Η Ρωσία εμφανίζεται ως ένας από τους βραχυπρόθεσμους κερδισμένους του πολέμου με το Ιράν, όμως πίσω από τα αυξημένα έσοδα από το πετρέλαιο κρύβεται ένα γεωπολιτικό ναρκοπέδιο που απειλεί το ίδιο το παγκόσμιο δίκτυο επιρροής του Κρεμλίνου. Την ώρα που η Ουάσινγκτον υπό τον Ντόναλντ Τραμπ επιδεικνύει «απελευθερωμένη» ισχύ από τη Λατινική Αμερική μέχρι τον Περσικό Κόλπο, η Μόσχα τρέχει να σώσει ό,τι απέμεινε από τις συμμαχίες της με κεντρικό κρίκο μια τραυματισμένη αλλά ανθεκτική Τεχεράνη.

Στο οικονομικό επίπεδο, η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου λόγω του πολέμου στο Ιράν δίνει ανάσα στη ρωσική οικονομία, τη στιγμή που η κυβέρνηση Τραμπ έχει χαλαρώσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές ρωσικού αργού. Ωστόσο, οι ίδιες αμερικανικές κινήσεις που ενισχύουν πρόσκαιρα τα ρωσικά έσοδα, όπως οι κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων συνδεδεμένων με τη Μόσχα, δείχνουν πόσο εύκολα η Ουάσινγκτον μπορεί να πιέσει τις ενεργειακές αρτηρίες του Κρεμλίνου. Παράλληλα, η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις στη Βενεζουέλα και η κλιμακούμενη πίεση στην Κούβα, δύο παραδοσιακά προγεφυρώματα της Ρωσίας στο δυτικό ημισφαίριο, αποδυναμώνουν θεαματικά την εικόνα της Μόσχας ως «προστάτη» αντιδυτικών καθεστώτων.

Ρωσία – Ιράν: Ένας κίνδυνος ντόμινο για το Κρεμλίνο

Για το Κρεμλίνο, η Ρωσία δεν υπερασπίζεται απλώς έναν σύμμαχο στη Μέση Ανατολή, αλλά τον κομβικό κόμβο ενός ολόκληρου δικτύου παραστρατιωτικών οργανώσεων και φιλικών καθεστώτων που λειτουργούν ως ανάχωμα στην αμερικανοϊσραηλινή ισχύ. Η Τεχεράνη, παρότι «χτυπημένη» από εβδομάδες αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων, παραμένει ανθεκτική, κρατώντας κλειστό τα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνούσε κάποτε το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και διατηρώντας σχεδόν καθημερινά πλήγματα με πυραύλους και drones κατά αμερικανικών στόχων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Μόσχα προσφέρει στο Ιράν δορυφορικές εικόνες, τεχνολογία drones και τακτικές συμβουλές, αντλώντας εμπειρία από τον πόλεμο στην Ουκρανία, ακόμη και για το πόσα drones πρέπει να χρησιμοποιούνται και σε ποια ύψη για να διαπερνούν τα αμερικανικά ραντάρ. Σύμφωνα με ρωσο-ιρανικά και δυτικά κανάλια, αυτή η υποστήριξη έχει ήδη βοηθήσει την Τεχεράνη να πλήξει αμερικανικά συστήματα ραντάρ στη Μέση Ανατολή, επιβεβαιώνοντας ότι η Μόσχα βλέπει στον «πόντο αίματος» του Ιράν το τελευταίο της σημαντικό πάτημα στην περιοχή. Την ίδια στιγμή, η πρώην «επιτυχία» της Ρωσίας στη Συρία έχει ξεθωριάσει, καθώς ο Μπασάρ αλ Άσαντ βρίσκεται πλέον στη Μόσχα ως φυγάς, ενώ η νέα κυβέρνηση στη Δαμασκό διαπραγματεύεται ευθέως το μέλλον των ρωσικών βάσεων.

Ρωσία: από τον Άτλαντα μέχρι το Σαχέλ

Η αποδυνάμωση της Ρωσίας δεν περιορίζεται στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, αλλά απλώνεται σαν σκιά από τον Ατλαντικό μέχρι τη ζώνη του Σαχέλ και τον Καύκασο. Στη Βενεζουέλα, παρά την 15ετή παράταση για τη ρωσική Roszarubezhneft, ο Σεργκέι Λαβρόφ παραδέχεται δημοσίως ότι οι ρωσικές εταιρείες «εκτοπίζονται σταδιακά» υπό αμερικανική πίεση, ενώ ένα ρωσικό κρατικό δεξαμενόπλοιο με σημαία Ρωσίας πλέει προς την Κούβα, τροφοδοτώντας σενάρια για προσπάθεια σπασίματος του αμερικανικού εμπάργκο.

Στην Αφρική, οι μισθοφορικές δομές και η στρατιωτική βοήθεια της Μόσχας σε καθεστώτα όπως το Μάλι, η Μπουρκίνα Φάσο και ο Νίγηρας δεν κατάφεραν να ανασχέσουν τις τζιχαντιστικές οργανώσεις, με αποτέλεσμα οι στρατιωτικοί της Μπουρκίνα Φάσο να χάνουν τον έλεγχο μεγάλων τμημάτων της υπαίθρου και το Μάλι να βρίσκεται ουσιαστικά περικυκλωμένο γύρω από την πρωτεύουσα. Η εικόνα αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την υπόσχεση Πούτιν για «ολική στήριξη» στα αφρικανικά καθεστώτα μόλις δύο χρόνια πριν, ενώ τώρα τα ίδια καθεστώτα επανασυνδέονται «σιωπηλά» με την κυβέρνηση Τραμπ αναζητώντας αμερικανική ασφάλεια.

Ρωσία και Τραμπ: Σύγκρουση δύο αυτοκρατορικών αφηγημάτων

Η διεύρυνση της αμερικανικής παρουσίας σε περιοχές παραδοσιακά εντός της ρωσικής σφαίρας επιρροής, από τον Νότιο Καύκασο μέχρι τη Λατινική Αμερική, αποκαλύπτει μια νέα, πιο επιθετική διάσταση του δόγματος Τραμπ απέναντι στη Ρωσία. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ήδη φέρει στο Οβάλ Γραφείο τους ηγέτες της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν, επιχειρώντας να παρέμβει ανοιχτά σε μια διαμάχη όπου, μέχρι πρόσφατα, η Μόσχα εμφανιζόταν ως ο αποκλειστικός εγγυητής ασφάλειας, την ώρα που ρωσικές ειρηνευτικές δυνάμεις έμειναν παθητικές απέναντι στην επιχείρηση του Μπακού στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Μόσχα επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τη στήριξή της προς το Ιράν ως διαπραγματευτικό χαρτί: Ρώσοι απεσταλμένοι φέρονται να πρότειναν στην Ουάσινγκτον «πάγωμα» της ρωσικής βοήθειας στην ιρανική στοχοποίηση αμερικανικών δυνάμεων, με αντάλλαγμα ανάλογο περιορισμό της αμερικανικής στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία. Ωστόσο, όσο οι αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις και οι οικονομικές πιέσεις σαρώνουν ρωσικά ενεργειακά και πολιτικά προγεφυρώματα, τόσο ενισχύονται στη Μόσχα οι φωνές για πιο σκληρή γραμμή, με ριζοσπάστες ιδεολόγους όπως ο Αλεξάντρ Ντούγκιν να προειδοποιούν ότι, χωρίς «πατριωτικές μεταρρυθμίσεις», οι σύμμαχοι της Ρωσίας θα «πέφτουν ένας-ένας».