Νέα μελέτη διαπιστώνει ότι δεν έχει σημασία μόνο η αύξηση βάρους στη διάρκεια της ζωής μας, αλλά και το πότε αυτή συμβαίνει. Συγκεκριμένα, όταν τα κιλά αυξάνονται στην πρώιμη ενήλικη ζωή φαίνεται να συνδέονται και με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας.

Οι συμμετέχοντες που εμφάνισαν παχυσαρκία για πρώτη φορά μεταξύ 17 και 29 ετών είχαν περίπου 70% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από οποιαδήποτε αιτία κατά την περίοδο παρακολούθησης, σε σύγκριση με εκείνους που δεν είχαν εμφανίσει παχυσαρκία μέχρι την ηλικία των 60 ετών.

Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητική ομάδα του Lund University στη Σουηδία και σχεδιάστηκε ώστε να παρακολουθεί το βάρος των συμμετεχόντων σε βάθος χρόνου, αντί να βασίζεται σε μία μόνο μέτρηση.

Τα δεδομένα προήλθαν από περισσότερους από 600.000 ανθρώπους, οι οποίοι είχαν τουλάχιστον τρεις καταγεγραμμένες μετρήσεις βάρους μεταξύ των ηλικιών 17 και 60 ετών.

Γιατί η πρώιμη παχυσαρκία είναι πιο επικίνδυνη

Αν και η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό eClinicalMedicine, δεν αποδεικνύει ότι η αύξηση βάρους σε νεαρή ηλικία ήταν η άμεση αιτία των θανάτων, είναι ήδη γνωστό ότι η παχυσαρκία συνδέεται με πολλές σοβαρές παθήσεις.

«Το πιο σταθερό εύρημα είναι ότι η αύξηση βάρους σε μικρότερη ηλικία συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου αργότερα στη ζωή», σημείωσε η επιδημιολόγος Tanja Stocks από το Lund University.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, ένας πιθανός λόγος είναι ότι τα άτομα που παίρνουν βάρος νωρίς ζουν περισσότερα χρόνια με παχυσαρκία και τις βιολογικές επιπτώσεις της. Το σώμα επιβαρύνεται περισσότερο, με αυξημένο κίνδυνο φθοράς σε σχέση με το φυσιολογικό.

Η ομάδα εξέτασε τη συνολική θνησιμότητα, καθώς και θανάτους που σχετίζονται με παθήσεις όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, διάφορες μορφές καρκίνου και διαβήτη τύπου 2.

Η έναρξη της παχυσαρκίας ορίστηκε ως η πρώτη φορά που ο δείκτης μάζας σώματος (BMI) έφτασε το 30 ή περισσότερο.

Πέρα από το βασικό εύρημα, η μελέτη ανέδειξε και άλλες σημαντικές συσχετίσεις. Όπως ήταν αναμενόμενο, τα άτομα που πήραν το περισσότερο βάρος, ανεξαρτήτως ηλικίας, είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου κατά τη διάρκεια της μελέτης.

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα, όπως τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά επεισόδια, αντιπροσώπευαν το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών των περιπτώσεων.

«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η διάρκεια της παχυσαρκίας, και όχι απλώς η αύξηση βάρους σε μεγαλύτερη ηλικία, μπορεί να είναι ο βασικός παράγοντας κινδύνου», αναφέρουν οι ερευνητές στη δημοσιευμένη εργασία τους.

Η μακροχρόνια έκθεση σε παράγοντες όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη, η φλεγμονή και η υπερπηκτικότητα του αίματος, που συνδέονται με τον λιπώδη ιστό, φαίνεται να συμβάλλουν σημαντικά σε αυτούς τους κινδύνους.

Θάνατοι από διαβήτη τύπου 2 και ορισμένες μορφές καρκίνου συνδέθηκαν επίσης με την παχυσαρκία. Ωστόσο, σε κάποιες περιπτώσεις, όπως ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης στους άνδρες και ο καρκίνος του στομάχου στις γυναίκες, δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική σχέση.

Οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Στις γυναίκες, ο αυξημένος κίνδυνος θανάτου από καρκίνο λόγω παχυσαρκίας ήταν παρόμοιος ανεξάρτητα από το πότε συνέβη η αύξηση βάρους. Αυτό υποδηλώνει ότι άλλοι παράγοντες, όπως οι ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης, μπορεί να παίζουν πιο καθοριστικό ρόλο.

«Αν τα ευρήματά μας αντικατοπτρίζουν αυτό που συμβαίνει κατά την εμμηνόπαυση, τότε τίθεται το ερώτημα: τι προηγείται;», ανέφερε η επιδημιολόγος Huyen Le. «Ίσως οι ορμονικές αλλαγές επηρεάζουν το βάρος και η αύξηση του βάρους να είναι απλώς αντανάκλαση όσων συμβαίνουν στο σώμα».

Το βασικό μήνυμα για τη δημόσια υγεία

Η μελέτη έχει και περιορισμούς. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι μελλοντικές μελέτες θα μπορούσαν να ενσωματώσουν δεδομένα, όπως η διατροφή και η άσκηση, οι οποίοι είναι γνωστό ότι επηρεάζουν σημαντικά τη συνολική υγεία. καθώς και να εξετάσουν την κατανομή του λίπους και τη διάκριση μεταξύ λιπώδους και μυϊκής μάζας.

Ωστόσο, παρά τους περιορισμούς, το μεγάλο δείγμα και η μακροχρόνια παρακολούθηση προσδίδουν ιδιαίτερη βαρύτητα στα ευρήματα. Το βασικό μήνυμα για τη δημόσια υγεία είναι σαφές: η πρόληψη της παχυσαρκίας πρέπει να ξεκινά όσο το δυνατόν νωρίτερα στη ζωή.

Για να γίνει πιο κατανοητός ο κίνδυνος: αν 10 στους 1.000 ανθρώπους χωρίς πρώιμη παχυσαρκία πέθαναν κατά την περίοδο παρακολούθησης, περίπου 17 στους 1.000 πέθαναν από την ομάδα που εμφάνισε παχυσαρκία νωρίς.

«Δεν πρέπει να επικεντρωνόμαστε υπερβολικά στους ακριβείς αριθμούς κινδύνου», επισημαίνει η Stocks. «Αυτό που έχει σημασία είναι να αναγνωρίζουμε τα μοτίβα. Και αυτή η μελέτη στέλνει ένα σημαντικό μήνυμα προς τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής».