Η Τουρκία «χρίζει» τη Σαουδική Αραβία ως τον επόμενο στόχο του Ισραήλ

Η Τουρκία, μέσω του φιλοκυβερνητικού think tank SETA και του περιοδικού Insight Turkey, αναδεικνύει τη Σαουδική Αραβία ως τον «επόμενο στόχο» του Ισραήλ μετά τον πόλεμο με το Ιράν, προωθώντας την εικόνα ενός επεκτατικού, ηγεμονικού Ισραήλ που θέλει να λυγίσει το Ριάντ μέσω πιέσεων και όχι πολέμου.

Στο αφήγημα αυτό, η Άγκυρα εμφανίζεται έμμεσα ως ο βασικός αντίπαλος της ισραηλινής ηγεμονίας, ενώ η Σαουδική Αραβία παρουσιάζεται ως το «μεγάλο έπαθλο» της ισραηλινής στρατηγικής κανονικοποίησης.

Η ανάλυση του Insight Turkey, που εκδίδεται από το φιλοκυβερνητικό τουρκικό ίδρυμα SETA, υποστηρίζει ότι μετά τον πόλεμο του 2025–2026 με το Ιράν, το Ισραήλ ακολουθεί μια επιθετική, αναθεωρητική στρατηγική για να επιβάλει περιφερειακή ηγεμονία στη Μέση Ανατολή.

Η στρατηγική αυτή, όπως περιγράφεται από τον αρθρογράφο, περιλαμβάνει διαδοχικούς πολέμους σε Γάζα, Λίβανο, Συρία και Ιράν, την προσάρτηση της Δυτικής Όχθης και την προσπάθεια ένταξης των περιφερειακών δυνάμεων σε μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας υπό την αιγίδα του Τελ Αβίβ και της Ουάσιγκτον. Στο πλαίσιο αυτό, η Άγκυρα εμφανίζεται σε μεγάλο μέρος του ισραηλινού δημόσιου λόγου ως «επόμενος εχθρός», όμως το άρθρο αντιστρέφει το αφήγημα και υποστηρίζει ότι ο πραγματικός στόχος θα είναι η Σαουδική Αραβία.

Κατά την τουρκική αυτή ανάγνωση, η Σαουδική Αραβία είναι ο κόμβος γύρω από τον οποίο διαμορφώνεται ένας νέος σουνιτικός άξονας με Τουρκία, Κατάρ, Αίγυπτο και Πακιστάν, τον οποίο το Ισραήλ θέλει να εντάξει –και όχι να αντιμετωπίσει– στο δικό του ηγεμονικό σχέδιο. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, σύμφωνα με το άρθρο, οραματίζεται ένα «εξάγωνο» συμμαχίας με Ινδία, Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία που θα υπερακοντίσει έναν ανεξάρτητο σουνιτικό άξονα, απομονώνοντας την Τουρκία και περιορίζοντας τα περιθώρια κινήσεων του Ριάντ. Στο φόντο αυτό, η Σαουδική Αραβία παρουσιάζεται ως ο κρίσιμος κρίκος που, αν «σπάσει» υπέρ της ισραηλινής ατζέντας, θα επιτρέψει την πλήρη επαναχάραξη του περιφερειακού συσχετισμού.

Σαουδική Αραβία και Συμφωνίες του Αβραάμ στο τουρκικό αφήγημα

Το Insight Turkey επιμένει ότι ο βασικός στόχος του Ισραήλ δεν είναι η στρατιωτική σύγκρουση με την Τουρκία, αλλά η πολιτική, διπλωματική και επικοινωνιακή πίεση στη Σαουδική Αραβία ώστε να εξαναγκαστεί να ενταχθεί στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ. Η ανάλυση παρουσιάζει το ενδεχόμενο σαουδαραβικής κανονικοποίησης με το Ισραήλ ως το «απόλυτο στρατηγικό έπαθλο» της ισραηλινής ηγεμονίας: μια εξέλιξη που θα αποδυνάμωνε δραστικά το παλαιστινιακό ζήτημα, θα επιτάχυνε τη νομιμοποίηση του Ισραήλ στον μουσουλμανικό κόσμο και θα απομόνωνε την Τουρκία. Το μήνυμα που εκπέμπει η τουρκική πλευρά είναι ότι, χωρίς το Ριάντ στο κάδρο των Συμφωνιών του Αβραάμ, η ισραηλινή στρατηγική παραμένει ελλιπής και το «μεγάλο σχέδιο» δεν μπορεί να ολοκληρωθεί.

Η Άγκυρα, δια του συγκεκριμένου σχολίου, αναδεικνύει τρεις καθοριστικές εξελίξεις που –κατά την οπτική της– αποσταθεροποίησαν τα σχέδια Τελ Αβίβ και Ουάσιγκτον: τη χρήση της υπό διαμόρφωση κανονικοποίησης από τον Νετανιάχου για εσωτερική πολιτική κατανάλωση, τη συμφωνία Σαουδικής Αραβίας – Ιράν με μεσολάβηση της Κίνας το 2023 και τον πόλεμο στη Γάζα. Αυτά τα γεγονότα, σημειώνει το άρθρο, ενίσχυσαν τη διαπραγματευτική ισχύ του Ριάντ, το ώθησαν σε πιο ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική και ανέβασαν κατακόρυφα το πολιτικό κόστος μιας ομαλοποίησης χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις υπέρ των Παλαιστινίων. Στο τουρκικό αφήγημα, η Σαουδική Αραβία δεν είναι παθητικός «παίκτης-στόχος», αλλά κεντρικός δρών που αξιοποιεί την ανάδυση ενός πολυπολικού συστήματος, από το BRICS μέχρι τις σχέσεις με Κίνα και Πακιστάν.

Σαουδική Αραβία, τουρκικός άξονας και ισραηλινή ηγεμονία

Η τουρκική ανάλυση υπογραμμίζει ότι η Σαουδική Αραβία, μαζί με την Τουρκία και το Πακιστάν, συγκροτεί σταδιακά έναν άτυπο «άξονα σταθεροποίησης», με στρατιωτικές συμφωνίες, αμυντικά σύμφωνα και αυξανόμένη πολιτική συντονισμένη δράση. Το κείμενο παραπέμπει σε αμυντικό σύμφωνο Ριάντ–Ισλαμαμπάντ και σε αναφορές για προχωρημένες συνομιλίες με την Άγκυρα, παρουσιάζοντας την προοπτική ενός χαλαρού «ισλαμικού ΝΑΤΟ» που προσφέρει εναλλακτική αρχιτεκτονική ασφάλειας έξω από την ισραηλινή ηγεμονία. Στο ίδιο πλαίσιο, καταγράφεται η σαουδαραβική πολιτική σε Συρία, Σουδάν, Σομαλία και Υεμένη ως αντίβαρο στις κινήσεις Ισραήλ και ΗΑΕ, με την Άγκυρα να αναδεικνύει την αντιπαράθεση με το Τελ Αβίβ σε πολλά περιφερειακά μέτωπα.

Το μήνυμα που περνάει η Τουρκία είναι διπλό: πρώτον, ότι το Ισραήλ επιχειρεί να περικυκλώσει και να αποδυναμώσει τη Σαουδική Αραβία, χρησιμοποιώντας εργαλεία λόμπινγκ στις ΗΠΑ, πίεση για εξοπλισμούς και στοχευμένη κριτική σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Και δεύτερον, ότι η διατήρηση της σαουδαραβικής άρνησης στην κανονικοποίηση, χωρίς σαφή λύση στο παλαιστινιακό, αποτελεί κεντρικό ανάχωμα στο ισραηλινό ηγεμονικό σχέδιο, ενισχύοντας εμμέσως και τον ρόλο της Τουρκίας ως προστάτιδας δύναμης των Παλαιστινίων και πόλου ενός εναλλακτικού περιφερειακού μπλοκ.

Τι προωθεί η Τουρκία μέσω του SETA για τη Σαουδική Αραβία

Με δεδομένο ότι το Insight Turkey εκδίδεται από το κυβερνητικά προσκείμενο SETA, το άρθρο λειτουργεί και ως μήνυμα πολιτικής γραμμής: η Άγκυρα παρουσιάζει την ισραηλινή στρατηγική ως μακρόπνοο σχέδιο επιβολής ηγεμονίας και τη Σαουδική Αραβία ως αποφασιστικό παράγοντα που μπορεί να το μπλοκάρει. Στην τουρκική οπτική, η Σαουδική Αραβία, εφόσον επιμείνει σε σκληρή γραμμή για παλαιστινιακό κράτος, μπορεί να αποτρέψει την «κανονικοποίηση χωρίς Παλαιστίνη» και να αποδυναμώσει τη δυναμική των Συμφωνιών του Αβραάμ. Έτσι, το Ριάντ προβάλλεται ως κρίσιμος εταίρος – ή και στόχος – στον αγώνα για τον περιορισμό της ισραηλινής περιφερειακής ηγεμονίας, κάτι που εξυπηρετεί ευθέως τη στρατηγική της Τουρκίας για ανάδειξη σε κεντρικό πόλο του μουσουλμανικού κόσμου.

Το κείμενο υποστηρίζει ότι η ισραηλινή πίεση στη Σαουδική Αραβία δεν θα είναι στρατιωτική, αλλά πολιτική, διπλωματική και επικοινωνιακή: από την εργαλειοποίηση θεμάτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Δύση, μέχρι την χρησιμοποίηση του ισχυρού φιλοϊσραηλινού λόμπι στις ΗΠΑ για μπλοκάρισμα ή όρους σε εξοπλιστικά προς το Ριάντ. Κατά την τουρκική αφήγηση, στόχος είναι να αυξηθεί τόσο το «κόστος αντίστασης» της Σαουδικής Αραβίας, ώστε να καταστεί πιο συμφέρουσα η υπογραφή συμφωνίας κανονικοποίησης, εξέλιξη που, αν συμβεί, θα «κλειδώσει» την ισραηλινή ηγεμονία και θα πιέσει ακόμη περισσότερο την Τουρκία.