ΦΠΑ στα νησιά: Πού και πώς εφαρμόζεται η μείωση 30% – Οι εξαιρέσεις και οι γκρίζες ζώνες της ΑΑΔΕ

Τις λεπτομέρειες για την εφαρμογή του μειωμένου κατά 30% συντελεστή ΦΠΑ, που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου, στα νησιά της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου (Σαμοθράκη) και στον νομό Δωδεκανήσου, με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2021, αποσαφηνίζει εγκύκλιος της ΑΑΔΕ.

Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ έρχεται να δώσει απαντήσεις για τον τρόπο εφαρμογής της μείωσης του ΦΠΑ στη «νέα ομάδα» νησιών του Αιγαίου, καθώς ο μειωμένος ΦΠΑ ισχύει ήδη για Λέσβο, Κω, Σάμο και Χίο, επισημαίνοντας ότι οι κανόνες δεν είναι ενιαίοι αλλά εξετάζονται κατά περίπτωση. Κρίσιμο στοιχείο θεωρείται το πού βρίσκεται η έδρα της επιχείρησης ή του επαγγελματία που πραγματοποιεί τη συναλλαγή, αλλά και ποιος είναι ο αποδέκτης των αγαθών ή των υπηρεσιών.

Κανόνες – εξαιρέσεις

Πρώτος γενικός κανόνας είναι ότι η μείωση των συντελεστών ΦΠΑ δεν ισχύει για τα καπνοβιομηχανικά προϊόντα και τα μεταφορικά μέσα. Δεύτερος γενικός κανόνας είναι ότι η μείωση εφαρμόζεται και στις υπηρεσίες που εκτελούνται υλικά στην περιοχή, εφόσον παρέχονται από υποκείμενο στον φόρο που είναι εγκατεστημένος στα συγκεκριμένα νησιά κατά τον χρόνο που ο φόρος καθίσταται απαιτητός.

Πότε ισχύει η μείωση στις παραδόσεις αγαθών από τα νησιά

Για παραδόσεις αγαθών από νησιά όπου εφαρμόζονται μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ κατά 30%, πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

• Τα αγαθά να βρίσκονται στα συγκεκριμένα νησιά κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, ανεξαρτήτως του τόπου κατανάλωσης.

• Η παράδοση να γίνεται από υποκείμενο στον φόρο με επαγγελματική εγκατάσταση στα νησιά αυτά, ανεξάρτητα από την ιδιότητα ή τον τόπο εγκατάστασης του αγοραστή.

Για παράδειγμα υποκείμενος εγκατεστημένος στη Χίο που παραδίδει τυποποιημένα ζυμαρικά σε επιχειρήσεις ή ιδιώτες στην Αθήνα, τον Βόλο ή σε νησιά όπως η Λέρος, εφαρμόζει μειωμένο ΦΠΑ. Αντίθετα, όταν η παράδοση γίνεται από υποκατάστημα εκτός νησιού, όπως από την Αθήνα, η μείωση δεν ισχύει.

Παραδόσεις από τη λοιπή Ελλάδα προς τα νησιά

Όταν τα αγαθά αποστέλλονται από τη λοιπή Ελλάδα προς νησιά με μειωμένο ΦΠΑ, η μείωση εφαρμόζεται μόνο εφόσον ο αγοραστής είναι υποκείμενος στον φόρο με μόνιμη εγκατάσταση στα νησιά ή διατηρεί εκεί υποκατάστημα για το οποίο προορίζονται τα αγαθά, καθώς και όταν πρόκειται για μη υποκείμενα νομικά πρόσωπα εγκατεστημένα στα νησιά.

Για παράδειγμα, επιχείρηση υποδημάτων στην Πάτρα που αποστέλλει προϊόντα σε επιχειρήσεις στην Κω και τη Χίο εφαρμόζει τη μείωση.

Αντίθετα, πώληση ηλεκτρικού ψυγείου σε ιδιώτη στην Κάλυμνο, ακόμη και με μεταφορά στο νησί, δεν υπάγεται σε μειωμένο συντελεστή, εκτός αν το αγαθό αποκτάται για επαγγελματική χρήση.

Υπηρεσίες

Η παροχή υπηρεσιών από υποκείμενους εγκατεστημένους σε νησιά με μειωμένο ΦΠΑ υπάγεται στη μείωση μόνο όταν οι υπηρεσίες εκτελούνται υλικά στα ίδια τα νησιά. Δεν εφαρμόζεται μειωμένος συντελεστής ούτε όταν ο πάροχος δεν είναι εγκατεστημένος στα νησιά, ούτε όταν η υπηρεσία εκτελείται εκτός αυτών.

Για παράδειγμα μηχανικός εγκατεστημένος στη Ρόδο που παρέχει υπηρεσίες επίβλεψης στην Κάρπαθο, χωρίς να πληρούνται οι όροι μόνιμης εγκατάστασης σε νησί με μειωμένο ΦΠΑ.

Οι προϋποθέσεις για τις εισαγωγές

Για την εισαγωγή αγαθών με μειωμένο ΦΠΑ, απαιτείται κατά τον τελωνισμό να επιβεβαιώνεται η επαγγελματική εγκατάσταση του υποκειμένου στα νησιά, ενώ για ιδιώτες χρειάζονται αποδεικτικά μόνιμης κατοικίας και υπεύθυνη δήλωση.

Έτσι, ιδιώτης μόνιμος κάτοικος Λέσβου που εισάγει ποδήλατο μέσω του τελωνείου Μυτιλήνης υπάγεται σε μειωμένο ΦΠΑ, ενώ εισαγωγή τηλεόρασης από μόνιμο κάτοικο Καλύμνου μέσω Πειραιά φορολογείται με κανονικό συντελεστή.