Οι τελευταίες παρεμβάσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τον πόλεμο με το Ιράν έχουν ανοίξει νέο κύκλο ερωτήσεων για το κατά πόσο ο Λευκός Οίκος έχει σταθερή στρατηγική ή απλώς τρέχει πίσω από τις δηλώσεις του προέδρου. Μέσα σε λίγες ώρες, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του απαντούν δημόσια ή «μαζεύουν» όσα λέει, από το ποιος ηγείται των κρίσιμων διαπραγματεύσεων έως το αν η Τεχεράνη έχει όντως συμφωνήσει να εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό ουρανίου. Το αποτέλεσμα είναι ένα θολό τοπίο σε μία από τις πιο επικίνδυνες κρίσεις της προεδρίας του, με το Ιράν να αμφισβητεί ανοιχτά τους ισχυρισμούς του Τραμπ.

Τα πιο χαρακτηριστικά επεισόδια αφορούν τον ρόλο του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, τον οποίο ο Τραμπ όρισε επικεφαλής των αμερικανικών διαπραγματεύσεων με το Ιράν στο Ισλαμαμπάντ. Ενώ ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Μάικ Ουόλτζ και ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ διαβεβαίωναν στις κυριακάτικες εκπομπές ότι ο Βανς θα ταξιδέψει κανονικά στο Πακιστάν, ο Τραμπ διαβεβαίωνε σε τηλεφωνικές συνεντεύξεις πως ο αντιπρόεδρος δεν πρόκειται να πάει λόγω «ανησυχιών ασφαλείας». Ακολούθησε πανικός στον Λευκό Οίκο, με συνεργάτες να ενημερώνουν ανεπισήμως τους δημοσιογράφους ότι ο Βανς παραμένει επικεφαλής της αποστολής, την ώρα που ο ίδιος ο πρόεδρος έλεγε το ακριβώς αντίθετο.

Τραμπ, Ιράν και αντιφατικά μηνύματα για τις διαπραγματεύσεις

Οι αντιφάσεις δεν περιορίζονται στα ταξιδιωτικά πλάνα του αντιπροέδρου, αλλά επεκτείνονται στην ουσία των συνομιλιών με το Ιράν. Πριν από τον πρώτο γύρο στο Ισλαμαμπάντ στις 11 Απριλίου, ο Τραμπ διαφήμιζε ότι ΗΠΑ και Ιράν «θα εργαστούν μαζί» για την απομάκρυνση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πυρηνική βόμβα, ενώ υποστήριζε ότι «πολλά από τα 15 σημεία» των αμερικανικών απαιτήσεων έχουν ήδη συμφωνηθεί. Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολίν Λέβιτ πήγε ένα βήμα παραπέρα λέγοντας ότι η Τεχεράνη έχει «ναι» στην παράδοση του ουρανίου, όμως ο μαραθώνιος των 20 ωρών στο Ισλαμαμπάντ έληξε χωρίς συμφωνία και με τον Βανς να προτείνει 20ετές μορατόριουμ στον εμπλουτισμό, πρόταση που λίγο αργότερα ο ίδιος ο Τραμπ απέρριψε δηλώνοντας ότι «δεν του αρέσουν τα 20 χρόνια».

Την ίδια ώρα, ο Τραμπ εμφανίζεται να διαψεύδει… τον εαυτό του και ως προς το Στενό του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της σύγκρουσης με το Ιράν. Την Παρασκευή διακήρυξε ότι το Στενό είναι «ανοιχτό» και ότι οι διαπραγματεύσεις «ΘΑ ΠΡΟΧΩΡΗΣΟΥΝ ΠΟΛΥ ΓΡΗΓΟΡΑ» γιατί τα περισσότερα σημεία έχουν ήδη κανονιστεί, ενώ σε συνέντευξή του στο Bloomberg υποστήριξε ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει σε «απεριόριστη» αναστολή του πυρηνικού του προγράμματος και να μην κλείσει ποτέ ξανά το Στενό του Ορμούζ. Μία ημέρα μετά, όμως, η Τεχεράνη απαντούσε πως θα κλείσει ξανά το πέρασμα όσο οι ΗΠΑ διατηρούν ναυτικό αποκλεισμό, με τον Τραμπ να επανέρχεται στα κοινωνικά δίκτυα λέγοντας ότι «ο αποκλεισμός μας το έχει ήδη κλείσει», απειλώντας παράλληλα να «γκρεμίσει κάθε εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής και κάθε γέφυρα στο Ιράν» αν δεν δεχθεί τη συμφωνία.

Ο Τραμπ, το Ιράν και η πολιτική της σύγχυσης

Οι δημόσιες παλινωδίες του Τραμπ στον πόλεμο με το Ιράν συνοδεύονται από επιθέσεις στα ΜΜΕ και τους Δημοκρατικούς, στους οποίους φορτώνει την ευθύνη για τις «αντιφατικές πληροφορίες». Κατηγορεί το Ιράν ως «μάστερ της προπαγάνδας» που «ταΐζει ψεύτικες πληροφορίες» στα «fake news», την ώρα που δικοί του αξιωματούχοι τρέχουν να εξηγήσουν ότι τα σχέδια για τις συνομιλίες είναι «ρευστά» και ότι οι αλλαγές στα ταξιδιωτικά πλάνα οφείλονται στη στάση της Τεχεράνης.

Ωστόσο, οι κινήσεις του προέδρου – από τις δηλώσεις για «συμφωνία που θα υπογραφεί απόψε» μέχρι την επόμενη μέρα που λέει πως «δεν υπάρχει καμία πίεση χρόνου» – ενισχύουν την εικόνα μιας διοίκησης που στέλνει πολλαπλά και συχνά αντικρουόμενα μηνύματα σε έναν πόλεμο με παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες.

Οι αντιφάσεις του Τραμπ για το Ιράν δεν σταματούν στα πυρηνικά και την ασφάλεια, αλλά φτάνουν μέχρι και τις τσέπες των Αμερικανών οδηγών. Παρά το ότι οι τιμές της βενζίνης κινούνται στα 4,04 δολάρια το γαλόνι κατά μέσο όρο, αυξημένες κατά 87 σεντ σε σχέση με πέρυσι, ο Τραμπ διέψευσε δημόσια τον υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ, ο οποίος προειδοποίησε ότι δεν θα ξαναδούν τα 3 δολάρια πριν από το 2027, σύμφωνα με τη Washington Post.

Μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα, ο ίδιος ο πρόεδρος έλεγε σε τηλεοπτική συνέντευξη ότι ελπίζει σε πτώση των τιμών πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, αλλά ότι μάλλον θα μείνουν «στα ίδια ή λίγο υψηλότερα», την ώρα που αναλυτές και οικονομολόγοι προειδοποιούν πως τα καύσιμα μπορεί να παραμείνουν ακριβά ακόμη κι αν το Στενό του Ορμούζ ξανανοίξει, αφού οι τιμές στην αντλία πέφτουν πολύ πιο αργά απ’ όσο ανεβαίνουν.