει τις διεκδικήσεις της, απαιτώντας αλλαγή εξουσίας και όχι απλώς αλλαγή προσώπων.
Ποιο από αυτά τα σενάρια θα επικρατήσει θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον ρόλο του στρατού και τις κινήσεις της αντιπολίτευσης τις επόμενες ημέρες. Η Βενεζουέλα παραμένει σε κρίσιμη καμπή, με τους πολίτες και την διεθνή κοινότητα να παρακολουθούν κάθε κίνηση.
