Σε ένα πολιτικό τοπίο γεμάτο πυκνές και ανατρεπτικές εξελίξεις, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, και βγαίνοντας από ένα συνέδριο με ενωτικό αποτύπωμα, η πρόεδρος του Δικτύου και μέλος της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ, Άννα Διαμαντοπούλου, μας έδωσε όλες τις απαντήσεις που χρειάζεται κάποιος για να καταγράψει το πολιτικό στίγμα του ΠΑΣΟΚ, σκιαγραφώντας παράλληλα το πώς μπορεί το κόμμα να επηρεάσει το μέλλον της χώρας.
Στέλεχος με ιστορική διαδρομή ως υπουργός και επίτροπος της Ε.Ε., η Άννα Διαμαντοπούλου επιβεβαίωσε την επιστροφή της, διεκδικώντας και κερδίζοντας θέση στην Κ.Π.Ε. του ΠΑΣΟΚ, και μίλησε στο Newsbeast για το συνέδριο, τις εκλογές όποτε κι αν γίνουν, την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή και για το όραμα του ΠΑΣΟΚ για την Ελλάδα.
Πως κρίνετε την έκβαση του συνεδρίου και τα αποτελέσματα του; Μια σύντομη αποτίμηση. Γιατί ήταν σημαντικό για εσάς να εκλεγείτε στην Κεντρική Επιτροπή;
Το συνέδριο επιβεβαίωσε την ενότητα της παράταξης και μπορεί να δημιουργήσει μια δυναμική, μέσα από την ανάδειξη —και αυτό είναι πλέον στο χέρι μας— των σημαντικών αποφάσεών του για τη χώρα. Αποφάσεων που αφορούν το παραγωγικό μοντέλο, την περιφέρεια, την εργασία, τους αγρότες, τους μικρομεσαίους και τους εργαζόμενους. Εκεί θα κριθεί και η πραγματική του σημασία: στο κατά πόσο αυτές οι θέσεις θα περάσουν στην κοινωνία ως σαφές πολιτικό σχέδιο.
Για μένα προσωπικά ήταν σημαντική η εκλογή μου στην Κεντρική Επιτροπή. Σε όλη μου τη διαδρομή, σε όποιο όργανο συμμετείχα, ήμουν πάντοτε εκλεγμένη. Θεωρώ λοιπόν ιδιαίτερη τιμή ότι και στη νέα Κεντρική Επιτροπή που προέκυψε από το συνέδριο έχω εκλεγεί και θέλω να ευχαριστήσω όλους όσοι συμμετείχαν και βέβαια όσους με τίμησαν με την εμπιστοσύνη τους.
Ως υπεύθυνη Πολιτικού Σχεδιασμού του ΠΑΣΟΚ, πως θα ενταχθούν τα αποτελέσματα και ψηφίσματα του συνεδρίου στον πολιτικό σχεδιασμό του κόμματος;
Οι θέσεις και οι αποφάσεις του συνεδρίου πρέπει να περάσουν άμεσα στην πολιτική πράξη. Αυτό σημαίνει ότι θα παρουσιάζονται στη Βουλή με τη μορφή προτάσεων νόμου και τροπολογιών, αλλά και στην κοινωνία, σε κάθε σημείο της Ελλάδας όπου θα αναπτύσσουμε το αναπτυξιακό μας σχέδιο.
Ταυτόχρονα, οφείλουμε να απευθυνθούμε πιο στοχευμένα στις επιμέρους κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες. Εκεί δεν αρκούν οι γενικές αρχές. Πρέπει να εξηγούμε, να αναλύουμε και να αναδεικνύουμε τις θέσεις μας για την οικονομία, την εργασία, την περιφέρεια και την παραγωγή, ώστε να γίνεται σαφές τι προτείνει το ΠΑΣΟΚ για το μέλλον της χώρας.
«Το ΠΑΣΟΚ με μια πλατιά συμμαχία θα παλέψει για μια αληθινή δημοκρατία» είπατε στην ομιλία σας. Η πλατιά συμμαχία προϋποθέτει διεύρυνση. Με την πόλωση που υπάρχει, ποιο μπορεί να είναι το μήνυμα που θα γοητέψει κέντρο, αριστερά και δεξιά;
Σήμερα το πολιτικό σκηνικό αριστερά της Νέας Δημοκρατίας βρίσκεται σε έντονη ρευστότητα. Υπάρχουν κόμματα σε ρευστοποίηση , αναμένονται νέοι σχηματισμοί και γενικότερα μια εικόνα αστάθειας. Το μόνο σταθερό κόμμα που μπορεί να δώσει προοπτική εξουσίας και αλλαγής τόσο στην πολιτική όσο και στην ηθική της διακυβέρνησης είναι το ΠΑΣΟΚ.
Η πρόσκλησή μας προς τους πολίτες είναι ανοιχτή: να μας υποστηρίξουν, να μας ψηφίσουν αλλά και να συμμετάσχουν ενεργά στις διαδικασίες του επόμενου διαστήματος. Η διεύρυνση δεν είναι ζήτημα μετακινήσεων κορυφής ούτε συμφωνίας αρχηγών, αλλά εμπιστοσύνης της κοινωνίας σε μια δύναμη που μπορεί να ενώσει και να κυβερνήσει. Γι’ αυτό είμαι αισιόδοξη.
«Στα δελτία ειδήσεων δεν υπάρχει τίποτα για τις προτάσεις που κατέθεσε το ΠΑΣΟΚ και συζητούμε για τις δημοσκοπήσεις». Πιστεύετε ότι αυτή είναι η βασική αιτία που το ΠΑΣΟΚ παραμένει κολλημένο στις δημοσκοπήσεις; Ή μήπως τα «συντροφικά μπαζούκας», η εσωκομματική φαγωμάρα, δεν ευνοεί τη δημοτικότητα του ΠΑΣΟΚ;
Περάσαμε μια μεγάλη περίοδο πολλών μηνών εγκλωβισμένοι σε εσωκομματικές συζητήσεις που έδιναν διαρκώς τροφή στο δημοσιογραφικό ενδιαφέρον. Τελικά αποδείχθηκε ότι αυτό δεν προσέφερε απολύτως τίποτα ούτε στην πολιτική μας παρουσία ούτε στην απήχησή μας στην κοινωνία.
Δεν θεωρώ λοιπόν ότι φταίνε τα μέσα ενημέρωσης. Η ευθύνη είναι πρωτίστως δική μας. Εμείς οφείλουμε να επιβάλουμε την πολιτική ατζέντα με τις προτάσεις μας. Το συνέδριο, το κλίμα που διαμορφώθηκε και η εντολή της επόμενης μέρας δημιουργούν μια νέα δυναμική. Εκτιμώ ότι από εδώ και πέρα δεν θα υπάρχουν αυτού του είδους οι γκρίζες εικόνες για το ΠΑΣΟΚ και θα μπορέσουμε να αναδείξουμε καθαρά το πολιτικό μας στίγμα.
Μιλήσατε στο συνέδριο για πολιτική αυτονομία του ΠΑΣΟΚ: «Το ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχει περίπτωση να συνεργαστεί με κόμματα με τα οποία έχει πολιτικές, ιδεολογικές και σήμερα ηθικές διαφορές όπως είναι η ΝΔ. Ας μην ξεχνάμε όμως, ότι το ΠΑΣΟΚ έχει πάνω από όλα την πατρίδα». Αυτό το «όμως» κάνει τον κόσμο του ΠΑΣΟΚ να αναρωτιέται, αν κληθεί να βάλει την πατρίδα πάνω από όλα και να συνεργαστεί για να υπάρξει κυβέρνηση στον τόπο, «κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας» για παράδειγμα, μήπως τελικά αναγκαστεί να συνεργαστεί και με κόμματα με τα οποία έχει μέγιστες διαφορές;
Δεν βλέπω σήμερα να υπάρχει ανάγκη εθνικής σωτηρίας ούτε μείζων εθνικός κίνδυνος. Επομένως, ο στόχος μας είναι στις εκλογές να πετύχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα και να διεκδικήσουμε την πρωτιά, έστω και με μία ψήφο. Από εκεί και πέρα, ο ελληνικός λαός θα δώσει την κατεύθυνση για το τι πρέπει να γίνει.
Η θέση μας απέναντι στη Νέα Δημοκρατία είναι καθαρή και συνεπής με τον ρόλο μιας αξιωματικής αντιπολίτευσης. Κριτικάρουμε την κυβέρνηση, καταθέτουμε μια διαφορετική πρόταση για το αύριο και διεκδικούμε να την εφαρμόσουμε. Θα ήταν πολιτικά αυτοκτονικο να λες ότι είσαι απέναντι σε μια κυβέρνηση και ταυτόχρονα να αφήνεις ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας μαζί της.
Με την αυτοδυναμία να φαίνεται δύσκολη υπόθεση για τη Νέα Δημοκρατία, πόσω μάλλον για το ΠΑΣΟΚ που ακολουθεί δεύτερο, με διαφορά από την κορυφή, στο ενδεχόμενο πρωτιάς της παράταξής σας, σε τακτικές ή έκτακτες εκλογές, με ποιους θα προσπαθούσατε να συγκυβερνήσετε;
Δεν θα απαντήσω σε σενάρια για μετά τις εκλογές. Ωστόσο, επειδή τίθεται επίμονα το ερώτημα, το πραγματικό δίλημμα είναι διαφορετικό. Αν το ΠΑΣΟΚ δεν συνεργαστεί με τη Νέα Δημοκρατία, τότε η συνεργασία της Νέας Δημοκρατίας θα αναζητηθεί προς τα δεξιά της.
Επομένως, οι πολίτες θα κληθούν να απαντήσουν σε ένα σαφές πολιτικό δίλημμα: θέλουν τη συνέχιση της σημερινής πολιτικής ή θέλουν να δώσουν δύναμη στο ΠΑΣΟΚ για πολιτική αλλαγή; Η απάντηση σε αυτό θα καθορίσει και τις εξελίξεις.
Στην ομιλία σας στο συνέδριο υπογραμμίσατε ότι το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ οφείλει να εκφράσει τη σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία. Στην Ευρώπη την τελευταία δεκαετία η σοσιαλδημοκρατία έχει πάρει την κατιούσα. Αντί για αναβίωση της σοσιαλδημοκρατίας, μήπως θα πρέπει να την επανεφεύρουμε; Μήπως έχει παλιώσει το μοντέλο και χρειάζεται ριζική αναδιάρθρωση;
Η σοσιαλδημοκρατία είναι η ιδεολογία και το πολιτικό σύστημα που προσέφερε τα μεγαλύτερα οφέλη για την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή στην ανθρώπινη ιστορία. Σήμερα όμως βρισκόμαστε στον 21ο αιώνα και τα δεδομένα έχουν αλλάξει ριζικά. Η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει την αγορά εργασίας, αλλάζει τις σχέσεις κεφαλαίου και εργασίας, μετασχηματίζει την εκπαίδευση, τις ανθρώπινες σχέσεις και τη λειτουργία της δημοκρατίας.
Δεν μπορούμε λοιπόν να μιλάμε για τη σοσιαλδημοκρατία του ’80 ή του ’90. Πρέπει να μιλήσουμε για τη σοσιαλδημοκρατία του 21ου αιώνα. Αυτό σημαίνει ότι κρατούμε σταθερές τις αξίες μας —δικαιοσύνη, ισότητα, συμμετοχή— αλλά επαναπροσδιορίζουμε τα εργαλεία. Χρειαζόμαστε ένα κράτος που ρυθμίζει, προστατεύει και ταυτόχρονα επιτρέπει την ανάπτυξη, μαζί με ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος που ανταποκρίνεται στις νέες ανάγκες της εποχής.
«Ως ένα σοσιαλδημοκρατικό κόμμα πρέπει να παλέψουμε για μια ισχυρή Ευρώπη των προθύμων, για δικαιοσύνη, για δικαιώματα και κυρίως για ειρήνη». Στην Γερμανία και τη Γαλλία η σοσιαλδημοκρατία είναι αποδυναμωμένη. Επίσης ο γαλλο-γερμανικός άξονας έχει διαλυθεί. Τι είναι αυτό που θα δώσει την ισορροπία που χρειάζεται η Ευρώπη;
Εμείς ως κόμμα οφείλουμε να θέσουμε αυτό το ζήτημα τόσο στην ελληνική πολιτική σκηνή όσο και στην ευρωπαϊκή. Η σοσιαλδημοκρατική οικογένεια στην Ευρώπη πρέπει να βάλει στην ατζέντα τα μεγάλα ζητήματα αλλαγής της Ευρώπης.
Η Γαλλία και η Γερμανία, που για δεκαετίες αποτέλεσαν την ατμομηχανή της Ευρώπης, δεν παίζουν σήμερα τον ίδιο ρόλο ούτε έχουν την ίδια γραμμή. Οι ισορροπίες επαναδιαμορφώνονται και σε αυτή τη νέα Ευρώπη των 27 οι μεσαίες χώρες, όπως η Ελλάδα, μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο. Γι’ αυτό δεν πρέπει να θεωρούμε ότι είμαστε στο περιθώριο. Η Ελλάδα πρέπει να έχει ισχυρή θέση για το ποια Ευρώπη θέλει.
Και γενικότερα, η Ευρώπη, ιδιαίτερα μετά την κρίση του Ευρώ, έχει χάσει την αίγλη της. Δικαιολογημένα; Γιατί να συνεχίσει να πιστεύει ο κόσμος σε μία Ευρώπη που νιώθει ότι τον «κρέμασε»;
Δεν θα συμφωνήσω με αυτή την προσέγγιση. Ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές οι ευρωπαϊκοί λαοί δεν αποκήρυξαν την Ευρώπη. Για διαφορετικούς λόγους κάθε χώρα αισθάνεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ασπίδα. Για την Ελλάδα είναι ασπίδα προστασίας, αναπτυξιακής πολιτικής και ουσιαστικός σύμμαχος σε ζητήματα δημοκρατίας και διαφάνειας, όπως φαίνεται απο τις εξελίξεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η κρίση του ευρώ ήταν μεγάλο πλήγμα, αλλά ήταν η Ευρώπη που αντιμετώπισε την πανδημία, την ενεργειακή κρίση και τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία. Και σήμερα τα πακέτα που σχεδιάζονται θα είναι σημαντικά για την ανάπτυξη των χωρών. Δεν πρέπει να υποτιμούμε τη σημασία της συμμετοχής μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τελικά τι ισχύει στην ΕΕ, το δίκαιο του ισχυρότερου ή ο συσχετισμός δυνάμεων; Το σύνθημα του Ανδρέα Παπανδρέου «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο», επιβεβαιώνεται στις μέρες μας με τα όσα γίνονται στην ΕΕ και τη Μέση Ανατολή;
Τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη δεν έδωσαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση τη δυνατότητα να έχει πραγματικά ανεξάρτητη εξωτερική και αμυντική πολιτική. Επομένως, δεν μπορούμε να ζητάμε από την Ευρώπη να παίρνει ενιαία θέση όταν δεν διαθέτει τα αντίστοιχα εργαλεία.
Αυτό αναδεικνύει την ανάγκη αλλαγής. Η Ευρώπη πρέπει να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της και να γίνει ισχυρή δύναμη, με κοινή εξωτερική πολιτική, αμυντική πολιτική και ισχυρότερη οικονομική στρατηγική. Μόνο έτσι θα μπορέσει να λειτουργήσει ως πραγματικός παράγοντας ισορροπίας.
Με το βλέμμα στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, πιστεύετε ότι η Ελλάδα έχει κάνει όλες τις απαραίτητες διπλωματικές κινήσεις για να διεκδικεί ρόλο στη διεθνή σκακιέρα; Ή είμαστε και παραμένουμε μια περιφερειακή δύναμη ήπιας ισχύος;
Δεν θα ήθελα εν μέσω μιας συνολικής γεωπολιτικής κρίσης να κάνω δημόσια κριτική. Αυτό που θέλω να επισημάνω είναι ότι η χώρα μας αποτελεί μια πολύ μεγάλη ναυτική δύναμη και, για τον λόγο αυτό, τα ζητήματα ναυσιπλοΐας πρέπει να τα βλέπουμε με διαφορετική οπτική από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Η Ελλάδα έχει άμεσο συμφέρον από τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Επομένως η εξωτερική πολιτική πρέπει να κινηθεί πιο ενεργά προς αυτή την κατεύθυνση, με διπλωματικές πρωτοβουλίες που να υπερασπίζονται τις θαλάσσιες οδούς που συνδέονται με τα εθνικά μας συμφέροντα.
Ο κύριος Βενιζέλος στο συνέδριο μίλησε για υποκλοπή των θεσμών από τη ΝΔ. Πως πιστεύετε μπορεί το ΠΑΣΟΚ να υπερασπιστεί τους θεσμούς; Στο θέμα των υποκλοπών πιστεύετε ότι ως κόμμα έχετε εξαντλήσει τις κινήσεις που θα μπορούσε να κάνει, και, είναι το θέμα των θεσμών ικανό από μόνο του να «ρίξει» τελικά μία κυβέρνηση;
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, αξιοποίησε με τα νομικά επιτελεία του κόμματος όλα τα θεσμικά εργαλεία ώστε να έρθει στην επιφάνεια η ουσία ενός μεγάλου σκανδάλου. Και φυσικά θα συνεχίσουμε, γιατί σήμερα υπάρχουν καταγγελίες κατασκοπείας, που αποτελούν μείζον ζήτημα.
Το θέμα των θεσμών είναι σημαντικό. Βεβαίως για τους πολίτες κυρίαρχα ζητήματα είναι η ακρίβεια, οι χαμηλοί μισθοί, το στεγαστικό και η ερήμωση της περιφέρειας. Όμως όσο περνά ο χρόνος, η θεσμική αναξιοπιστία και τα σκάνδαλα απομακρύνουν ένα σημαντικό μέρος πολιτών που είχαν εμπιστευθεί τη Νέα Δημοκρατία.
«Το ΠΑΣΟΚ δεν γίνεται συμπλήρωμα κανενός. Δεν διασπάται». Πολλά από τα στελέχη που αναδείχτηκαν επί Κώστα Σημίτη τώρα είναι υπουργοί στην κυβέρνηση Μητσοτάκη. Αυτό βλάπτει την ακεραιότητα του ΠΑΣΟΚ; Γιατί για τον πολύ κόσμο η άποψη είναι ότι τα δυο κόμματα είναι οι δυο όψεις του ιδίου νομίσματος;
Θα σας θυμίσω ότι ακόμη περισσότερα στελέχη υπήρξαν υπουργοί του κ. Τσίπρα και πολλά μεσαία στελέχη στελέχωσαν τον ΣΥΡΙΖΑ. Οι μετακινήσεις αυτές συνδέονται με την περίοδο της κρίσης και τις μεγάλες πολιτικές ανακατατάξεις.
Το ΠΑΣΟΚ βρέθηκε μόνο του να αντιμετωπίσει μια κρίση για την οποία κατηγορήθηκε άδικα. Για μεγάλο χρονικό διάστημα δεχόταν επιθέσεις από παντού, μέχρι να αποδειχθεί ότι όλοι τελικά εφάρμοσαν τις ίδιες πολιτικές. Σήμερα που η πραγματικότητα έχει αποκαλυφθεί, υπάρχει επιστροφή στελεχών και πολιτών που αναγνωρίζουν τον ρόλο του ΠΑΣΟΚ ως σοβαρού θεσμικού κόμματος με τεκμηριωμένες προτάσεις και ανανέωση.
Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζουν πολλοί αναλυτές ότι βασίζεται στην «πρότερη καλή μαρτυρία», στον «πρότερο βίο του» για να επανέλθει στις πρώτες θέσεις. Όμως ματαιοπονεί, λένε, γιατί επαναπαύεται σε προηγούμενες «δάφνες» και δεν κάνει βήματα επαναπροσδιορισμού που να στοχεύουν στο μέλλον και όχι στο παρελθόν. Με ποιο όραμα θα κινηθείτε για να πέτυχετε το μέλλον του ΠΑΣΟΚ;
Όταν οι αναμνήσεις είναι περισσότερες από τα όνειρα, τότε το μέλλον είναι θολό. Το ΠΑΣΟΚ έχει μεγάλη ιστορία, με σπουδαίες αλλά και δύσκολες στιγμές. Για κάθε μεγάλο έργο κάθε μεγάλη μεταρρύθμιση και εθνική επιτυχία μπορεί να αισθάνεται περήφανο.
Όμως οι πολίτες δεν ψηφίζουν για το παρελθόν. Ψηφίζουν για το παρόν και το μέλλον. Γι’ αυτό το χρέος μας δεν είναι μόνο να εξηγούμε γιατί πρέπει να φύγει η Νέα Δημοκρατία, αλλά γιατί πρέπει να έρθει το ΠΑΣΟΚ. Με λόγο σοβαρό και κυβερνητικό, πείθουμε ότι υπάρχει εναλλακτική. Οι πολίτες, δίνοντας δύναμη στο ΠΑΣΟΚ, δημιουργούν τον εναλλακτικό πόλο και το αντίπαλο δέος που τόσο χρειάζεται η Δημοκρατία μας.
