Μετωπική σύγκρουση με τις χρόνιες παθογένειες της δημόσιας διοίκησης επιχειρεί η κυβέρνηση μέσω του νομοσχεδίου για το λεγόμενο «βαθύ κράτος», το οποίο αναμένεται να καταθέσει στη Βουλή ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης.
Στον πυρήνα του σχεδίου νόμου βρίσκονται δύο κομβικές αλλαγές:
- η κατάργηση σειράς πιστοποιητικών που θα αντικαθίστανται από υπεύθυνες δηλώσεις των πολιτών και
- η διεύρυνση της αξιοποίησης πιστοποιημένων επαγγελματιών για την επιτάχυνση κρίσιμων διοικητικών διαδικασιών.
Όπως ανέφερε ο Κωστής Χατζηδάκης (στο MEGA), το νομοσχέδιο φιλοδοξεί να δώσει απαντήσεις σε «ιστορίες καθημερινής τρέλας» που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο. Πρόκειται για περιπτώσεις που δεν συνιστούν μεγάλες θεσμικές μεταρρυθμίσεις, αλλά μικρές, στοχευμένες παρεμβάσεις με άμεσο αποτύπωμα στην καθημερινότητα.
Οι 15 έως 20 ρυθμίσεις που θα περιληφθούν στο σχέδιο νόμου προέκυψαν από ένα ευρύ φάσμα πηγών και συγκεκριμένα από παρατηρήσεις πολιτών, εκθέσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, συνεργασία με βουλευτές και συναρμόδια υπουργεία. Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν περιπτώσεις υπερβολικής γραφειοκρατίας, συχνά παράλογης, όπου το κράτος ζητά από τον πολίτη έγγραφα τα οποία ήδη διαθέτει.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο προβλέπει την περαιτέρω αξιοποίηση πιστοποιημένων επαγγελματιών για την παροχή υπηρεσιών που σήμερα διεκπεραιώνει αποκλειστικά το Δημόσιο. Το μοντέλο αυτό έχει ήδη εφαρμοστεί σε πολεοδομίες και εφορίες, αλλά και στον ΕΦΚΑ, συμβάλλοντας στην επιτάχυνση της απονομής συντάξεων. Αντίστοιχη λογική προωθείται και σε τομείς όπως οι αγροτικές επιδοτήσεις, με στόχο τη μείωση του κόστους, την ενίσχυση του ανταγωνισμού και τη σημαντική εξοικονόμηση χρόνου.
Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης είναι η απλούστευση και ενοποίηση διαδικασιών. Προβλέπεται η κατάργηση διπλών και επαναλαμβανόμενων βημάτων, η μείωση αιτήσεων και δικαιολογητικών που κατατίθενται σε πολλαπλές υπηρεσίες, καθώς και η αυτόματη άντληση στοιχείων από τα μητρώα του Δημοσίου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αναθεώρηση πολύπλοκων διαδικασιών αδειοδότησης και ελέγχου, αλλά και στην απλούστευση των διαδικασιών παύσης ή λύσης επιχειρήσεων, ένα πεδίο που παραμένει ιδιαίτερα δυσλειτουργικό.
Κωδικοποίηση και ψηφιοποίηση
Σημαντικό μέρος του σχεδίου αφορά επίσης την κωδικοποίηση και αποσαφήνιση του θεσμικού πλαισίου. Η συγκέντρωση διάσπαρτων διατάξεων σε ενιαία θεσμικά κείμενα μειώνει τις ερμηνευτικές ασάφειες, ενισχύει την ασφάλεια δικαίου και επιτρέπει ταχύτερη εφαρμογή πολιτικών. Σε μια οικονομία που αναζητά σταθερότητα και προβλεψιμότητα, η σαφήνεια των κανόνων λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής αξιοπιστίας.
Καθοριστικό ρόλο παίζει και η ψηφιοποίηση. Η επέκταση ηλεκτρονικών υπηρεσιών, η διασύνδεση μητρώων και η αντικατάσταση έντυπων διαδικασιών περιορίζουν τη φυσική παρουσία στις υπηρεσίες, μειώνουν τα λάθη και τα λειτουργικά κόστη, ενώ ενισχύουν τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Για τις επιχειρήσεις, και ιδίως τις μικρομεσαίες, οι αλλαγές μεταφράζονται σε ταχύτερες εγκρίσεις, λιγότερα διοικητικά εμπόδια και χαμηλότερο κόστος συμμόρφωσης.
