Ο ουγγρικός επιχειρηματικός κόσμος γυρίζει σελίδα, παίρνοντας αποστάσεις από το σύστημα εξουσίας που έχτισε ο Ορμπάν τα τελευταία χρόνια, καθώς ο νέος πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ υπόσχεται σαρωτικές έρευνες για διαφθορά και αποκατάσταση των κανόνων της αγοράς.
Ο Πέτερ Μάγιαρ, πρώην εκλεκτός του καθεστώτος που εξελίχθηκε σε βασικό του αντίπαλο, δηλώνει ότι έχει «ακριβείς πληροφορίες» για υψηλής αξίας μεταφορές κεφαλαίων στο εξωτερικό από πρόσωπα του στενού πυρήνα του Βίκτορ Ορμπάν, όπως συνεργάτες του ισχυρού υπουργού προπαγάνδας και μυστικών υπηρεσιών, Άνταλ Ρογκάν. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι «πολλές οικογένειες ολιγαρχών έχουν ήδη φύγει», αναφερόμενος στον γαμπρό του Ορμπάν και στον γιο ενός από τους στενότερους οικονομικούς συμβούλους του, ενώ άλλες οικογένειες αποσύρουν τα παιδιά τους από τα σχολεία και οργανώνουν ιδιωτική ασφάλεια για την έξοδό τους από τη χώρα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και ο παιδικός φίλος του Ορμπάν και πλουσιότερος άνθρωπος της Ουγγαρίας, Λőrinc Mészáros, για τον οποίο ο Μάγιαρ ισχυρίζεται ότι ετοιμάζεται να «πετάξει για Ντουμπάι» με την οικογένειά του, ενώ τοπικά μέσα μεταδίδουν πως μεταφέρει κεφάλαια από τις εταιρείες σε προσωπικούς λογαριασμούς, αφήνοντας ορισμένες δραστηριότητες χωρίς ρευστό.
Το σύστημα Ορμπάν υπό κατάρρευση;
Ο Μάγιαρ έχει θέσει στο στόχαστρο και τον Άνταμ Μάτολτσι, γιο του επί χρόνια συμβούλου, υπουργού και διοικητή της κεντρικής τράπεζας, Γκιέργκι Μάτολτσι, με τις εταιρείες του να κατηγορούνται ότι απομύζησαν πάνω από 1 δισ. ευρώ από τα ιδρύματα της κεντρικής τράπεζας σε διάστημα δεκαετίας, υπόθεση που ενδέχεται να εμπλέκει και τον πατέρα. Έκθεση του ουγγρικού Ελεγκτικού Συνεδρίου διαπίστωσε ανεξήγητες απώλειες στα ιδρύματα της κεντρικής τράπεζας, με δισεκατομμύρια φιορίνια να καταλήγουν σε εταιρείες φίλου του γιου του διοικητή, ενώ οι εισαγγελείς ανέλαβαν την υπόθεση μόλις μετά τις εκλογές, κάτι που ο Μάγιαρ χαρακτήρισε «πολύ λίγο, πολύ αργά».
Ο Άνταμ Μάτολτσι, που έχει μετακομίσει στο Ντουμπάι πριν από τις εκλογές και διατηρεί άδεια παραμονής στα Εμιράτα, αρνείται τις κατηγορίες, δηλώνοντας ότι τα έσοδά του προέρχονται από «νόμιμες και διαφανείς επιχειρήσεις» και ότι καμία εταιρεία του δεν έχει σχέση με τα ιδρύματα της κεντρικής τράπεζας. Ο Μάγιαρ, από την πλευρά του, προαναγγέλλει ότι η κυβέρνησή του θα ζητήσει από τις αρχές των ΗΑΕ την έκδοσή του, ακόμη και με «αναγκαστικά μέτρα», παρότι δεν υπάρχει συμφωνία έκδοσης μεταξύ των δύο χωρών.
Οι άνθρωποι του Ορμπάν που «ξαναγράφουν» το αφήγημά τους
Ενδεικτικό της μεταστροφής είναι ο γαμπρός του Ορμπάν, Ιστβάν Τίμπορτς, ένας από τους δέκα πλουσιότερους Ούγγρους, ο οποίος έχει μετακομίσει με την οικογένειά του στη Νέα Υόρκη μετά την έναρξη σπουδών της συζύγου του Ράχελ, κόρης του Βίκτορ Ορμπάν. Παρ’ όλα αυτά, διαμηνύει μέσω εκπροσώπου του ότι σκοπεύει να διατηρήσει τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες στην Ουγγαρία μέσω της επενδυτικής εταιρείας BDPST, η οποία δρα στον χρηματοοικονομικό κλάδο, τα logistics, τα ακίνητα και τον τουρισμό, «συμβάλλοντας στην ουγγρική οικονομία» και διατηρώντας «μακροπρόθεσμη δέσμευση» στη χώρα.
Άλλοι επιχειρηματίες, όπως ο μεγιστάνας των μεταφορών Γκιέργκι Βάμπερερ, είχαν προνοήσει εγκαίρως να αλλάξουν στρατόπεδο: πούλησε το υπόλοιπο ποσοστό του στην Waberer’s Group στον γαμπρό του Ορμπάν το 2023, επικεντρώθηκε σε υγεία και ακίνητα και, λίγες ημέρες πριν τις εκλογές, με το κόμμα Τίσα του Μάγιαρ να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, βγήκε ανοιχτά υπέρ της «αλλαγής καθεστώτος». Το βράδυ των εκλογών, μάλιστα, έπινε σαμπάνια δίπλα στον Μάγιαρ, χαρακτηρίζοντας τη νίκη του «μία από τις ευ happiest μέρες της ζωής του».
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο επενδυτής Ντάνιελ Γιέλινεκ, που είχε συναλλαγές με το σύστημα Ορμπάν, αγοράζοντας μετοχές της Waberer’s Group και πουλώντας πολυτελή ξενοδοχεία στον Τίμπορτς, δηλώνει ότι από το 2024 έχει σταματήσει κάθε δουλειά με ανθρώπους του καθεστώτος και επικεντρώνεται σε επέκταση της Indotek στην Ευρώπη. Το βράδυ των εκλογών, όπως λέει, το κινητό του «πήρε φωτιά» από θεσμικούς επενδυτές, family offices και private equity funds που «όλοι ήθελαν να επιστρέψουν» στην Ουγγαρία, μια χώρα που θεωρούσαν φθηνή αλλά επιβαρυμένη με «επιπλέον κίνδυνο χώρας» λόγω της πολιτικοποίησης της οικονομίας επί Ορμπάν.
Η επόμενη μέρα για την οικονομία μετά τον Ορμπάν
Κομβικό ρόλο στη νέα εποχή υπόσχεται να παίξει η αντιδιαφθοράκη ατζέντα του Μάγιαρ, που δεσμεύεται να ενισχύσει τις αρμόδιες αρχές και να επανεξετάσει μεγάλες κρατικές συμβάσεις – προϋπόθεση-κλειδί για να ξεμπλοκάρουν δεκάδες δισ. ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων, τα οποία οι Βρυξέλλες έχουν «παγώσει» εξαιτίας της διαφθοράς και της υπονόμευσης των δημοκρατικών θεσμών υπό τον Βίκτορ Ορμπάν. «Όποιος έχει κλέψει από τον εθνικό πλούτο, είτε είναι ο γαμπρός του Ορμπάν, είτε ο Λőrinc Mészáros, είτε ο Άνταμ Μάτολτσι, θα λογοδοτήσει και θα επιστρέψει τα χρήματα», διαμηνύει ο νέος πρωθυπουργός.
Παράλληλα, δεσμεύεται να «απελευθερώσει» τους επιχειρηματίες από τις άτυπες υποχρεώσεις του προηγούμενου καθεστώτος – από την επιλογή υπεργολάβων αποκλειστικά από τον κύκλο φίλων του Ορμπάν μέχρι την εκχώρηση κερδοφόρων συμβολαίων – υποσχόμενος ότι τα έργα θα ανατίθενται σε κανονικές συνθήκες ανταγωνισμού και τα κέρδη θα μένουν στους ίδιους, ώστε «να μην έχουν τίποτα να φοβηθούν».
Ακόμη και παραδοσιακοί σύμμαχοι του Ορμπάν, όπως ο Σάντορ Τσάνι, επικεφαλής της μεγαλύτερης ουγγρικής τράπεζας OTP και ισχυρός παίκτης στην αγροδιατροφή, κρατούν αποστάσεις, δηλώνοντας ότι δεν έχουν να φοβηθούν τίποτα σε αντίθεση με «εκείνους που έπαιρναν δουλειές χωρίς σωστούς διαγωνισμούς» και ότι είναι έτοιμοι για «εποικοδομητική συνεργασία με κάθε κυβέρνηση». Ο ίδιος εκτιμά ότι το «σύστημα Ορμπάν» θα εξαφανιστεί από την οικονομία «πολύ εύκολα» με την αποκατάσταση των φυσιολογικών συνθηκών της αγοράς και τη λήψη των «σωστών αποφάσεων».
